Ένα πιάνο χωρίς ουρά διηγείται…

Πάμε ένα ταξίδι στο χρόνο, στην Ιστορία, στην νοσταλγία και στις μικρές - μεγάλες στιγμές! Οδηγός μας και πρωταγωνιστής, ένας σπουδαίος αφηγητής, γεμάτος ψυχή και μουσική. Είναι ένα ξεχωριστό πιάνο που μας παρουσιάζει την διαδρομή του από την ώρα της δημιουργίας του. Αποκτά ανθρώπινη φωνή, σκέψη και συναίσθημα και μας παρασέρνει στο δικό του ταξίδι ζωής που μοιάζει με παραμύθι μα είναι πέρα για πέρα αληθινό. Ένα αφήγημα που  γίνεται Ιστορία,  βίωμα, ταξίδι, περιπέτεια κι ακουμπά πολλές ιδιαίτερες χορδές και ψυχές ανθρώπων κάθε ηλικίας. 
Το ταξίδι ξεκινά από την Ρωσία, την γενέθλια χώρα του, πίσω στο μακρινό 1884, όταν τα πλήκτρα του για πρώτη φορά έπαιξαν την πιο όμορφη μουσική* που είχε κάποιος ακούσει, από τα χέρια του δημιουργού του, του Ιβάν. Εκείνο το χάδι του πρώτου αγγίγματος τού έδωσε ανάσα για να μπορεί να διηγηθεί, να αντέξει, να σεργιανήσει τα πιο όμορφα μέρη του κόσμου, ίσαμε να φτάσει στην πόλη που θα ερωτευτεί για πάντα, την Ξάνθη του!
Όταν ο Ιβάν θα το πουλήσει στον Ισαάκ Ντανιέλ για δυο πουγκιά λίρες, η ζωή του αφηγητή μας θα αλλάξει. Θα ταξιδέψει στο μακρινό και βροχερό Λονδίνο κι εκεί θα ζωντανέψει στα χέρια του νέου του ιδιοκτήτη και θα αποκτήσει την λαλιά του. Μόνο που ο  κ.Ισαάκ ήταν μεσίτης και χρηματιστής και πατρίδα του αν και καταγόταν από τις Σέρρες ήταν όπου υπήρχε η δουλειά του. 
Μέσα σε λίγο καιρό στα 1897 και σχεδόν ξαφνικά, ένα νέο μακρινό ταξίδι με τον κ. Ισαάκ, την γυναίκα του κ. Σολλ και το πιάνο ξεκίνησε με προορισμό την Ελλάδα και το ξακουστό πετράδι του Βορρά, την πανέμορφη Ξάνθη! Εποχή που άκμαζε το καπνεμπόριο και η Ξάνθη λόγω της θέσης της θεωρούνταν γέφυρα όλων των εμπορικών δρόμων προς Ανατολή και Δύση αλλά και σταυροδρόμι πολιτισμών, θρησκειών και παραδόσεων!
Κι εδώ το πολύτιμο πιάνο, στημένο πάντα δίπλα στο παράθυρο στη μεγάλη σάλα του αρχοντικού, θα μας διηγηθεί την ζωή του τόπου, την ιστορία, την καθημερινότητα, το πάντρεμα τόσων λαών σε μια πολύβουη πόλη, τις ταξικές διαφορές και την άνθηση του καπνού που έφερε ένα αέρα κοσμοπολίτικο στην αρχόντισσα της Θράκης. 

Image

H Μουσική στο σαλόνι του σπιτιού του Ισαάκ Ντανιέλ ήταν κάτι σαν τρόπος ζωής. Στα χέρια του ίδιου και των εκλεκτών φίλων του, το πιάνο έπαιρνε και χάριζε ομορφιά, απόλαυση και άγγιγμα ψυχής. Σε μια από τις σπουδαίες μουσικές βραδιές η κ. Αλτουνιάν, δασκάλα Μουσικής και προσωπική φίλη του οικοδεσπότη,  θα παίξει  και θα τραγουδήσει μπροστά σε κόσμο αν και δεν το συνήθιζε, το περίφημο Αρμένικο τραγούδι, το Partezum** και το πιάνο μας θα νιώσει για μια ακόμα φορά, σπουδαίο! 
Κι ύστερα θα έρθουν οι νιόφερτοι στην πόλη του Βορρά, ο κύριος Γιώργος, δικηγόρος από το Ρέθυμνο και η κυρία Αλίκη Αδριανουπολίτισσα και μια μεγάλη φιλία θα δημιουργηθεί ανάμεσα στις δυο οικογένειες…
Μονο που ξαφνικά η Ζωή έχει άλλα σχέδια… Ο Ισαάκ Ντανιέλ θα αρρωστήσει βαριά και το αρχοντικό του, η κ. Σολλ και το αγαπημένο του πιάνο θα σιωπήσουν…
Κι εδώ αρχίζει μια καινούργια ιστορία για όλους…
Εκείνο το μικρό αγόρι, ο Εμμανουήλ, που λάτρευε τους ήχους των καθημερινών πραγμάτων, που στεκόταν ώρες δίπλα στο παράθυρο να ακούει ψαλμωδίες, άραγε πια σχέση θα είχε με το πιάνο της κ.Σολλ; 
Κι αυτή η πόλη, η ξακουστή, οι άνθρωποι, τα κτίρια πόσες ομορφιές να κρύβουν ακόμη; 
Ποιος ο ρόλος της κ. Άννας Αλτουνιάν στην ιστορία;
Κι εκείνο το «Βύσσινο γλυκό» και η κασετίνα με τα ασημένια κουταλάκια; 
Πόσο συναίσθημα μπορεί να χωρέσει στις λέξεις; Πόσες εικόνες μπορεί να δημιουργήσει μια ιστορία; Πόσο σπουδαίο να γνωρίζει κανείς μικρές ιστορίες που γίνονται  η αφορμή για κάτι πολύ μεγάλο, μέσα από αφηγήσεις, με μια πένα, αυτή της Δήμητρας Πυργελή που σε παρασύρει σε ένα απίστευτο λογοτεχνικό ταξίδι.
Ένα αφήγημα για μεγάλους που χωρά ζωές ανθρώπων που έγραψαν Ιστορία. Ζωές σαν παραμύθι, άλλες αληθινές κι άλλες προϊόν μυθοπλασίας, εξίσου όμως πολύτιμες στη ροή μιας ιστορίας που σε συναρπάζει. 

