Νέο Εργασιακό Πλαίσιο: Χρονικά Όρια Εργασίας & Υπέρβασή Τους

Έχουμε ήδη τονίσει τη σπουδαιότητα των μεταβολών που εισάγει ο πρόσφατος εργασιακός νόμος στο θεσμικό πλαίσιο του ελληνικού εργατικού δικαίου. Το ενδιαφέρον, ωστόσο (τουλάχιστον σε επίπεδο δημόσιου διαλόγου), σχεδόν μονοπώλησε η διάταξη, με την οποία διευρύνεται η δυνατότητα υπερωριακής απασχόλησης κατά μία (1) ώρα ημερησίως (και) στους εργαζόμενους σε έναν, μόνον, εργοδότη. Περί αυτής το παρόν.

Εύρος Δυνατότητας Υπερωριακής Απασχόλησης

Το ανώτατο επιτρεπόμενο ημερήσιο όριο υπερωριακής απασχόλησης αυξάνεται (από τις τρεις) στις τέσσερις ώρες σε έναν εργοδότη (όπως ήδη ίσχυε, δηλ., για την απασχόληση σε περισσότερους εργοδότες). Αυτό σημαίνει ότι εργαζόμενος που απασχολείται λ.χ. οκτώ (8) ώρες ημερησίως σε έναν εργοδότη είναι δυνατό να πραγματοποιήσει, πλέον, μία (1) ώρα υπερεργασιακής απασχόλησης και έως τέσσερις (4) ώρες υπερωριακής απασχόλησης˙ να απασχοληθεί, επομένως, έως -συνολικά- δεκατρείς (13) ώρες εντός ενός 24ώρου. Για κάθε ώρα υπερωριακής απασχόλησης οφείλεται αμοιβή ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 40%.

Οι Περιορισμοί

(α) Ανώτατο ετήσιο όριο

Ο νόμος επιτρέπει την παροχή έως εκατόν πενήντα (150) ωρών υπερωριακής απασχόλησης ετησίως ανά εργαζόμενο. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι, πλέον, ένας εργαζόμενος μπορεί να απασχοληθεί (έως) τέσσερις (4) ώρες υπερωριακά για περίπου τριάντα (37) ημέρες κατ’ έτος (150/4 ≈ 37,5 ημέρες).

(β) Ανώτατος μέσος όρος χρόνου εβδομαδιαίας απασχόλησης

Κατά το προϋφιστάμενο νομοθετικό καθεστώς, ο χρόνος εβδομαδιαίας εργασίας των εργαζομένων δεν ήταν δυνατό να υπερβαίνει ανά περίοδο το πολύ τεσσάρων (4) μηνών τις σαράντα οκτώ (48) ώρες, κατά μέσο όρο-συμπεριλαμβανομένων των υπερωριών. Ο συγκεκριμένος περιορισμός διατηρείται και σήμερα.  

(γ) Τήρηση χρονικών ορίων εβδομαδιαίας και ημερήσιας ανάπαυσης

Για κάθε περίοδο είκοσι τεσσάρων (24) ωρών, η ελάχιστη ανάπαυση δεν μπορεί να υπολείπεται των έντεκα (11) συνεχών ωρών. Αυτό σημαίνει ότι η υπερωριακή απασχόληση των τεσσάρων (4) ωρών δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε περίπτωση που το διάλειμμα χορηγείται εκτός ωραρίου ή σε περίπτωση που η εργασία παρέχεται διακεκομμένα. Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, τετράωρη υπερωριακή απασχόληση δεν είναι ανεκτή, καθώς συνεπάγεται παραβίαση της απαιτούμενης ανάπαυσης των έντεκα (11) συναπτών ωρών. Σημειώνεται ότι διάρρηξη της 11ωρης ανάπαυσης δεν είναι ανεκτή ακόμα και σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης (λ.χ. ανάκληση εργαζόμενου κρίσιμης ειδικότητας σε περιπτώσεις βλαβών ή ατυχημάτων).

Προστασία του Δικαιώματος Άρνησης Υπερωρίας

Απαραίτητη προϋπόθεση για παροχή υπερωριακής απασχόλησης είναι η συναίνεση του εργαζομένου: η υπερωριακή απασχόληση δεν μπορεί να επιβληθεί μονομερώς.Σύμφωνα με τη σχετική διάταξη, ο εργαζόμενος διατηρεί το δικαίωμα να αρνηθεί την παροχή υπερωριακής απασχόλησης, χωρίς αυτό να συνιστά λόγο καταγγελίας της σύμβασης εργασίας ή να επιφέρει δυσμενείς συνέπειες ή διακρίσεις σε βάρος του εργαζομένου.

Η ελάχιστη επέκταση (κατά μία, μόλις, ώρα) του ανώτατου ορίου της ημερήσιας απασχόλησης και στους απασχολούμενους σε έναν, μόνον, εργοδότη αποτέλεσε επαρκές υπόβαθρο διαμαρτυρίας για τους συνήθως διαμαρτυρόμενους. Ικανοποιεί, εν τούτοις, παρούσες ανάγκες της ελληνικής οικονομίας, της υγιούς επιχειρηματικότητας και της λογικής και παρέχει (σε συνδυασμό με τις ρυθμίσεις για την ψηφιακή κάρτα) ικανές διασφαλίσεις για τους εργαζόμενους. Αναμένουμε την επιβεβαίωση των ευεργετικών επιπτώσεων της εδώ διατυπούμενης θέσης μας. Προσβλέπουμε, όμως, και στην θέσπιση των απολύτως αναγκαίων εξαιρέσεων από την 11ωρη ανάπαυση στις περιπτώσεις της ανάκλησης εργαζομένων κρίσιμης ειδικότητας-όπως, λ.χ., το γαλλικό μοντέλο.

Σταύρος Κουμεντάκης

Managing Partner

Koumentakis and Associates Law Firm

 
Σημ.: Σε πλήρη μορφή το άρθρο: Νέο Εργασιακό Πλαίσιο: Χρονικά Όρια Εργασίας & Υπέρβασή Τους.