Πώς φορολογούνται οι επαγγελματίες αθλητές (μέρος Α΄) - Παραδείγματα
Παρότι η ειδική φορολογική διάταξη αφορά ευρύτερα τους αμειβόμενους αθλητές, όπως ποδοσφαιριστές και καλαθοσφαιριστές, καθώς και, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, τους αμειβόμενους προπονητές, η παρούσα ανάλυση επικεντρώνεται ειδικά στους επαγγελματίες ποδοσφαιριστές και στις ιδιαιτερότητες των συμβάσεών τους με τις ΠΑΕ
Φορολογική Κατοικία, Αμοιβές Συμβολαίων και το Όριο των 40.000€
Η φορολογική αντιμετώπιση των επαγγελματιών ποδοσφαιριστών αποτελεί ένα ιδιαίτερα εξειδικευμένο πεδίο, στο οποίο συνυπάρχουν ζητήματα φορολογικής κατοικίας, ορθής κατηγοριοποίησης εισοδημάτων και εφαρμογής ειδικών και διεθνών φορολογικών κανόνων.
Η αυξημένη κινητικότητα των αθλητών, οι μεταγραφές μεταξύ διαφορετικών χωρών, οι ανανεώσεις συμβολαίων και η ύπαρξη διαφορετικών μορφών αμοιβής καθιστούν αναγκαία μία δομημένη φορολογική προσέγγιση.
Φορολογική κατοικία ποδοσφαιριστών
Η φορολογική κατοικία αποτελεί το βασικό σημείο εκκίνησης κάθε φορολογικής ανάλυσης.
Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, ένα φυσικό πρόσωπο θεωρείται φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, μεταξύ άλλων, όταν έχει στην Ελλάδα τη μόνιμη ή κύρια κατοικία του, τη συνήθη διαμονή του ή το κέντρο των ζωτικών του συμφερόντων, δηλαδή τους προσωπικούς και οικονομικούς δεσμούς του.
Παράλληλα, φυσικό πρόσωπο που βρίσκεται στην Ελλάδα για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τις 183 ημέρες, αθροιστικά, κατά τη διάρκεια οποιασδήποτε δωδεκάμηνης περιόδου, θεωρείται, με τις εξαιρέσεις που προβλέπει ο νόμος, φορολογικός κάτοικος Ελλάδας από την πρώτη ημέρα παρουσίας του στη χώρα.
Για τους επαγγελματίες ποδοσφαιριστές το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε περιπτώσεις μεταγραφής στο εξωτερικό. Η υπογραφή συμβολαίου με αλλοδαπή ομάδα δεν αρκεί από μόνη της για να επιλύσει το ζήτημα της φορολογικής κατοικίας. Απαιτείται εξέταση των πραγματικών δεδομένων και, όπου απαιτείται, ολοκλήρωση της προβλεπόμενης διαδικασίας μεταβολής της φορολογικής κατοικίας.
Παράδειγμα
Έλληνας ποδοσφαιριστής μεταγράφεται σε ομάδα της Ιταλίας και εγκαθίσταται εκεί μαζί με την οικογένειά του.
Η ύπαρξη του ιταλικού συμβολαίου αποτελεί σημαντικό στοιχείο, αλλά η φορολογική κατοικία δεν κρίνεται αποκλειστικά από αυτό. Θα πρέπει να εξεταστούν συνολικά η πραγματική εγκατάσταση, οι προσωπικοί και οικονομικοί δεσμοί και οι λοιπές περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης.
Διεθνής φορολογία και αθλητική δραστηριότητα
Η διεθνής κινητικότητα των επαγγελματιών αθλητών δημιουργεί συχνά δικαίωμα φορολόγησης σε περισσότερα του ενός κράτη.
Το άρθρο 17 του Προτύπου Σύμβασης του ΟΟΣΑ προβλέπει ειδικό κανόνα για αθλητές και καλλιτέχνες, σύμφωνα με τον οποίο το εισόδημα που αποκτά ένας αθλητής από την προσωπική αθλητική δραστηριότητα που ασκεί σε άλλο κράτος μπορεί να φορολογηθεί και στο κράτος όπου ασκείται η συγκεκριμένη δραστηριότητα.
Η τελική φορολογική αντιμετώπιση εξαρτάται από την εκάστοτε εφαρμοζόμενη Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας και τα πραγματικά περιστατικά κάθε περίπτωσης.
Η κατηγοριοποίηση των εισοδημάτων
Τα εισοδήματα των επαγγελματιών ποδοσφαιριστών δεν έχουν ενιαία φορολογική μεταχείριση.
Μπορεί να περιλαμβάνουν τακτικές αποδοχές, μεταβλητές αμοιβές και bonus απόδοσης, ποσά για υπογραφή, ανανέωση ή λύση συμβολαίου, παροχές σε είδος, χορηγικές ή διαφημιστικές αμοιβές και εισοδήματα αλλοδαπής.
Η σωστή κατηγοριοποίηση είναι κρίσιμη, καθώς ο χαρακτηρισμός κάθε ποσού καθορίζει και τον αντίστοιχο φορολογικό χειρισμό.
Αυτοτελής φορολόγηση – άρθρο 15 παρ. 2α ΚΦΕ
Ιδιαίτερη σημασία έχει το ειδικό καθεστώς που προβλέπεται για συγκεκριμένες αμοιβές αθλητών.
