Ρωσία: Το «υποβρύχιο της Αποκάλυψης» βγήκε για πρώτη φορά στη θάλασσα

Χωρίς τυμπανοκρουσίες και χωρίς επίσημη ανακοίνωση από τη Μόσχα, ένα από τα πιο μυστηριώδη νέα υποβρύχια της Ρωσίας φέρεται να βγήκε για πρώτη φορά στη θάλασσα.

Το Khabarovsk, ένα πυρηνοκίνητο υποβρύχιο ειδικού σκοπού που έχει σχεδιαστεί για να μεταφέρει τις διαβόητες πυρηνικές τορπίλες Poseidon, εμφανίστηκε στα μέσα Αυγούστου να εγκαταλείπει το Σεβεροντβίνσκ για τις πρώτες θαλάσσιες δοκιμές του στη Λευκή Θάλασσα. Ρωσικά στρατιωτικά ιστολόγια τοποθετούν την πρώτη έξοδό του στις 16 ή 17 Αυγούστου.

Στρατιωτικοί αναλυτές και δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών παρακολουθούν στενά την εξέλιξη. Και αυτό γιατί το υποβρύχιο των περίπου 10.000 τόνων κατασκευάστηκε εξαρχής προκειμένου να μεταφέρει ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα όπλα του ρωσικού πυρηνικού οπλοστασίου.

Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, μπορεί να μεταφέρει έως έξι Poseidon.

Τι είναι το Poseidon
Το Poseidon δεν είναι μια συμβατική τορπίλη. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα αυτόνομο, πυρηνοκίνητο υποβρύχιο όχημα, ικανό να φέρει πυρηνική κεφαλή και να διανύσει τεράστιες αποστάσεις χωρίς πλήρωμα.

Οι ακριβείς επιχειρησιακές δυνατότητές του παραμένουν απόρρητες. Σύμφωνα με τον Telegraph, φέρεται να έχει εμβέλεια άνω των 6.000 μιλίων – περίπου 9.600 χιλιομέτρων – και να μπορεί να κινηθεί σε βάθος έως περίπου 1.000 μέτρων.

Η θεωρία πίσω από το όπλο είναι ότι θα μπορούσε να εκτοξευθεί πολύ μακριά από τον στόχο του και να κινηθεί αυτόνομα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, προτού πυροδοτήσει την πυρηνική κεφαλή του κοντά σε παράκτιες εγκαταστάσεις.

Η Μόσχα έχει κατά καιρούς καλλιεργήσει τον ισχυρισμό ότι μια τέτοια έκρηξη θα μπορούσε να προκαλέσει καταστροφικό κύμα σε εχθρικές ακτές. Το ακριβές μέγεθος μιας τέτοιας επίδρασης, ωστόσο, αποτελεί αντικείμενο έντονης συζήτησης μεταξύ ειδικών.

«Τρεις ημέρες για να μάθουν οι Βρετανοί να αναπνέουν κάτω από το νερό»
Η πρώτη έξοδος του Khabarovsk συνέπεσε με μια νέα έξαρση της πυρηνικής ρητορικής στη Ρωσία, αυτή τη φορά με στόχο τη Βρετανία.

Ο Βλαντίμιρ Σολοβιόφ, ένας από τους γνωστότερους παρουσιαστές της ρωσικής κρατικής τηλεόρασης, κάλεσε τον Βλαντίμιρ Πούτιν να χρησιμοποιήσει το Poseidon εναντίον της Βρετανίας μετά τη στήριξη που παρέχει το Λονδίνο στην Ουκρανία και τη χρήση βρετανικής τεχνολογίας σε ουκρανικά πλήγματα βαθιά στο ρωσικό έδαφος.

Ο Σολοβιόφ πρότεινε χαρακτηριστικά να δοθούν στους Βρετανούς «τρεις ημέρες» για να μάθουν να αναπνέουν κάτω από το νερό προτού χτυπηθούν με Poseidon.

Παράλληλα, η ρωσική πρεσβεία στο Λονδίνο έχει προειδοποιήσει ότι όσο αυξάνεται η βρετανική βοήθεια προς το Κίεβο, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το «τίμημα» για τη Βρετανία. Ο πρωθυπουργός Αντι Μπέρναμ έχει απορρίψει τις απειλές, επαναλαμβάνοντας ότι το Λονδίνο δεν πρόκειται να εγκαταλείψει την υποστήριξή του προς την Ουκρανία.

Πόσο πραγματική είναι η απειλή
Παρά την τρομακτική εικόνα που συνοδεύει το Poseidon, οι ειδικοί που μίλησαν στον Telegraph θεωρούν εξαιρετικά απίθανο η Ρωσία να χρησιμοποιήσει ένα τέτοιο όπλο εκτός ενός ήδη εξελισσόμενου πυρηνικού πολέμου.

Ο Ρίτσαρντ Κόνολι, ειδικός στη ρωσική αμυντική πολιτική και συνεργάτης του Βασιλικού Ινστιτούτου Ηνωμένων Υπηρεσιών (RUSI/Royal United Services Institute), περιγράφει το Poseidon ως μια εξειδικευμένη δυνατότητα που δεν παράγεται σε μεγάλους αριθμούς και έχει σχεδιαστεί για τα πλέον ακραία σενάρια.

