"Ο κλάδος του κρέατος μοιάζει με ασθενή που δεν έχει γιατρό" - Ο Γιάννης Φασουλάς στο Cretalive

«Λάβρος» εμφανίζεται ο Πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Κρέατος και CEO της KRIVEK, κ. Γιάννης Φασουλάς, περιγράφοντας την εικόνα εγκατάλειψης που επικρατεί στον κτηνοτροφικό τομέα της Κρήτης.

Με αφορμή τις ζωονόσους, την ευλογιά των αιγοπροβάτων και τον αφθώδη πυρετό, μεταξύ άλλων, ο ίδιος κάνει λόγο για διαχρονικές παθογένειες, έλλειψη ελέγχου και απουσία πρόληψης, επισημαίνοντας ότι χωρίς ουσιαστική στήριξη και επιστημονική παρουσία στην ύπαιθρο, ο κλάδος δεν μπορεί να ανακάμψει και κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την επισιτιστική μας επάρκεια.

Ο κ. Φασουλάς, με αφετηρία τη δική του πορεία από τα μιτάτα του Ψηλορείτη μέχρι την επιτυχημένη επιχειρηματική του πορεία με την KRIVEK, τονίζει την ανάγκη επιστροφής σε ένα πιο οργανωμένο μοντέλο κι επισημαίνει ότι: "Ο κλάδος του κρέατος σήμερα μοιάζει με έναν ασθενή που δεν έχει γιατρό: υπάρχουν πολλές διαγνώσεις, αλλά δεν υπάρχει θεραπεία. Δεν υπάρχει κοινό τραπέζι, δεν υπάρχει κοινή γλώσσα, δεν υπάρχει κοινό σχέδιο". Ο Ανωγειανός επιχειρηματίας ξεκαθαρίζει: "Αν θέλουμε να κρατήσουμε την ύπαιθρο ανοιχτή, πρέπει να κρατήσουμε βιώσιμο τον κτηνοτρόφο"

Image

Ακολουθεί η συνέντευξη του κ. Φασουλά στο Cretalive και τη δημοσιογράφο Ελένη Μπουρμά:

-Γιατί, πιστεύετε, υπάρχει αυτή η αρνητική εικόνα στον πρωτογενή τομέα, τόσο της Κρήτης, όσο και ευρύτερα της χώρας;

Το έχουμε ξαναπεί - πρέπει να βρούμε τα ζάλα μας. Ειμαστε πραγματικά χαμένοι και αυτό είναι αποτέλεσμα πολλών χρόνων που έχουν γίνει πολλά λάθη και παραλείψεις.  Η αρνητική εικόνα δεν είναι τυχαία. Είναι αποτέλεσμα μιας βαθιάς αποσύνδεσης ανάμεσα στον παραγωγό, τον μεταποιητή, τον έμπορο και την Πολιτεία.  Ο κλάδος του κρέατος σήμερα μοιάζει με έναν ασθενή που δεν έχει γιατρό: υπάρχουν πολλές διαγνώσεις, αλλά δεν υπάρχει θεραπεία. Δεν υπάρχει κοινό τραπέζι, δεν υπάρχει κοινή γλώσσα, δεν υπάρχει κοινό σχέδιο. Ο κτηνοτρόφος μιλά μόνος του, ο σφαγέας μόνος του, ο μεταποιητής μόνος του και η Πολιτεία αποφεύγει να δώσει ουσιαστικές απαντήσεις. Αυτός ο κατακερματισμός έχει οδηγήσει σε απαξίωση, σε έλλειψη συντονισμού και τελικά σε απουσία στρατηγικής. Η ΕΔΟΤΟΚΚ δημιουργήθηκε ακριβώς για να σπάσει αυτή τη λογική. Για να φέρει στο ίδιο τραπέζι τον κτηνοτρόφο, τον σφαγέα, τον μεταποιητή και τον έμπορο. Ο κλάδος πρέπει να μιλήσει με μία φωνή και να απαιτήσει με μία φωνή.

-Τι έφταιξε και χάσατε τον βηματισμό σας; Ασπάζεστε την άποψη ότι διακυβεύεται η επισιτιστική μας επάρκεια;

Χάσαμε τον βηματισμό μας γιατί για πολλά χρόνια δεν υπήρξε εθνικό σχέδιο για τον τομέα του κρέατος. Υπήρξαν αποσπασματικά μέτρα, ανακοινώσεις, επιμέρους παρεμβάσεις, αλλά όχι στρατηγική με στόχους, χρονοδιάγραμμα και μετρήσιμα αποτελέσματα. 

