ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Ένα βάζο ελπίδες* …στα Παραμύθια του Σαββάτου!
"Η συγγραφέας σε αυτό το κείμενο πραγματεύεται έννοιες όπως η μνήμη, η απώλεια, η φιλία και κυρίως η ελπίδα. Το «βάζο» λειτουργεί σαν μεταφορική έννοια..."
Γράφει η Ελένη Μπετεινάκη
Πριν από πέντε χρόνια περίπου είχαμε την χαρά να γνωρίσουμε για πρώτη φορά την συγγραφέα και εικονογράφο Ντέμπορα Μαρσέρο, όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο της : Σ ένα βάζο μέσα!
Τι μας χάρισε σε εκείνο το βιβλίο;
{…Μια τρυφερή ιστορία αγάπης και φιλίας γεμάτη αρώματα, μαγεία και θαύματα. Διαβάσαμε τι μπορεί να κάνουν ο έρωτας, η φιλία κι η αγάπη. Μα τα αδύνατα, δυνατά. Μέχρι και να φυλακίσουν τους ήχους, τα χρώματα, τα συναισθήματα μέσα σε γυάλινα βάζα. Η ιστορία μιλούσε για τους φίλους που αναπάντεχα χάνουμε από δίπλα μας και που προσπαθούμε να βρούμε τρόπους επικοινωνίας, σαν να μην έφυγαν ποτέ. Ένα βιβλίο για τις αναμνήσεις που χτίζουμε και φέρνουμε συχνά στο μυαλό στα δύσκολα. Για την αγάπη που δεν γνωρίζει αποστάσεις ή εμπόδια. Για όλα τα συναισθήματα που είναι χρωματιστά. Για τις εποχές που διαδέχονται η μία την άλλη. Για τις μικρές αλλαγές στην κάθε μέρα…}
Ακολούθησε το «Έξω από το Βάζο», έναν χρόνο μετά. Μια νέα οπτική για το πως αντιλαμβανόμαστε τα συναισθήματα.
Πρωταγωνιστής πάντα ο Λουέλιν, ένα μικρό κουνέλι, χαρακτήρας που ζωντανεύει σε όλα τα βιβλία της Ντέμπορα Μαρσερο με τα δικά της μολύβια και πινέλα.
Και το 2026 κυκλοφορεί και το τρίτο βιβλίο της σειράς με τον τίτλο : Ένα βάζο Ελπίδες!*
Ο Λουλέλιν σ΄αυτήν την ιστορία είναι ένα ονειροπόλο κουνελάκι γεμάτο ιδέες, επιθυμίες και όνειρα. Κι επειδή είναι τόσα πολλά αποφασίζει να τα «βάλει» σε βάζα. Η πιο μεγάλη του ευχή ήταν να βρει έναν φίλο. Κι αυτήν του την ελπίδα την έβαλε σε ένα ακόμη βάζο. Και τότε είδε δυο άλλα μικρά κουνελάκια που ίσως και να σκέφτονταν κι εκείνα το ίδιο πράγμα. Κι αυτό συνέβη. Κι όταν γνωρίστηκαν στο πάρκο και έγιναν φίλοι το βάζο του έλαμψε μέσα στη νύστα. Κι οι τρεις φίλοι αποφάσισαν να μαζεύουν και να μοιράζονται τις ελπίδες τους…
Αρχίσαν από μικρές ελπίδες και σιγά σιγά χωρίς να το καταλάβουν έφτιαξαν μια τεράστια συλλογή. Μόνο που δεν πρόλαβαν να την θαυμάσουν και μια δυνατή βροχή ξέσπασε στο δάσος. Όταν πια κόπασε όλη αυτή η κοσμοχαλασιά, τα βάζα τους είχαν χαθεί…
Οι ελπίδες όμως; Χάθηκαν κι αυτές;
Η συνέχεια στο βιβλίο γεμάτη τρυφερότητα, συγκίνηση, πείσμα, επιμονή και θάρρος!