Ενα ρωσικό πυρηνικό πλήγμα στη Βρετανία θα ενεργοποιούσε τη δυνατότητα πυρηνικής ανταπόδοσης μέσω του βρετανικού συστήματος Trident, γεγονός που λειτουργεί ως βασικός αποτρεπτικός παράγοντας.

Για τον Γουίλιαμ Αλμπέρκ, πρώην αξιωματούχο ελέγχου εξοπλισμών του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ, η ιδιαίτερη αξία του Poseidon βρίσκεται και στην αβεβαιότητα που δημιουργεί. Ενα τέτοιο όπλο θα μπορούσε θεωρητικά να παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα στη θάλασσα, αποτελώντας μέσο δεύτερου πυρηνικού πλήγματος, αλλά ταυτόχρονα και εργαλείο ψυχολογικής πίεσης.

Πιθανοί στόχοι θα ήταν, σύμφωνα με την ανάλυση, αμερικανικές, βρετανικές ή γαλλικές βάσεις πυρηνικών υποβρυχίων.

Μπορεί το ΝΑΤΟ να το εντοπίσει;
Παραμένει, πάντως, άγνωστο πόσο «αόρατο» είναι πραγματικά το Poseidon.

Σε υψηλές ταχύτητες, η διατάραξη που προκαλεί στο νερό θα μπορούσε θεωρητικά να το κάνει ανιχνεύσιμο από τα συστήματα σόναρ του ΝΑΤΟ, από φρεγάτες ανθυποβρυχιακού πολέμου, αεροσκάφη και άλλα υποβρύχια.

Το ερώτημα είναι επίσης πόσο αποτελεσματικά έχει θωρακιστεί ο μικρός πυρηνικός αντιδραστήρας του. Εάν αφήνει ισχυρό θερμικό ή άλλο ανιχνεύσιμο ίχνος, η επιχειρησιακή του αξία μειώνεται σημαντικά. Οι ειδικοί παραδέχονται ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν αρκετές δημόσιες πληροφορίες για ασφαλές συμπέρασμα.

Το «υπερόπλο» Poseidon
Οι ρίζες της ιδέας φτάνουν πίσω στη δεκαετία του 1950, όταν Σοβιετικοί επιστήμονες εξέταζαν τρόπους μεταφοράς μιας βόμβας υδρογόνου σε σημείο ανοιχτά των αμερικανικών ακτών, όπου θα πυροδοτούνταν προκαλώντας ένα τσουνάμι ικανό, θεωρητικά, να αφανίσει ολόκληρες πόλεις ή ναυτικές βάσεις.

Οι Σοβιετικοί σχεδιαστές εγκατέλειψαν τελικά την ιδέα, θεωρώντας την μη πρακτική. Η στρατιωτική ηγεσία αμφέβαλλε ακόμη και για το κατά πόσο ένα τέτοιο όπλο θα μπορούσε να πλησιάσει αρκετά τις ακτές των ΗΠΑ ώστε να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά. Εκείνη την εποχή, άλλωστε, δεν ήταν τεχνικά εφικτό να ενσωματωθεί ένας πυρηνικός αντιδραστήρας σε μια τορπίλη, γεγονός που περιόριζε την εμβέλειά της στα 20 έως 30 μίλια.

Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ωστόσο, Ρώσοι αξιωματούχοι επανέφεραν την ιδέα, καθώς αυξάνονταν οι ανησυχίες ότι οι ΗΠΑ ανέπτυσσαν συστήματα αντιβαλλιστικής πυραυλικής άμυνας, τα οποία θα μπορούσαν να περιορίσουν ή ακόμη και να εξουδετερώσουν την αποτελεσματικότητα των ρωσικών διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων.

Ως απάντηση, η Ρωσία ανέπτυξε το Poseidon, καθώς και έναν πυρηνοκίνητο πύραυλο κρουζ γνωστό ως Skyfall, σχεδιασμένο ώστε να μπορεί να πετά ακόμη και πάνω από τον Νότιο Πόλο για να παρακάμπτει την αμερικανική αντιπυραυλική άμυνα. Στόχος ήταν να διασφαλιστεί ότι η Μόσχα θα διατηρεί σε κάθε περίπτωση τη δυνατότητα ανταποδοτικού πυρηνικού πλήγματος.

Μέχρι σήμερα, η Ρωσία έχει ανακοινώσει σχέδια για την απόκτηση τουλάχιστον 30 τορπιλών Poseidon και τεσσάρων υποβρυχίων που θα μπορούν να τις μεταφέρουν, αν και μέχρι στιγμής θεωρείται ότι μόνο το Khabarovsk έχει κατασκευαστεί στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος.

Παράλληλα, ένα παλαιότερο υποβρύχιο, το Belgorod, έχει επίσης τροποποιηθεί ειδικά ώστε να μπορεί να μεταφέρει τα συγκεκριμένα όπλα, τα οποία το ΝΑΤΟ έχει χαρακτηρίσει με την κωδική ονομασία «Kanyon».

Θεωρητικά, αυτά τα υποβρύχια χαμηλής παρατηρησιμότητας θα μπορούσαν να απελευθερώσουν το Poseidon στη θάλασσα και στη συνέχεια το αυτόνομο υποβρύχιο όχημα –ένα υβρίδιο drone και τορπίλης– να κινηθεί αργά και αυτόνομα προς έναν προκαθορισμένο στόχο.