Πρώτο και κύριο είναι ότι ασκούσαμε για πολλά χρόνια επιδοματική και όχι αναπτυξιακή πολιτική. Έχουμε από καιρό προειδοποιήσει ότι έρχεται μπόρα - αυτό δεν είναι ούτε μεταφορικό, ούτε κινδυνολογία.  Η επισιτιστική κρίση δεν είναι σενάριο. Είναι πραγματικότητα. Η Ελλάδα έχει μειωμένο ζωικό κεφάλαιο και μεγάλη εξάρτηση από εισαγωγές, κυρίως στο βόειο και στο χοιρινό κρέας. Αυτό σημαίνει ότι κάθε διεθνής αναταραχή, κάθε πόλεμος, κάθε αλλαγή στις κυρώσεις ή στις μεταφορές επηρεάζει άμεσα το ελληνικό κρεοπωλείο και τον Έλληνα καταναλωτή.

Η ελλειμματικότητα στο κρέας δεν είναι απλώς λογιστικό πρόβλημα. Είναι εθνικός κίνδυνος. Αν μια χώρα δεν μπορεί να διασφαλίσει βασικά τρόφιμα, τότε χάνει ένα κρίσιμο κομμάτι της ανεξαρτησίας της.

-Ποια είναι η εκτίμησή σας για την πορεία των ζωονόσων, όπως ο αφθώδης πυρετός και η ευλογιά των αιγοπροβάτων;

Οι ζωονόσοι ανέδειξαν κάτι που ο κλάδος γνωρίζει εδώ και χρόνια: χωρίς οργανωμένη παραγωγή, χωρίς ελέγχους, χωρίς σωστή ιχνηλασιμότητα και χωρίς λειτουργική σφαγειοτεχνική υποδομή, δεν μπορούμε να μιλάμε σοβαρά για ασφάλεια τροφίμων. Το πρόβλημα δεν είναι μόνον η ασθένεια όταν εμφανιστεί. Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης, καταγραφής και ελέγχου. Αν δεν γνωρίζουμε με ακρίβεια τι ζωικό κεφάλαιο έχουμε, πού σφάζονται τα ζώα, ποια σφαγεία λειτουργούν σωστά και ποια όχι, τότε η χώρα κινείται χωρίς χάρτη.
Γι’ αυτό ζητούμε πλήρη καταγραφή όλων των σφαγείων στην Ελλάδα: ποια λειτουργούν, ποια είναι κλειστά, ποια λειτουργούν παράνομα και ποια είναι βιώσιμα. Το σφαγείο είναι ο κεντρικός κόμβος της αλυσίδας. Εκεί εφαρμόζεται ή παρακάμπτεται η ιχνηλασιμότητα. Εκεί κρίνεται η ποιότητα. Εκεί φαίνεται αν ο Έλληνας κτηνοτρόφος αξιολογείται δίκαια.

Image

-Πόσο έχει επηρεαστεί ο κλάδος σας από τις συνεχείς κρίσεις;

Ο κλάδος έχει επηρεαστεί βαθιά και σε πολλά επίπεδα. Δεν μιλάμε μόνο για οικονομική ζημιά. Μιλάμε για απώλεια εμπιστοσύνης, για απώλεια παραγωγικού δυναμικού, για κτηνοτρόφους που εγκαταλείπουν το επάγγελμα και για χωριά που αδειάζουν. Η κτηνοτροφία δεν είναι απλώς παραγωγή κρέατος. Είναι το εισόδημα σε εκατοντάδες χωριά. Είναι αυτό που κρατάει ζωντανή την ύπαιθρο. Δίνει δουλειά στον κτηνίατρο, στον μεταφορέα, στον μικροέμπορο, στην τοπική αγορά. Όταν φεύγει ο κτηνοτρόφος, δεν φεύγει μόνος του. Φεύγει μαζί του ένα ολόκληρο οικοσύστημα. Αν θέλουμε να κρατήσουμε την ύπαιθρο ανοιχτή, πρέπει να κρατήσουμε βιώσιμο τον κτηνοτρόφο. Δεν υπάρχει άλλη οδός.

-Πιστεύετε ότι μπορεί να ανακάμψει η κτηνοτροφική παραγωγή;

Ναι, μπορεί να ανακάμψει, αλλά όχι με ευχολόγια. Χρειάζεται εθνική στρατηγική για τον τομέα του κρέατος. Χρειάζεται στόχος παραγωγής σε βάση δεκαετίας, σχέδιο μείωσης της εισαγωγικής εξάρτησης, αναδιοργάνωση της σφαγειοτεχνικής υποδομής και εθνική πολιτική για το ελληνικό κρέας. Σημαντικό είναι να υπαρχουν στελέχη και στο ΥΠΑΑΤ και σε θεσμικές και τεχνοκρατικές θέσεις που είναι σε μόνιμη βάση και δεν αλλάζουν με την κάθε μεταβολή της πολιτικής ηγεσίας.

