Με όρεξη ή με βάρος στη δουλειά; Η Βάσια Μανίκα μιλά στο Cretalive
Από το πρωινό ξύπνημα μέχρι την επιστροφή στο σπίτι, το εργασιακό κλίμα επηρεάζει τη διάθεση και την απόφαση ενός εργαζομένου να μείνει ή να φύγει - Η Διευθύντρια Υπηρεσιών Ευεξίας στην Εργασία στην ErgoProlipsis μιλά στο Cretalive για την ψυχική ανθεκτικότητα και όσα χρειάζεται να γνωρίζει ένας μάνατζερ
Χτυπάει το ξυπνητήρι και τραβάς το πάπλωμα πάνω από το κεφάλι. Όχι επειδή θέλεις πέντε λεπτά ύπνου ακόμη, αλλά επειδή σκέφτεσαι πού πρέπει να πας. Πριν σηκωθείς από το κρεβάτι, έχουν ήδη περάσει από το μυαλό σου οι εκκρεμότητες, οι απαιτήσεις, μια δύσκολη συζήτηση με τον προϊστάμενο. Κάπου ανάμεσα εμφανίζεται και η λέξη «παραίτηση». Πάλι.
Ή μήπως η δική σου μέρα ξεκινά διαφορετικά; Ετοιμάζεσαι με όρεξη, βάζεις μουσική και σιγοτραγουδάς στη διαδρομή. Ξέρεις ότι θα έχεις δουλειά, ίσως και πίεση, αλλά ξέρεις επίσης ότι μπορείς να συνεννοηθείς, να ζητήσεις βοήθεια, να ακουστείς.
Η απόσταση ανάμεσα σε αυτά τα δύο πρωινά λέει πολλά για το κλίμα σε έναν χώρο εργασίας. Και μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στην απόφαση να μείνεις ή να αναζητήσεις την επόμενη δουλειά σου. Γιατί μαζί με τον μισθό, το ωράριο και τις προοπτικές εξέλιξης, μετρά και το πώς επιστρέφεις στο σπίτι: αν έχεις διάθεση να μιλήσεις στους δικούς σου ανθρώπους, να βγεις μια βόλτα, να κάνεις κάτι για σένα ή αν το μόνο που θέλεις είναι να μη σου μιλήσει κανείς.
Πολύς λόγος γίνεται για την ψυχική υγεία στην εργασία. Τι σημαίνει, όμως, η φροντίδα της στην πράξη; Τι χρειάζεται να αναγνωρίζει ένας μάνατζερ και πόσο βοηθά να ζητάμε από τους εργαζομένους να γίνουν «πιο ανθεκτικοί», όταν οι συνθήκες γύρω τους παραμένουν ίδιες;
Η Βάσια Μανίκα, Διευθύντρια Υπηρεσιών Ευεξίας στην Εργασία στην ErgoProlipsis, μιλά στο Cretalive για την ψυχική ανθεκτικότητα και τις συνθήκες που επιτρέπουν στους ανθρώπους να ανταποκρίνονται στις δυσκολίες χωρίς να εξαντλούνται.
Όταν η απόδοση κρύβει την εξάντληση
Ένας εργαζόμενος μπορεί να ολοκληρώνει τις υποχρεώσεις του, να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις και να δείχνει ότι διαχειρίζεται την πίεση. Η εικόνα αυτή, όμως, δεν αποκαλύπτει πάντα το προσωπικό κόστος.
Όπως εξηγεί η κ. Μανίκα, όταν η απόδοση στηρίζεται στη διαρκή κατανάλωση των αποθεμάτων του εργαζομένου, στην παραμέληση της υγείας του ή στην αίσθηση ότι δεν μπορεί να μιλήσει, η κατάσταση δεν είναι βιώσιμη.
«Ανθεκτικότητα δεν είναι να αντέχεις όλο και περισσότερα. Είναι να διαθέτεις πόρους, σχέσεις και περιβάλλον που σου επιτρέπουν να επανέρχεσαι χωρίς να εξαντλείσαι»
Η ψυχική ανθεκτικότητα περιλαμβάνει τη δυνατότητα προσαρμογής, αυτορρύθμισης, μάθησης και ανάκαμψης. Προϋποθέτει, ωστόσο, και ένα περιβάλλον στο οποίο υπάρχει εμπιστοσύνη, σαφήνεια και πρόσβαση σε υποστήριξη.
Το κλίμα φαίνεται στα καθημερινά
Γνωρίζει ο εργαζόμενος τι αναμένεται από εκείνον; Είναι σαφές ποια υποχρέωση προηγείται όταν όλα παρουσιάζονται ως επείγοντα; Μπορεί να επισημάνει ότι ο φόρτος έχει ξεπεράσει τις δυνατότητές του;
Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα περιγράφουν την καθημερινότητα μιας ομάδας πολύ περισσότερο από μια γενική διακήρυξη ενδιαφέροντος για την ευεξία της.
