Αλμυρός: Σκέψεις και προτάσεις για τη διαχείριση των υδάτων

Αγαπητό Cretalive,

Η πηγή του Αλμυρού σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί τοπικό θέμα. Ασφαλώς και η τοπικότητα είναι ήσσονος σημασίας με την ευρύτερη χρήση του νερού. 
Η άποψη του Δημάρχου Μαλεβυζίου κ. Μποκέα είναι σωστή αναφορικά με την τοπικότητα αλλά χρειάζεται περεταίρω εμβάθυνση και βελτίωση με επίκεντρο την συνολική διαχείριση του Αλμυρού προς όφελος και του Δήμου Μαλεβυζίου αλλά και ολόκληρης της Κρήτης.
Επί της αρχής, είναι μείζονος σημασίας το γεγονός, πως επιτέλους έγινε η έναρξη της θεσμικής και κοινωνικής διαβούλευσης για την αξιοποίηση των υδάτων του Αλμυρού. 
Είναι εξαιρετικά θετική η εξέλιξη αν σκεφτούμε πως πριν από λίγους μήνες η συζήτηση γινόταν αποκλειστικά με μοναδική λύση τη δημιουργία μονάδας αφαλάτωσης και πέρα τούτου ουδέν. 

Το ερωτήματα που γεννούνται είναι:

Το νερό ως κοινωνικό αγαθό πρέπει να προστατεύεται; 
-Η απάντηση είναι μια και μόνη, ασφαλώς και πρέπει. 
Η διαχείριση πρέπει να έχει ως προτεραιότητα την υδροδότηση των πόλεων και των οικισμών των Δήμων; 
-Η απάντηση είναι μια και μόνη, ασφαλώς και πρέπει.
Η ποσότητα - επάρκεια του νερού είναι σημείου διαβούλευσης για την αξιοποίησή του μέσα από την κατασκευή έργων που θα επιτρέπουν τη ορθολογική διαχείριση του;
-Ασφαλώς και είναι αλλά με κριτήρια την τοπική και την ευρύτερη ωφέλεια, την οικονομική βιωσιμότητα και το κόστος κατασκευής της όποιας υποδομής απαιτηθεί.
Η ποσότητα του αλμυρού αρκεί να καλύψει τις ανάγκες του Δήμου Μαλεβυζίου αλλά και τις ανάγκες του βόρειου μετώπου από το Ηράκλειο ως τον Άγιο Νικόλαο; 
-Ασφαλώς και επαρκεί όχι μόνο για την κάλυψη των αναγκών της εν λόγω γεωγραφικής ενότητας αλλά για την κάλυψη των αναγκών ολόκληρης της Κρήτης.

Με βάση την τελευταία διαπίστωση αυτό που κατά τη γνώμη μου πρέπει πρώτο να εξεταστεί είναι:

• Η δυνατότητα να αυξηθούν οι ποσότητες του γλυκού νερού και με ποιες υποδομές.
• Η προσαρμογή των υπαρχόντων υποδομών στο πλαίσιο του συνολικού σχεδιασμού για την ενιαία διαχείρισή του όπως και η κατασκευή νέων όπου απαιτηθεί.
• η οικονομική βιωσιμότητα του έργου και οι τρόποι οικονομικής αξιοποίησης πριν την τελική διοχέτευση για την χρήση του από κατοίκους και επισκέπτες με στόχο την όσο το δυνατόν μικρότερη επιβάρυνση στην τοπική οικονομία και στον τουρισμό.

Κοντολογίς, αν δούμε ως λύση την πλήρη αξιοποίηση του με βάση την τοπική ανάπτυξη αλλά και την ολική ανάπτυξη της Κρήτης τότε πρέπει να αναζητήσουμε με τη χρυσή τομή. 
Η χρυσή τομή επιβάλει να διαχειριστούμε τα εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού που σήμερα καταλήγουν στη θάλασσα. Η ποσότητα του γλυκού νερού χωρίς καμία υποδομή επαρκεί όχι για το Δήμο Μαλεβυζίου αλλά και για ολόκληρη την Κρήτη.