Αλλά ας δούμε τι κάνει αυτό το βιβλίο να ξεχωρίζει και μας να το αγαπήσουμε τόσο πολύ!
Το Ένα Βάζο Ελπίδες είναι ένα σύγχρονο εικονογραφημένο βιβλίο (Picture book) με πολλούς συμβολισμούς, εναλλαγή συναισθημάτων και μεγάλα νοήματα για μικρά παιδιά.
Η συγγραφέας σε αυτό το κείμενο πραγματεύεται έννοιες όπως η μνήμη, η απώλεια, η φιλία και κυρίως η ελπίδα. Το «βάζο» λειτουργεί σαν μεταφορική έννοια. Είναι ο χώρος όπου αποθηκεύονται εμπειρίες και όνειρα, υποδηλώνοντας την ανθρώπινη ανάγκη που έχουμε να διατηρούμε όσο περισσότερο μπορούμε ό,τι μας συγκινεί.
Η αφηγηματική ένταση κορυφώνεται όταν η συλλογή χάνεται, μετατρέποντας την ιστορία από μια απλή καταγραφή στιγμών σε στοχασμό πάνω στην ανθεκτικότητα. Το μήνυμα δεν είναι απλώς αισιόδοξο, είναι υπαρξιακό για τα δεδομένα της παιδικής λογοτεχνίας. Η αξία βρίσκεται όχι στην κατοχή των αναμνήσεων αλλά στην ικανότητα να δημιουργούμε νέες. Η ιστορία δεν εξηγεί τα συναισθήματα, τα αφήνει να αναδυθούν μόνα τους μέσα από τις εικόνες και τη σιωπή μεταξύ των προτάσεων.
Έμφαση στη φιλία, στο μαζί, στην νέα αρχή. Στη δύναμη του εαυτού μας, στις απογοητεύσεις που πρέπει να προσπερνιούνται, στις απώλειες και στην έννοια της αλλαγής. Η συγγραφέας καταφέρνει να αγγίξει μεγάλα υπαρξιακά θέματα με τρόπο προσιτό στα παιδιά, χωρίς να υποτιμά τη νοητική τους ικανότητα.
Η εικονογράφηση του βιβλίου χαρακτηρίζεται από απαλές παλέτες και εκφραστικότητα, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα τρυφερότητας που υποστηρίζει το στοχαστικό ύφος του κειμένου.
Πως μπορώ να το αξιοποιήσω στην τάξη;
- Συζητώντας για συναισθήματα
- Δημιουργήστε έναν εννοιολογικό χάρτη στον πίνακα ( ή δείξτε τις εικόνες χωρίς λόγια, σε μικρότερα παιδιά) και αναπτύξετε την κριτική σκέψη ακόμα και πριν ξεκινήσει η αφήγηση π.χ. Τι είναι ελπίδα; Ποια είναι τα όνειρά σας;
- Μοιράστε μικρά χαρτάκι στα παιδιά σε ότι σχήμα θέλετε και ζητείστε τους να γράψουν ή να ζωγραφήσουν τι εύχονται ή ελπίζουν να καταφέρουν σύντομα ή μεγαλώνοντας. Στη συνέχεια τοποθετήστε τα σε ένα βάζο και ανοίξτε το τέλος της χρονιάς!
- Δώστε σε κάθε παιδί δύο χαρτιά: ένα σε σχήμα βάζου και ένα σε σχήμα σύννεφου. Στο βάζο γράφουν κάτι που θέλουν να κρατήσουν στη ζωή τους.
Στο σύννεφο κάτι που θέλουν να αφήσουν πίσω.
- Συζητώντας για την απώλεια !
- Αν σπάσει το βάζο που έχεις μέσα την δική σου ελπίδα, τι θα έκανες ;
* Ένα βάζο ελπίδες, Ντέμπορα, Μαρσέρο, εκδόσεις Μεταίχμιο :
