Φορολογικές δηλώσεις 18άρηδων: Ποιοι νέοι υποχρεούνται σε αυτόνομη δήλωση εισοδήματος

Η συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας δεν σηματοδοτεί μόνο την ενηλικίωση, αλλά και την είσοδο στον κόσμο των φορολογικών υποχρεώσεων. Για χιλιάδες νέους και νέες που έκλεισαν τα 18 μέσα στο 2025, η φετινή χρονιά είναι η πρώτη κατά την οποία ενδέχεται να απαιτείται η υποβολή ξεχωριστής φορολογικής δήλωσης, ανεξάρτητα από τη φορολογική κατάσταση των γονέων τους.

Η βασική αρχή είναι σαφής: κάθε ενήλικος που απέκτησε πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημα μέσα στο 2025 ή διαθέτει περιουσιακά στοιχεία που δημιουργούν τεκμήρια διαβίωσης, οφείλει να υποβάλει τη δική του δήλωση φορολογίας εισοδήματος. Η υποχρέωση αυτή ισχύει ακόμη και για περιπτώσεις όπου τα παιδιά εξακολουθούν να θεωρούνται εξαρτώμενα μέλη των οικογενειών τους.
 

Οι υπόχρεοι

Στην πράξη, αυτό αφορά νέους που εργάστηκαν ως μισθωτοί, έλαβαν επιδόματα, εισέπραξαν ενοίκια, απέκτησαν εισόδημα από αγροτική ή επιχειρηματική δραστηριότητα, ή πραγματοποίησαν συναλλαγές από τις οποίες προέκυψε υπεραξία, όπως μετοχές, ομόλογα ή αμοιβαία κεφάλαια, αναφέρει το imerisia.gr.

Υποχρέωση δήλωσης δημιουργείται επίσης όταν στο όνομα του 18χρονου υπάρχει κατοικία –είτε ως πλήρης κυριότητα είτε ως επικαρπία– καθώς και όταν διαθέτει αυτοκίνητο, ανεξαρτήτως αν αυτό χρησιμοποιείται στην πράξη.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις περιπτώσεις όπου ο νέος δεν συγκατοικεί με τους γονείς του. Όσοι διαμένουν σε κατοικία που τους έχει παραχωρηθεί δωρεάν ή σε ακίνητο που κατέχουν, έστω και κατά ποσοστό, θεωρείται ότι δημιουργούν τεκμήριο διαβίωσης και, ως εκ τούτου, εμπίπτουν στην υποχρέωση υποβολής δήλωσης.

Το ίδιο ισχύει για όσους προχώρησαν μέσα στο 2025 σε έναρξη επιχείρησης ή ελευθέριου επαγγέλματος, αλλά και για όσους είναι έγγαμοι κατά τον χρόνο υποβολής της δήλωσης.
 

Οι εξαιρέσεις

Υπάρχουν, ωστόσο, και εξαιρέσεις. Δεν υποχρεούνται να υποβάλουν φορολογική δήλωση οι 18άρηδες που δεν απέκτησαν κανένα εισόδημα και δεν διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία που δημιουργούν τεκμήρια, εφόσον φιλοξενούνται σε κατοικία γονέων, συγγενών ή φίλων.

Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και φοιτητές που σπουδάζουν σε άλλη πόλη από αυτήν της μόνιμης κατοικίας των γονέων τους και διαμένουν σε μισθωμένη κατοικία αποκλειστικά λόγω σπουδών, χωρίς άλλα εισοδήματα ή περιουσία.

Σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων θα ανοίξει στις 16 Μαρτίου 2026. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και φέτος στη διεύρυνση των προσυμπληρωμένων και προεκκαθαρισμένων δηλώσεων, οι οποίες αναμένεται να ξεπεράσουν τα 1,5 εκατ., περιορίζοντας σημαντικά την ανάγκη παρεμβάσεων από τους φορολογούμενους.

Η διαδικασία θα ολοκληρωθεί στις 15 Ιουλίου 2026, χωρίς αλλαγές στο χρονοδιάγραμμα πληρωμής του φόρου εισοδήματος. Όσοι λάβουν χρεωστικό εκκαθαριστικό θα μπορούν να εξοφλήσουν τον φόρο σε οκτώ μηνιαίες δόσεις, με την πρώτη να καταβάλλεται έως το τέλος Ιουλίου.

Παράλληλα, διατηρούνται και οι εκπτώσεις για εφάπαξ εξόφληση του φόρου: 4% για δηλώσεις που υποβάλλονται έως τις 30 Απριλίου, 3% έως τις 15 Ιουνίου και 2% έως τη λήξη της προθεσμίας, στις 15 Ιουλίου 2026.

Για πολλούς νέους φορολογούμενους, η έγκαιρη ενημέρωση και η σωστή αξιολόγηση της υποχρέωσης δήλωσης αποτελούν το πρώτο ουσιαστικό βήμα στη σχέση τους με την εφορία.