Νέα ενεργειακή πίεση στην Ευρώπη μετά την επίθεση στον σαουδαραβικό αγωγό

Νέες πιέσεις στις ευρωπαϊκές τιμές ενέργειας προκαλεί η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, μετά την επίθεση των Χούθι της Υεμένης σε πετρελαιαγωγό της Σαουδικής Αραβίας.

Ο αγωγός, που μεταφέρει αργό πετρέλαιο από το ανατολικό τμήμα της χώρας προς την Ερυθρά Θάλασσα, είχε αποκτήσει κομβικό ρόλο στις σαουδαραβικές εξαγωγές μετά τον ουσιαστικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ. Οι ζημιές που προκλήθηκαν ενίσχυσαν την ανησυχία για την επάρκεια του εφοδιασμού, οδηγώντας σε νέα άνοδο τις διεθνείς τιμές.

Το πετρέλαιο Brent πλησίασε τα 110 δολάρια το βαρέλι, ενώ η τιμή αναφοράς του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου, το TTF, ξεπέρασε τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Προς το τέλος της εβδομάδας καταγράφηκε περιορισμένη αποκλιμάκωση, με το Brent κοντά στα 102 δολάρια και το φυσικό αέριο στα 77 ευρώ. Οι τιμές, ωστόσο, παραμένουν πολύ υψηλότερες από τις αντίστοιχες στις αρχές του 2026: περίπου 70% για το πετρέλαιο και 180% για το φυσικό αέριο.

Πρόσθετο κόστος 90 δισ. ευρώ για την Ευρώπη

Οι ανατιμήσεις δημιουργούν ήδη έναν βαρύ λογαριασμό για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως ανέφερε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου η ΕΕ έχει δαπανήσει επιπλέον 90 δισ. ευρώ για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, προκειμένου να εξασφαλίσει την ίδια ποσότητα ενέργειας.

Η άνοδος των διεθνών τιμών επηρεάζει το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος, των μεταφορών και της παραγωγής. Παράλληλα, ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις και περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Οι επιπτώσεις αναμένεται να γίνουν αισθητές και στην Ελλάδα, τόσο στους λογαριασμούς ενέργειας όσο και στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.

Μερική επαναλειτουργία του αγωγού

Οι φόβοι για σχεδόν πλήρη και παρατεταμένη διακοπή των εξαγωγών της Σαουδικής Αραβίας περιορίστηκαν μετά τις πληροφορίες ότι ο αγωγός πρόκειται να τεθεί σύντομα σε μερική λειτουργία.

Παράλληλα, μέρος των εξαγωγών προς ασιατικές χώρες σχεδιάζεται να πραγματοποιηθεί μέσω του Ομάν.

Η προσφορά πετρελαίου από την περιοχή του Κόλπου, πάντως, παραμένει σημαντικά μειωμένη εξαιτίας της σύγκρουσης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν. Πρόσθετη αβεβαιότητα προκαλούν οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές.

Ακόμη δυσκολότερη είναι η κατάσταση στην αγορά του υγροποιημένου φυσικού αερίου. Οι εξαγωγές LNG από το Κατάρ, οι οποίες αντιστοιχούν περίπου στο 20% των παγκόσμιων εξαγωγών, παραμένουν μπλοκαρισμένες, καθώς δεν υπάρχει εναλλακτική θαλάσσια διαδρομή που να παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ.

Σταδιακή αποκλιμάκωση βλέπουν οι αγορές

Η διάρκεια της ενεργειακής αναταραχής θα εξαρτηθεί από τις εξελίξεις στα πολεμικά μέτωπα και την αποκατάσταση των βασικών οδών εξαγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Οι προθεσμιακές αγορές εκτιμούν ότι το Brent θα υποχωρήσει κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι στις παραδόσεις Δεκεμβρίου. Για τον Μάρτιο του 2027 προβλέπεται τιμή κοντά στα 90 δολάρια, ενώ πιο αισθητή αποκλιμάκωση αναμένεται από τον Ιούλιο του ίδιου έτους, στα περίπου 82,5 δολάρια.

Λιγότερο αισιόδοξες είναι οι προβλέψεις για το φυσικό αέριο. Η τιμή του TTF αναμένεται να διατηρηθεί περίπου στα σημερινά επίπεδα έως τον Μάρτιο και να υποχωρήσει κοντά στα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα τον Απρίλιο, προς το τέλος της περιόδου θέρμανσης. Για τον Ιούλιο του 2027 οι αγορές προβλέπουν τιμή κοντά στα 50 ευρώ.

Τα σενάρια της ΕΚΤ

Υψηλό ενεργειακό κόστος για τους επόμενους μήνες αναμένει και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία εξετάζει τρία διαφορετικά σενάρια για το τέταρτο τρίμηνο του 2026.

Για το πετρέλαιο, οι εκτιμήσεις διαμορφώνονται:

Στα 87 δολάρια το βαρέλι στο βασικό σενάριο.

Στα 99 δολάρια στο δυσμενές.

Στα 132 δολάρια στο ακραίο σενάριο.

Για το φυσικό αέριο, η ΕΚΤ προβλέπει:

60 ευρώ ανά μεγαβατώρα στο βασικό σενάριο.

77 ευρώ στο δυσμενές.

130 ευρώ στο ακραίο σενάριο.

Η πορεία των τιμών θα εξαρτηθεί κυρίως από τη διάρκεια των συγκρούσεων, την αποκατάσταση των εξαγωγών της Σαουδικής Αραβίας και την επανέναρξη των ροών LNG από το Κατάρ.