Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη και Προσωπικά Δεδομένα

Σε σειρά αρθρογραφίας μας ασχοληθήκαμε με τον Κανονισμό για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) και, μεταξύ άλλων, με τις υποχρεώσεις που βαρύνουν τους Φορείς συστημάτων Υψηλού Κινδύνου. Επιπλέον, με τις πρόσθετες υποχρεώσεις χρήσης της ΤΝ των Φορέων συστημάτων Υψηλού Κινδύνου στον εργασιακό τομέα. Ολοκληρώνοντας τη θεματική για τον συγκεκριμένο Κανονισμό σημαντική είναι η ανίχνευση της πολυεπίπεδης σύνδεσής του με τον GDPR.

Σκοπός Επεξεργασίας Δεδομένων & Εκτίμηση Αντικτύπου

Για τη συμμόρφωση ενός συστήματος ΤΝ με τον GDPR και τον Κανονισμό για την ΤΝ, η έννοια του σκοπού αποτελεί το σημείο αναφοράς. Η εν λόγω συμμόρφωση (ή μη) της λειτουργίας ενός συστήματος ΤΝ εξαρτάται, σε κάθε περίπτωση, από τον σκοπό που εξυπηρετείται με τη χρήση του. Έτσι, ο Φορέας που παρέχει το σύστημα ΤΝ πρέπει να δηλώσει τον σκοπό επεξεργασίας.

Επεξεργασία Ειδικών Κατηγοριών Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα από Συστήματα ΤΝ

Σύμφωνα με τον GDPR η επεξεργασία ειδικών κατηγοριών δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (π.χ. γενετικά δεδομένα, βιομετρικά δεδομένα κλπ) απαγορεύεται.  Η απαγόρευση αίρεται σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στην περίπτωση της συγκατάθεσης. Ο Κανονισμός για την ΤΝ προβλέπει μία πρόσθετη εξαίρεση που δικαιολογεί την επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων και την καθιστά επιτρεπτή. Στον βαθμό, συγκεκριμένα, που είναι απολύτως αναγκαίο για τον σκοπό της διασφάλισης της ανίχνευσης και της διόρθωσης περιπτώσεων μεροληψίας σε σχέση με τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου.

Απαγορευμένες Πρακτικές ΤΝ & Προσωπικά Δεδομένα

Ο Κανονισμός ΤΝ απαγορεύει ρητά ορισμένες πρακτικές ΤΝ (π.χ κοινωνική βαθμολόγηση κλπ). Οι πρακτικές αυτές, ωστόσο, σε μεγάλο βαθμό θα ήταν ούτως ή άλλως απαγορευμένες σύμφωνα με τον GDPR. Αυτή η επικάλυψη απαγορεύσεων ενισχύει την πρόθεση του ενωσιακού νομοθέτη για απαγόρευση των συγκεκριμένων πρακτικών και την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Επιπλέον, προστίθεται ένα επιπλέον, ειδικότερο, επίπεδο προστασίας. Η απαγόρευση των πρακτικών αυτών σύμφωνα με τον Κανονισμό για την ΤΝ ισχύει ανεξαρτήτως της νομιμότητας επεξεργασίας σύμφωνα με τον GDPR.

Ρυθμιστικό Δοκιμαστήριο ΤΝ

Ο Κανονισμός ΤΝ δικαιολογεί (υπό αυστηρές, επίσης, προϋποθέσεις) την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων με σκοπό την ανάπτυξη συστημάτων ΤΝ προς το δημόσιο συμφέρον. Η ανάπτυξη αυτή λαμβάνει χώρα στο πλαίσιο ενός ρυθμιστικού δοκιμαστηρίου ΤΝ. Ο θεσμός αυτός έχει ως στόχο να επιτρέπει στους παρόχους ΤΝ να πειραματίζονται ελεύθερα, προωθώντας την καινοτομία, σε ένα προστατευμένο περιβάλλον υπό διοικητική άδεια και εποπτεία.

Αυτοματοποιημένη Λήψη Αποφάσεων από ΤΝ & GDPR

Διάταξη του Κανονισμού για την ΤΝ με τίτλο «Αυτοματοποιημένη ατομική λήψη αποφάσεων, περιλαμβανομένης της κατάρτισης προφίλ», ορίζει ως γενικό κανόνα ότι το υποκείμενο των δεδομένων έχει το δικαίωμα να μην υπόκειται σε απόφαση που λαμβάνεται αποκλειστικά βάσει αυτοματοποιημένης επεξεργασίας. Απαγορεύεται, με άλλα λόγια, η λήψη τέτοιου είδους δυσμενών αποφάσεων κατόπιν αυτοματοποιημένης επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Ως αυτοματοποιημένη λήψη απόφασης λογίζεται και η περίπτωση που η ανθρώπινη παρέμβαση δεν έχει ουσιώδη χαρακτήρα.

Ο Κανονισμός για την ΤΝ δημιουργεί σημαντικές υποχρεώσεις που βαρύνουν τους Φορείς συστημάτων Υψηλού Κινδύνου˙ ακόμα περισσότερες όταν πρόκειται για την αξιοποίησή τους στο πλαίσιο εργασιακών σχέσεων. Η διαχείριση, πάντως, προσωπικών δεδομένων από συστήματα ΤΝ απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και εκρήγορση. Ας μην ξεχνάμε, εξάλλου, τις επαπειλούμενες κυρώσεις, για τις οποίες προηγούμενη αρθρογραφία μας... 

Σταύρος Κουμεντάκης

Managing Partner

Koumentakis and Associates Law Firm

 
Σημ.:  Σε πλήρη μορφή το άρθρο Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη και Προσωπικά Δεδομένα