Η διάταξη αφορά ποσά που λαμβάνονται εφάπαξ ή τμηματικά για:
- την υπογραφή συμβολαίου μετεγγραφής,
- την ανανέωση συμβολαίου,
- τη λύση συμβολαίου συνεργασίας.
Εφόσον τα συγκεκριμένα ποσά υπερβαίνουν συνολικά τις σαράντα χιλιάδες ευρώ (40.000€) εντός του οικείου φορολογικού έτους, το σύνολο των σχετικών εισοδημάτων φορολογείται με συντελεστή 22%, με εξάντληση της φορολογικής υποχρέωσης.
Επομένως, ο συντελεστής 22% δεν εφαρμόζεται μόνο στο τμήμα που υπερβαίνει τις 40.000€, αλλά στο σύνολο των ποσών που εμπίπτουν στη συγκεκριμένη διάταξη.
Παράδειγμα
Ποδοσφαιριστής δικαιούται εντός του ίδιου φορολογικού έτους ποσά ύψους 50.000€ για υπογραφή ή ανανέωση συμβολαίου. Εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 15 παρ. 2α, δεν φορολογούνται μόνο οι 10.000€ που υπερβαίνουν το όριο. Ο συντελεστής 22% εφαρμόζεται στο σύνολο των 50.000€.
Η παγίδα των 40.000€: φορολογικό έτος και όχι αγωνιστική περίοδος
Το όριο των 40.000€ δεν εξετάζεται επί του συνολικού εισοδήματος του ποδοσφαιριστή, αλλά επί των ποσών που εμπίπτουν ειδικά στην παρ. 2α του άρθρου 15 του ΚΦΕ, δηλαδή των ποσών που καταβάλλονται λόγω υπογραφής, ανανέωσης ή λύσης του συμβολαίου.
Παράλληλα, το όριο εξετάζεται ανά φορολογικό έτος (1/1–31/12) και όχι ανά αγωνιστική περίοδο. Η διάκριση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική στα ποδοσφαιρικά συμβόλαια, τα οποία κατά κανόνα εκτείνονται σε δύο διαφορετικά φορολογικά έτη.
Κατά συνέπεια, η συνολική αξία ενός συμβολαίου δεν αρκεί από μόνη της για να κριθεί εάν ενεργοποιείται η αυτοτελής φορολόγηση του 22%.
Παράδειγμα
Ποδοσφαιριστής υπογράφει συμβόλαιο από 01/07/2026 έως 30/06/2027, το οποίο προβλέπει σχετικές δόσεις συνολικού ύψους 70.000€.
Από αυτές:
- 35.000€ αποκτώνται εντός του 2026
- 35.000€ αποκτώνται εντός του 2027
Παρότι οι συνολικές δόσεις του συμβολαίου ανέρχονται σε 70.000€, για την εφαρμογή του ορίου εξετάζεται χωριστά κάθε φορολογικό έτος.
Εφόσον δεν υπάρχουν άλλα ποσά που εμπίπτουν στην ίδια διάταξη και σε κανένα από τα δύο φορολογικά έτη δεν υπερβαίνεται το όριο των 40.000€, δεν ενεργοποιείται για τα ποσά αυτά η αυτοτελής φορολόγηση με συντελεστή 22%.
Παρακράτηση φόρου και τελική φορολόγηση
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διάκριση μεταξύ παρακράτησης φόρου και τελικής φορολογικής επιβάρυνσης. Όταν είναι γνωστό εκ των προτέρων ότι το συνολικό ποσό των σχετικών αμοιβών που προβλέπονται μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος θα υπερβεί τις 40.000€, διενεργείται παρακράτηση 22% σε κάθε επιμέρους καταβολή.
Όταν το συνολικό ποσό δεν υπερβαίνει τις 40.000€, στις συγκεκριμένες πρόσθετες αμοιβές διενεργείται παρακράτηση 20%, ενώ η τελική φορολόγησή τους ακολουθεί τις γενικές διατάξεις περί εισοδήματος από μισθωτή εργασία.
Η διάκριση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ο παρακρατούμενος φόρος δεν πρέπει να συγχέεται με τον τελικό τρόπο φορολόγησης.
Συμπέρασμα
Η φορολόγηση των επαγγελματιών ποδοσφαιριστών δεν αποτελεί ζήτημα απλής εφαρμογής ενός φορολογικού συντελεστή.
Η φορολογική κατοικία, η φύση της κάθε αμοιβής, ο χρόνος απόκτησής της και η ορθή εφαρμογή του άρθρου 15 παρ. 2α μπορούν να οδηγήσουν σε ουσιωδώς διαφορετικό φορολογικό αποτέλεσμα.
Ιδιαίτερα στην περίπτωση των συμβολαίων που εκτείνονται σε περισσότερα του ενός φορολογικά έτη, η χρονική κατανομή των σχετικών αμοιβών πρέπει να εξετάζεται με ιδιαίτερη προσοχή.
Στο δεύτερο μέρος θα εξετάσουμε πώς οι κανόνες αυτοί εφαρμόζονται στην πράξη, μέσα από χαρακτηριστικές περιπτώσεις δόσεων συμβολαίου, bonus, κάλυψης κατοικίας, εταιρικών οχημάτων και δικαιωμάτων εικόνας.
- Πατριαρχία: Ας μιλήσουμε για ένα σύστημα που μας αφορά χωρίς εξαιρέσεις
- Οι πυλώνες δεν αντιμετωπίζονται με συνθήματα, αλλά με σχέδιο
- Κραυγή αγωνίας και οργής για το λατομείο στο Μοχό




