Ζελένσκι στο Axios: Σχέδιο ΗΠΑ για αποκλιμάκωση πριν από τον χειμώνα

Ένα σχέδιο αποκλιμάκωσης του πολέμου πριν και κατά τη διάρκεια του χειμώνα, με επίκεντρο τις ενεργειακές υποδομές, τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου και τις μεταφορές σιτηρών, διερευνούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με όσα αποκάλυψε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Axios.

Η προσπάθεια εξελίσσεται παράλληλα με την επιδίωξη της Ουάσιγκτον να επανεκκινήσει τις διαπραγματεύσεις Ρωσίας-Ουκρανίας, μετά τις διαδοχικές επαφές των απεσταλμένων του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, σε Μόσχα και Κίεβο.

Ο Ζελένσκι θεωρεί ότι ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος αποτελούν ένα κρίσιμο «παράθυρο διπλωματίας», πριν ο χειμώνας μετατραπεί και πάλι σε όπλο του πολέμου.

«Οι Ρώσοι είναι έτοιμοι να διαπραγματευτούν»

Οι Γουίτκοφ και Κούσνερ συναντήθηκαν την Κυριακή με τον Ζελένσκι στο Κίεβο, έχοντας προηγουμένως πραγματοποιήσει τρίωρη συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στο Κρεμλίνο.

Σύμφωνα με τον Ουκρανό πρόεδρο, το μήνυμα που του μετέφεραν ήταν ότι «οι Ρώσοι είναι έτοιμοι να διαπραγματευτούν» και ότι ο Πούτιν εμφανίζεται διατεθειμένος να συζητήσει ιδέες για την επανεκκίνηση της διαδικασίας.  Ο ίδιος, ωστόσο, παραμένει επιφυλακτικός.

Η συμπεριφορά της Ρωσίας στο πεδίο των μαχών και η πρόσφατη κλιμάκωση των επιθέσεων, υποστήριξε, δεν παραπέμπουν σε μια χώρα έτοιμη να προχωρήσει σε ουσιαστικούς συμβιβασμούς.

Τι περιλαμβάνουν οι αμερικανικές ιδέες

Ο Ζελένσκι δεν αποκάλυψε όλες τις προτάσεις που έφεραν μαζί τους οι Αμερικανοί απεσταλμένοι, έδωσε όμως μια αρκετά σαφή εικόνα των πεδίων στα οποία αναζητούνται πιθανές συμφωνίες.

«Υπάρχουν ιδέες γύρω από τις ενεργειακές εγκαταστάσεις, τις μεταφορές σιτηρών, τις εγκαταστάσεις ηλεκτρικής ενέργειας και τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου», ανέφερε.

Η λογική της αμερικανικής πρωτοβουλίας φαίνεται να κινείται σε δύο παράλληλους άξονες: πρώτον, να ξαναρχίσει ο πολιτικός διάλογος και, δεύτερον, να υπάρξουν συγκεκριμένες κινήσεις που θα μπορούσαν να αποτρέψουν μια μεγάλη χειμερινή κλιμάκωση.

Όταν ρωτήθηκε εάν αυτή είναι πράγματι η κατεύθυνση των συνομιλιών, ο Ζελένσκι απάντησε ότι η περιγραφή βρίσκεται «πολύ κοντά στην πραγματικότητα».

Ο φόβος για έναν ακόμη «χειμώνα πολέμου»

Το Κίεβο εκτιμά ότι ο Πούτιν εξακολουθεί να ποντάρει στον χειμώνα προκειμένου να αυξήσει την πίεση στην Ουκρανία.

«Η Ρωσία πραγματικά πιστεύει ότι αυτός ο χειμώνας μπορεί να τη βοηθήσει να μας λυγίσει», είπε ο Ζελένσκι.