Τι χρειάζεται να γίνει;

•  Να μην οδηγηθεί ο διάλογος στην περιχαράκωση και ξαναζήσουμε άσχημες καταστάσεις όπως αυτές έλαβαν χώρα στο παρελθόν για τη διαχείριση του νερού.
• Να αναζητηθούν τεχνικές λύσεις για την αύξηση των ποσοτήτων όπως η ανύψωση της πηγής όπου μέσω αυτής θα αξιοποιηθεί η βαρύτητα με συνέπεια να «σφραγίσει» την είσοδο του θαλασσινού νερού προς την πηγή. 
• Η όποια υποδομή θα πρέπει να εξετάσει πρωτίστως την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος μέσα από μονάδες υδρολογικής παραγωγής. Αν ανυψωθεί η πηγή ή κατασκευαστεί ένα φράγμα νοτιότερα σε μεγαλύτερο υψόμετρο η παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος είναι εύκολη υπόθεση. Ακόμη και αν μεταφερθεί στον Αποσελέμη μπορεί με την υπάρχουσα υποδομή να φτάσει ως το οροπέδια Λασιθίου και μέσα από την κατακρήμνιση προς το φράγμα να παράξει όση ενέργεια απαιτεί για το μηδενισμό του όποιου κόστους.
• Να τοποθετηθεί κατά μήκος στο νέο ΒΟΑΚ αγωγός για την μελλοντική ενιαία διαχείριση των υδάτων σε επίπεδο Κρήτης και να διασυνδεθούν όλες οι υδρολογικές υποδομές μεταξύ τους.
• Μέχρι να κατασκευαστούν οι νέες υποδομές και οι ανάγκες εξακολουθούν να είναι πιεστικές να εξεταστεί η μεταφορά νερού κατά τις νυχτερινές ώρες από τον Αλμυρό προς τον Αποσελέμη. 

Εν κατακλείδι, η συνολικές ανάγκες πληρότητας των φραγμάτων της Κρήτης είναι λίγο πιο πάνω από τα εκατό εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού, αφαιρώντας το φράγμα των Ποταμών. 
Οι ποσότητες γλυκού νερού στην απορροή όπως αυτές έχουν επί σειρά ετών καταγραφεί από την ΥΕΒ Ηρακλείου επαρκούν για να καλύψουν κάθε ανάγκη αλλά και να περισσέψουν. Μην παραβλέψουμε να πούμε πως ακόμη και αν το νερό εμφανίζει υψηλή αγωγιμότητα η ανάμιξη του με το νερό ενός φράγματος θα μειώσει κατακόρυφα την αγωγιμότητα πολλαπλασιάζοντας τις ποσότητες που θα οδηγηθούν σε χρήση.  
Αν αφαιρέσουμε τις όποιες «σκέψεις» για αφαλατώσεις και τόσα άλλα που κατά καιρούς διαβάζουμε τότε η λύση είναι μπροστά μας. 
Η λύση είναι εύκολα υλοποιήσιμη, οικονομικά συμφέρουσα και αναπτυξιακά ωφέλιμη. 
Τι περιμένουμε λοιπόν; Μαζί με το Δήμο Μαλεβυζίου, τον ΟΑΚ, την Περιφέρεια Κρήτης και το ελληνικό κράτος για μια Κρήτη υδρολογικά επαρκή όπου αθροιστικά με τις νέες μεγάλες υποδομές που κατασκευάζονται θα εξελιχθεί σε πλουτοπαραγωγική περιοχή εθνικής εμβέλεια.

Θανάσης Καλύβας
Πρώην Νομαρχιακός Σύμβουλος Ν.Α.Ηρακλείου
& Πρώην Πρόεδρος ΟΑΣΝΗ