Η κ. Μανίκα αναδεικνύει τη σημασία των σαφών ρόλων, των ρεαλιστικών προτεραιοτήτων και του διαχειρίσιμου φόρτου, μαζί με τον πραγματικό χρόνο ανάκαμψης μετά από απαιτητικές περιόδους. Στις συνθήκες που βοηθούν περιλαμβάνονται επίσης η αυτονομία στον τρόπο εκτέλεσης της εργασίας, όπου είναι εφικτή, και η πρόσβαση σε κατάλληλα εργαλεία και επαγγελματική υποστήριξη.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η ψυχολογική ασφάλεια: να μπορεί κάποιος να παραδεχτεί ότι δεν γνωρίζει κάτι, να ζητήσει βοήθεια ή να επισημάνει έναν κίνδυνο χωρίς φόβο. Εκεί δοκιμάζεται στην πράξη η σχέση εμπιστοσύνης με την ομάδα και τη διοίκηση.
Η ευθύνη αφορά και την επιχείρηση
Η συζήτηση για την ψυχική υγεία στην εργασία περιλαμβάνει και τον τρόπο οργάνωσης της ίδιας της δουλειάς.
Όπως επισημαίνει η κ. Μανίκα στο Cretalive, οι οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την ψυχική υγεία στην εργασία, οι οποίες περιλαμβάνουν οργανωσιακές παρεμβάσεις, εκπαίδευση στελεχών και εργαζομένων, καθώς και ατομική υποστήριξη. Η προσέγγιση που αναδεικνύει εξετάζει παράλληλα τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους του εργασιακού περιβάλλοντος.
Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσει το διεθνές πρότυπο ISO 45003:2021, που παρέχει οδηγίες για τη διαχείριση αυτών των κινδύνων στο πλαίσιο της Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία.
Η ανθεκτικότητα, επομένως, συνδέεται και με το πώς σχεδιάζεται η εργασία, πώς κατανέμονται οι απαιτήσεις και πώς υποστηρίζονται οι άνθρωποι όταν δυσκολεύονται.
Τι χρειάζεται να γνωρίζει ένας σωστός μάνατζερ
Ο προϊστάμενος βρίσκεται κοντά στην καθημερινή λειτουργία της ομάδας και έχει ουσιαστικό ρόλο στην αναγνώριση της πίεσης. Αυτό απαιτεί να ακούει, να δημιουργεί χώρο για συζήτηση και να εξετάζει πότε χρειάζονται αλλαγές στις απαιτήσεις.
«Οι managers δεν χρειάζεται να λειτουργούν ως ψυχολόγοι. Χρειάζεται να γνωρίζουν τα όρια του ρόλου τους».
Στην πράξη, όπως επισημαίνει η κ. Μανίκα, χρειάζεται να μπορούν να πραγματοποιούν ασφαλείς συζητήσεις, να αναγνωρίζουν πότε απαιτείται παραπομπή σε επαγγελματική υποστήριξη και να εξετάζουν τι μέσα στην εργασία επιβαρύνει ή προστατεύει την ομάδα.
Μια προσωρινή προσαρμογή των απαιτήσεων, η αποσαφήνιση των προτεραιοτήτων ή η επανεξέταση του φόρτου είναι ζητήματα που ανήκουν στη διοίκηση της εργασίας. Προϋποθέτουν, όμως, ότι ο μάνατζερ αντιλαμβάνεται τη δυσκολία και έχει τη δυνατότητα να ανταποκριθεί.
Presenteeism: Το αόρατο κόστος της χαμηλής ευεξίας στην εργασία
Από την εκπαίδευση στην καθημερινή πρακτική
Η εκπαίδευση στη διαχείριση άγχους, στην αυτορρύθμιση, στην επίγνωση και στην επικοινωνία έχει ουσιαστική θέση, σύμφωνα με την κ. Μανίκα. Προσφέρει πρακτικές και επιλογές που μπορούν να αξιοποιηθούν στην καθημερινότητα.
Για να έχουν αντίκρισμα, χρειάζεται να εντάσσονται σε μια αποτελεσματική στρατηγική Ευεξίας στην Εργασία, η οποία υποστηρίζει ταυτόχρονα τον εργαζόμενο, τον μάνατζερ και τον τρόπο λειτουργίας της επιχείρησης.
Το ζητούμενο για μια επιχείρηση αφορά, τελικά, και εκείνα τα δύο διαφορετικά πρωινά: ποιες συνθήκες κάνουν έναν άνθρωπο να ξεκινά με όρεξη και ποιες τον οδηγούν να σκέφτεται την παραίτηση πριν ακόμη σηκωθεί από το κρεβάτι.
Πληροφορίες για τις υπηρεσίες Συμβουλευτικής Υποστήριξης και Workplace Wellbeing διατίθενται μέσω της ErgoProlipsis.
Wellbeing στην εργασία: Γιατί οι παροχές δεν αρκούν χωρίς ουσιαστική στρατηγική - Τι εξηγούν ειδικοί
- Η έγκριση της συγχώνευσης και η σύμβαση συγχώνευσης
- Ενέργεια: Άλμα 260% στη χονδρική του ρεύματος
- Επίδομα θέρμανσης: Τα κριτήρια, τα ποσά και οι πληρωμές – Τι ισχύει για τις πολυκατοικίες