Σήμερα άλλες χώρες έχουν στρατηγική για τα τρόφιμα και την αγροτική παραγωγή τους. Η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεχίσει μόνο με ανακοινώσεις. Χρειαζόμαστε σχέδιο με μετρήσιμα αποτελέσματα. Η ανάκαμψη προϋποθέτει επίσης θεσμική αποκατάσταση των διεπαγγελματικών οργανώσεων. Όσο ο κλάδος παραμένει διασπασμένος, δεν μπορεί να διεκδικήσει αποτελεσματικά. Μια ενωμένη διεπαγγελματική οργάνωση μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματικός συνομιλητής της Πολιτείας και ως εργαλείο οργάνωσης της αγοράς. Σε κάθε περίπτωση και ως αποτέλεσμα της κρίσης των ζωονόσων πρέπει να δοθεί και προτεραιότητα και στήριξη στην ανάκαμψη και ενίσχυση του ζωικού κεφαλαίου. Χωρίς ζωικό κεφάλαιο κάθε συζήτηση είναι άτοπη. 

Ποιες είναι οι προτεραιότητες της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Κρέατος και Κτηνοτροφίας;

Οι προτεραιότητές μας είναι σαφείς, μετρήσιμες και χρονολογημένες:  

• Πρώτον, ζητούμε άμεσα σύσκεψη με την ΕΔΟΤΟΚΚ και τους εκπροσώπους της αλυσίδας, ώστε να ανασυσταθεί ένα λειτουργικό πλαίσιο για τις διεπαγγελματικές οργανώσεις.
• Δεύτερον, ζητούμε εθνική καταγραφή των σφαγείων: λειτουργικών, κλειστών, παράνομων και βιώσιμων. Χωρίς αυτή την αποτύπωση, δεν μπορεί να υπάρξει σοβαρή πολιτική για την ασφάλεια τροφίμων, την ιχνηλασιμότητα και τις εξαγωγές. Τρίτον, ζητούμε την ανάθεση εθνικής στρατηγικής κρέατος σε ανεξάρτητο φορέα, με ουσιαστική συμμετοχή του κλάδου.
• Τέταρτον, ζητούμε νομοθετική αποκατάσταση του θεσμικού ρόλου των διεπαγγελματικών οργανώσεων.
  Και πέμπτον, ζητούμε εθνικό action plan για τη μείωση της εισαγωγικής εξάρτησης στο κρέας, με τακτική παρακολούθηση και δημόσια λογοδοσία. Δεν ζητούμε απλώς στήριξη. Ζητούμε στρατηγική, σεβασμό και σοβαρότητα απέναντι σε έναν κλάδο που τρέφει τη χώρα. 

Θέλω να κλείσω και με δύο βασικά θέματα το ένα με πιο θεσμική, το άλλο με ανθρώπινη διάσταση: Είναι ανάγκη να ενισχυθούν παραπάνω τα Κέντρα Γενετικής Βελτίωσης. Αυτό θα συμβάλει στην υποστήριξη των αυτόχθονων φυλών, στην παραγωγή προϊόντων ΠΟΠ και, τελικά, στη διασφάλιση μιας πιο στέρεης βάσης για την κτηνοτροφία και τη διατροφική μας αυτάρκεια. Έχουμε πει πολλές φορές ότι η Πολιτεία πρέπει να αγκαλιάσει τους κτηνοτροφους. Σε αυτό το πλαίσιο λοιπόν πρέπει να βρεθεί λύση για τους νέους κτηνοτροφους, παιδιά κτηνοτρόφων οι περισσότεροι, που αποκλείονται από προγράμματα εξαιτίας της απουσίας απολυτηρίων σχολικής εκπαίδευσης. Μια έλλειψη που συχνά είναι αποτέλεσμα της επιλογής τους να είναι πρώτα και κύρια κτηνοτρόφοι από μικρή ηλικία. Μια λύση που θα εξασφαλίσει την απόκτηση προσόντων βασικής εκπαίδευσης, παράλληλα με την κτηνοτροφική δραστηριότητα  θα αποτελέσει έμπρακτη απόδειξη ότι η πολιτεία νοιάζεται.