Κατά την εκτίμησή του, η Μόσχα ελπίζει ότι μια μεγάλη χειμερινή επίθεση, σε συνδυασμό με νέα πλήγματα στις ουκρανικές υποδομές, θα μπορούσε να αναγκάσει το Κίεβο να γίνει περισσότερο διαλλακτικό στις διαπραγματεύσεις.

Ο Ουκρανός πρόεδρος υποστήριξε, πάντως, ότι η πίεση μπορεί να λειτουργήσει και προς την αντίθετη κατεύθυνση. Η Ουκρανία έχει τη δυνατότητα να πλήξει τη ρωσική οικονομία, ιδίως τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ μια διατάραξη των αγροτικών εξαγωγών θα μπορούσε να επηρεάσει και τις διεθνείς τιμές τροφίμων.

«Ο Πούτιν χρειάζεται τον Τραμπ»

Ο Ζελένσκι βλέπει έναν ακόμη παράγοντα που ενδέχεται να λειτουργήσει υπέρ μιας προσωρινής αποκλιμάκωσης: τη σχέση του Πούτιν με τον Ντόναλντ Τραμπ.

«Η αίσθησή μου είναι ότι ο Πούτιν χρειάζεται τον Τραμπ. Δεν θέλει να τον δυσαρεστήσει», ανέφερε.

Εκτίμησε μάλιστα ότι, ακόμη και αν ο Ρώσος πρόεδρος δεν επιθυμεί πραγματικά την αποκλιμάκωση, η κυβέρνηση Τραμπ θα μπορούσε να του ασκήσει πίεση προς αυτή την κατεύθυνση ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.

Παράλληλα, το Κίεβο εξακολουθεί να ζητά νέες αμερικανικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας, τις οποίες θεωρεί βασικό διαπραγματευτικό μοχλό. «Ο Πούτιν χρειάζεται χρήματα. Θέλει χρήματα για να συνεχίσει τον πόλεμο», είπε ο Ζελένσκι.

Το ξεχωριστό «χειμερινό πακέτο» για την Ουκρανία

Παράλληλα με τη διπλωματική προσπάθεια, οι ΗΠΑ υποστηρίζουν, σύμφωνα με τον Ζελένσκι, ένα ξεχωριστό «χειμερινό πακέτο» στήριξης της Ουκρανίας.

Αυτό δεν περιορίζεται στην ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας και στους πυραύλους, αλλά περιλαμβάνει ενεργειακή βοήθεια και υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG).

Το Κίεβο επιμένει επίσης ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική διαδικασία θα πρέπει να συνοδεύεται από αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας και ένα ευρύτερο πακέτο οικονομικής υποστήριξης.

Το κρίσιμο δίμηνο Σεπτεμβρίου – Οκτωβρίου

Η επόμενη κίνηση αναμένεται από την Ουάσιγκτον. Οι Γουίτκοφ και Κούσνερ πρόκειται να ενημερώσουν τον Τραμπ για τις επαφές τους και στη συνέχεια να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις με Ουκρανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους.

Ο Ζελένσκι άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο μιας νέας τριμερούς συνάντησης ΗΠΑ-Ουκρανίας-Ρωσίας, χωρίς όμως να έχει ληφθεί σχετική απόφαση. Ως πιθανή ευκαιρία για νέες αμερικανο-ουκρανικές επαφές ανέφερε και τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη αργότερα τον Σεπτέμβριο.

«Έχουμε αυτόν τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο για να βρούμε έναν τρόπο να μιλήσουμε», τόνισε. «Χωρίς διάλογο, δεν θα έχουμε αποτέλεσμα».

Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι εάν αυτή η νέα διπλωματική κινητικότητα μπορεί να οδηγήσει έστω σε περιορισμένες συμφωνίες αποκλιμάκωσης πριν από τον χειμώνα – ή αν η επιστροφή των επιθέσεων μετά την πρόσφατη τριήμερη παύση θα αποδειχθεί προάγγελος ενός ακόμη σκληρότερου γύρου του πολέμου.