Axios: Ο Τραμπ ζητά αλλαγές στο υπό διαπραγμάτευση μνημόνιο με το Ιράν, πριν δώσει το “πράσινο φως”

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ζήτησε σειρά τροποποιήσεων στο σχέδιο συμφωνίας που διαπραγματεύτηκαν οι Αμερικανοί απεσταλμένοι με τους Ιρανούς ομολόγους τους, κατά τη διάρκεια σύσκεψης στην Αίθουσα Διαχείρισης Κρίσεων (Situation Room) του Λευκού Οίκου την Παρασκευή (29/5), σύμφωνα με ανώτερους αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης που επικαλείται το Axios.

Παρότι ο Τραμπ επιθυμεί την επίτευξη συμφωνίας και εκτιμά ότι αυτή μπορεί να οριστικοποιηθεί σύντομα, εμφανίζεται αποφασισμένος να ενισχύσει ορισμένα σημεία που θεωρεί κρίσιμα, κυρίως σε ό,τι αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει η Τεχεράνη.

Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε προαναγγείλει τη σύσκεψη της Παρασκευής, αφήνοντας να εννοηθεί ότι έβλεπε θετικά το ενδεχόμενο αποδοχής της συμφωνίας. Ωστόσο, μετά τη συνάντηση, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου υπογράμμισε ότι ο Τραμπ «θα υπογράψει μόνο μια συμφωνία που είναι καλή για την Αμερική, σέβεται τις κόκκινες γραμμές του και διασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο».

Σύμφωνα με τους New York Times, που επικαλούνται αξιωματούχους με γνώση των συνομιλιών, ο πρόεδρος των ΗΠΑ σκλήρυνε ορισμένους από τους όρους της προηγούμενης πρότασης και έστειλε αυτό το νέο σχέδιο στην Τεχεράνη.

Την ίδια ώρα, Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στα κρατικά μέσα ενημέρωσης ότι ούτε η Τεχεράνη έχει εγκρίνει το τελικό κείμενο της συμφωνίας, παρά τους ισχυρισμούς Αμερικανών αξιωματούχων νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα ότι το Ιράν ήταν έτοιμο να υπογράψει και απέμενε μόνο η τελική απόφαση του Τραμπ.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το προσχέδιο του μνημονίου προβλέπει δέσμευση του Ιράν να μην επιδιώξει την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου, χωρίς όμως να περιλαμβάνει πιο συγκεκριμένες παραχωρήσεις. Παράλληλα, προβλέπεται περίοδος 60 ημερών για διαπραγματεύσεις σχετικά με τις πυρηνικές υποχρεώσεις της Τεχεράνης και την άρση αμερικανικών κυρώσεων.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται η τύχη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν και οι περιορισμοί στον περαιτέρω εμπλουτισμό. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Τραμπ επιθυμεί πιο σαφείς προβλέψεις σχετικά με τον τρόπο και το χρονοδιάγραμμα μεταφοράς ή διαχείρισης του πυρηνικού υλικού.

Παράλληλα, φέρεται να επιδιώκει αλλαγές και στη διατύπωση που αφορά το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για τη διεθνή αγορά πετρελαίου.

Αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον αναμένει απάντηση από την ιρανική πλευρά εντός των επόμενων ημερών, εκτιμώντας ότι οι επαφές μπορεί να διαρκέσουν έως και μία εβδομάδα.

«Θα υπάρξει συμφωνία. Το πότε ακριβώς θα ολοκληρωθεί μένει να φανεί. Είμαστε διατεθειμένοι να περιμένουμε ώστε ο πρόεδρος να εξασφαλίσει όσα ζητά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στο μεταξύ, η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε χθες Σάββατο πως το μνημόνιο συναντίληψης (Memorandum of Understanding / MoU) που συζητείται μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης προβλέπει μεταξύ άλλων την αποδέσμευση εντός 60 ημερών ιρανικών περιουσιακών στοιχείων ύψους 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων, επικαλούμενη ανεπίσημο αντίγραφο του κειμένου.

Ο Λευκός Οίκος είχε διαψεύσει την Τετάρτη, κάνοντας λόγο για «επινόημα», προηγούμενο ρεπορτάζ του IRIB που ανέφερε σχέδιο συμφωνίας-πλαισίου μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης που φέρεται να προέβλεπε δέσμευση της κυβέρνησης των ΗΠΑ για άρση του ναυτικού αποκλεισμού που έχει επιβάλει στο Ιράν.

Χθες Σάββατο, το IRIB μετέδωσε πως σύμφωνα με το υπό διαπραγμάτευση MoU, η Ουάσινγκτον έχει δεσμευτεί να δώσει στην Τεχεράνη «πλήρη πρόσβαση σε περιουσιακά στοιχεία ύψους 12 δισεκ. δολαρίων εντός 60 ημερών», ώστε αυτά τα κεφάλαια να μπορούν να μεταφερθούν σε τράπεζες στο Ιράν ή σε άλλες χώρες που επιθυμεί η ιρανική ηγεσία, χωρίς περιορισμούς.

Από την πλευρά του, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει την Παρασκευή πως «δεν θα υπάρξει οικονομική συναλλαγή» στην παρούσα φάση.

Το ζήτημα των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν δεσμευτεί λόγω των αμερικανικών κυρώσεων, είναι ένα από τα αγκάθια στις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων ISNA μετέδωσε την Πέμπτη πως η Τεχεράνη επιδιώκει την αποδέσμευση πόρων 24 δισεκ. δολαρίων, «με τα μισά εξ αυτών να γίνονται διαθέσιμα μόλις ανακοινωθεί το μνημόνιο συναντίληψης».

Η Ισλαμική Δημοκρατία αξιώνει επίσης έναν σαφή μηχανισμό για την εγγύηση της αποδέσμευσης άλλων πόρων, σύμφωνα με «καλά πληροφορημένη πηγή» που επικαλέστηκε προ ημερών το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.

Σε ό,τι αφορά τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν έχει αποκλείσει de facto από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, το MoU προβλέπει – σύμφωνα πάντα με το IRIB – πως «το Ιράν έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα να καθορίζει τη φύση των πλοίων που διέρχονται και οποιοδήποτε πλοίο του οποίου το φορτίο θεωρείται απειλητικό ή ο φορέας εκμετάλλευσής του είναι εχθρικός προς το Ιράν (…) δεν θα δύναται να χρησιμοποιήσει τους καθορισμένους διαδρόμους (ασφαλείας)».

Η Ουάσινγκτον έχει εκφράσει την αντίθεσή της στο ενδεχόμενο να διατηρήσει το Ιράν τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.