Φορολογικές δηλώσεις 2026: Οι «παγίδες» των αυτόματων δηλώσεων για 1,5 εκατ. φορολογουμένους

Το ρολόι μετρά πλέον ανάποδα για την έναρξη της φετινής περιόδου υποβολής φορολογικών δηλώσεων, με την ΑΑΔΕ να ετοιμάζεται να ανοίξει την ηλεκτρονική πλατφόρμα στις 16 Μαρτίου 2026. Η διαδικασία θα ολοκληρωθεί στις 15 Ιουλίου 2026, ενώ θέμα ημερών είναι η δημοσίευση στο ΦΕΚ της απόφασης με τις οδηγίες για τη συμπλήρωση των φορολογικών εντύπων Ε1 και Ε2.

Φέτος, περισσότεροι από 1,5 εκατομμύριο φορολογούμενοι, κυρίως μισθωτοί και συνταξιούχοι, θα δουν τη δήλωσή τους όχι μόνο προσυμπληρωμένη αλλά και προεκκαθαρισμένη. Δηλαδή, η φορολογική διοίκηση θα έχει ήδη υπολογίσει τον φόρο με βάση τα στοιχεία που διαθέτει, με αποτέλεσμα η δήλωση να είναι έτοιμη προς υποβολή.

Ωστόσο, η ευκολία αυτή κρύβει και παγίδες. Οι φορολογούμενοι καλούνται να ελέγξουν προσεκτικά τα στοιχεία πριν η δήλωση οριστικοποιηθεί αυτόματα, καθώς τυχόν λάθη ή παραλείψεις μπορεί να οδηγήσουν σε μεγαλύτερο φόρο. Σε περίπτωση που εντοπιστούν ανακρίβειες, θα πρέπει να υποβληθεί δήλωση με τις απαραίτητες διορθώσεις πριν ενεργοποιηθεί η αυτόματη αποστολή.

Τα σημεία που χρειάζονται προσοχή

• Το ύψος των εισοδημάτων. Οι φορολογούμενοι μπορούν να δουν αναλυτικά τα ποσά που έχουν δηλωθεί και τον φόρο που έχει παρακρατηθεί μέσα από την ενότητα ενημέρωσης εισοδημάτων και δαπανών. Ωστόσο, οι συγκεκριμένοι κωδικοί είναι «κλειδωμένοι». Αν διαπιστωθεί λάθος, ο φορολογούμενος θα πρέπει να απευθυνθεί στον φορέα που εξέδωσε τη σχετική βεβαίωση ώστε να αποσταλεί διορθωμένο αρχείο στην ΑΑΔΕ.
• Οι ηλεκτρονικές αποδείξεις. Για να αποφευχθεί πρόσθετος φόρος, οι δαπάνες που έχουν πραγματοποιηθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής θα πρέπει να καλύπτουν το 30% του φορολογητέου εισοδήματος. Διαφορετικά, για το ποσό που υπολείπεται επιβάλλεται πέναλτι φόρου με συντελεστή 22%.
• Τα τεκμήρια διαβίωσης, όπως αυτά που αφορούν την κατοικία, τα αυτοκίνητα και άλλα περιουσιακά στοιχεία. Εάν το σύνολο των τεκμηρίων υπερβαίνει το δηλωθέν εισόδημα, ο φόρος θα υπολογιστεί με βάση το τεκμαρτό εισόδημα. Σε αυτή την περίπτωση οι φορολογούμενοι μπορούν να καλύψουν τη διαφορά επικαλούμενοι αποταμιεύσεις προηγούμενων ετών, έσοδα από πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων, εφάπαξ αποζημιώσεις, δάνεια, γονικές παροχές, δωρεές ή κληρονομιές.
• Σημαντικό είναι επίσης να ελεγχθούν τα στοιχεία για τα προστατευόμενα τέκνα, καθώς επηρεάζουν άμεσα το τελικό ποσό του φόρου. Η έκπτωση μπορεί να κυμανθεί από 900 έως και πάνω από 1.800 ευρώ, ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών.

Τι ισχύει

Οι φορολογούμενοι που θα ενταχθούν στη διαδικασία των αυτόματων δηλώσεων έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν μόνοι τους τη δήλωση, ακόμη και αν συμφωνούν πλήρως με τα στοιχεία που έχουν προσυμπληρωθεί. Αν δεν προβούν σε καμία ενέργεια, η φορολογική διοίκηση θα προχωρήσει στην αυτόματη οριστικοποίηση της δήλωσης με τα δεδομένα που διαθέτει.

Σε περίπτωση μεταβολής στοιχείων, οι φορολογούμενοι θα λάβουν σχετική ειδοποίηση ώστε να επισκεφθούν ξανά την εφαρμογή και να ελέγξουν τα νέα δεδομένα πριν προχωρήσουν στις απαραίτητες ενέργειες.

Με βάση την οριστικοποιημένη δήλωση θα υπολογιστεί τόσο ο φόρος εισοδήματος όσο και ο φόρος πολυτελούς διαβίωσης. Στη συνέχεια εκδίδεται πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου, η οποία κοινοποιείται στον φορολογούμενο. Αν εντοπιστούν λάθη μετά την έκδοση του εκκαθαριστικού, υπάρχει η δυνατότητα υποβολής τροποποιητικής δήλωσης έως τις 15 Ιουλίου 2026.
 

Φόρος και εκπτώσεις

Ο φόρος που θα προκύψει μπορεί να εξοφληθεί σε οκτώ μηνιαίες δόσεις, με την πρώτη να καταβάλλεται έως το τέλος Ιουλίου. Παράλληλα, προβλέπεται έκπτωση για όσους επιλέξουν εφάπαξ πληρωμή. Η έκπτωση φτάνει το 4% για δηλώσεις που υποβάλλονται έως τις 30 Απριλίου, μειώνεται στο 3% για υποβολή έως τις 15 Ιουνίου και περιορίζεται στο 2% για όσους καταθέσουν τη δήλωσή τους έως τη λήξη της προθεσμίας στις 15 Ιουλίου 2026.