Κήρυξη Ακυρότητας της ΑΕ

Σε προηγούμενη αρθρογραφία μας ασχοληθήκαμε με τη διαδικασία σύστασης της ΑΕ˙ μια διαδικασία που κινείται σε αυστηρά τυπικό πλαίσιο και διέπεται από αυστηρές, επίσης, προϋποθέσεις. Ενδεχόμενες αποκλίσεις από τον εν λόγω πλαίσιο καθιστούν την σύσταση ελαττωματική και δυνητικά, υπό προϋποθέσεις, άκυρη. Η κήρυξη της ΑΕ ως άκυρης προβλέπεται για συγκεκριμένους και περιοριστικά αναφερόμενους λόγους, των οποίων η προσέγγιση επιχειρείται με το παρόν.

Λόγοι Ακύρωσης

Οι ρητά (και περιοριστικά) απαριθμούμενοι λόγοι ακύρωσης μιας ΑΕ είναι:

(α) Η έλλειψη καταστατικής διάταξης για την εμπορική επωνυμία ή τον σκοπό της εταιρείας.

(β)  Η έλλειψη καταστατικής διάταξης για το ύψος και τον τρόπο καταβολής του μετοχικού κεφαλαίου.

(γ)  Η μη κατάρτιση συμβολαιογραφικού εγγράφου για τη σύσταση της ΑΕ, όταν αυτό απαιτείται ή η μη τήρηση πρότυπου καταστατικού.  

(δ)  Ο σκοπός της ΑΕ είναι παράνομος ή αντίθετος στη δημόσια τάξη.

(ε)  Η δικαιοπρακτική ανικανότητα όλων ή του μοναδικού ιδρυτή της ΑΕ κατά τον χρόνο υπογραφής της εταιρικής σύμβασης.

Δικαστική Ακύρωση

(α) Αγωγή Ακύρωσης

Η κήρυξη της ακυρότητας της ΑΕ είναι δυνατή μόνο με άσκηση σχετικής αγωγής στο αρμόδιο δικαστήριο εντός δύο ετών από τη σύσταση της εταιρείας. Η κήρυξη, όμως, της ακυρότητας που αφορά την αντίθεση του σκοπού στον νόμο και τα χρηστά ήθη είναι απρόθεσμη.

(β) Ενεργητική και Παθητική Νομιμοποίηση

Για την άσκηση της αγωγής ακυρότητας ενεργητικά νομιμοποιείται όποιος έχει έννομο συμφέρον. Όσον αφορά την παθητική νομιμοποίηση, εναγόμενη είναι μόνον η ΑΕ.

(γ) Απόφαση

Η απόφαση που εκδίδεται επί της αγωγής για κήρυξη της ακυρότητας της ΑΕ παράγει δεδικασμένο τόσο για τους διαδίκους όσο και για τους μετόχους. Μετά την καταχώριση και δημοσίευσή της στο ΓΕΜΗ αντιτάσσεται έναντι και των τρίτων.  Με την ίδια απόφαση διορίζονται και οι εκκαθαριστές της εταιρείας. Η κήρυξη της ακυρότητας έχει ως αποτέλεσμα τη θέση της εταιρείας σε εκκαθάριση.

Θεραπεία των Λόγων Ακύρωσης

Ο νομοθέτης χορήγησε τη δυνατότητα ίασης των ελαττωμάτων σύστασης της ΑΕ για την αποφυγή της κήρυξης της ακυρότητάς της όσον αφορά, αποκλειστικά, τη έλλειψη αναφοράς επωνυμίας, σκοπού, ύψους και τρόπου κάλυψης του μετοχικού κεφαλαίου, την αντίθεση του σκοπού στο νόμο ή τα χρηστά ήθη. Η σχετική τροποποίηση του καταστατικού της μπορεί να λάβει χώρα μέχρι και την κατάθεση των προτάσεων.

Το αρμόδιο δικαστήριο υποχρεούται (ύστερα από την υποβολή σχετικού αιτήματος από κάποιον από τους διαδίκους) να χορηγήσει (έως τριών και ενός μηνός) προθεσμία ίασης του επίμαχου λόγου. εκτός κι αν κρίνει την χορήγησή της απρόσφορη. Με την άπρακτη παρέλευση των εν λόγω προθεσμιών κηρύσσεται η ακυρότητα της ΑΕ. 

Ενδεχόμενες αποκλίσεις από όσα το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο επιβάλλει όσον αφορά την ίδρυση της ΑΕ δεν μπορεί να είναι χωρίς κυρώσεις. Σε κάποιες, μάλιστα, περιπτώσεις οι εν λόγω αποκλίσεις είναι δυνατό να οδηγήσουν σε κήρυξη, δικαστικά, της ακυρότητάς της. Παρά το γεγονός ότι ο νομοθέτης επέλεξε να παράσχει δυνατότητα ίασης των ακυροτήτων και την υστάτη, έστω, ώρα, ο κίνδυνος είναι παρών και συχνά, αναπότρεπτος. Ουδεμία, λοιπόν, αμφιβολία χωρεί όσον αφορά την επίδειξη της μέγιστης δυνατής προσοχής και επιμέλειας όσον αφορά τις αξιώσεις του νόμου για την σύσταση της ΑΕ.-

Σταύρος Κουμεντάκης

Managing Partner

Koumentakis and Associates Law Firm

Σημ.: Σε πλήρη μορφή το άρθρο Κήρυξη ακυρότητας της ΑΕ