Image

Περπάτησα μαζί με την Δήμητρα και τους ήρωες της στην Ιστορία της Ξάνθης στις αρχές του 20ου αιώνα. Με πήρε από το χέρι και μου γνώρισε την πόλη της, τους ανθρώπους, τα καλντερίμια, την αρχοντιά, τον πλούτο, την πολύβουη αγορά, τα σπίτια, τις συνήθεις, τους κήπους. Μύρισα τις μυρωδιές, άκουσα τους ήχους του μοναδικού πιάνου, σαν να ήμουν κι εγώ καλεσμένη στις μουσικές βραδιές του αρχοντικού του κ. Ισσάκ. Ένιωσα την καρδιά του πιάνου με όλα τα συναισθήματα που μου δημιούργησε. Γεύτηκα τους χυμούς από τα φρούτα του κήπου της κ. Αλτουνιάν. Στάθηκα σε εκείνο το ψηλό παράθυρο ακούγοντας τους ήχους, τις γλώσσες, την μουσική της πόλης. Γνώρισα κι εγώ τον μικρό Εμμανουήλ, την κ. Αλίκη, την Μιράντα, την Μαριγώ, την Βαϊτσα.  Ακούμπησα κι εγώ τα σκληρά πλήκτρα του μοναδικού πιάνου κι άκουσα εκείνες τις πρώτες μουσικές νότες  του αγοριού. Και γεύτηκα γλυκό βύσσινο στο γλυκοπωλείο της εγγονής της Βαϊτσας με εκείνο το ασημένιο κουταλάκι…
Και στο τέλος με την τεράστια συγκίνηση που ένιωσα, κατάλαβα πως αυτή η γραφή θα μείνει ανεξίτηλη μέσα μου. Για το ταξίδι, τη γνώση, την απόλαυση της ανάγνωσης ενός υπέροχου αφηγήματος. 
Κι όταν ένα βιβλίο καταφέρνει να σε συγκινήσει τόσο πολύ κι όσες φορές και αν το έχεις διαβάσει να τρέχουν δάκρυα από τα μάτια σου, τότε ο σκοπός του έχει επιτευχθεί. 
«Γεννήθηκα στην Ξάνθη!  Μα η Κρήτη κυκλοφορεί μέσα στο αίμα μου!» είπε κάποτε σε συνέντευξή του στην ελληνική εφημερίδα «Αίγυπτος (Ταχυδρόμος)» της Αλεξάνδρειας ο Μάνος Χατζιδάκις. 
Παραφράζοντας αρκετά την ρήση του, τολμώ να πω ταπεινά κι εγώ πως «Γεννήθηκα στην Κρήτη μα η Ξάνθη εδώ και χρόνια είναι στην ψυχή μου!»  Μπορεί να βρίσκεται αρκετά μακριά γεωγραφικά αλλά όσες φορές την έχω επισκεφθεί έχω νιώσει την μαγεία της, την μοναδικότητα και το λόγο που την λένε Αρχόντισσα της Θράκης. 

Image

Διαβάζοντας ξανά και ξανά το αφήγημα της Δήμητρας Πυργελή ταξίδεψα και πάλι και σας παροτρύνω να κάνετε ψάξετε αυτό το βιβλίο γιατί είναι ένα πολύτιμο μικρό κόσμημα στις λογοτεχνικές γραφές!! 
Ο μικρός Εμμανουήλ, με το ναυτικό κουστούμι, την καλοχτενισμένη χωρίστρα, και τα μαγικά δάκτυλα, θα γράψει κάποτε με νότες το υπέροχο τραγούδι: Μια πόλη Μαγική…
Κι είχε πολύ δίκιο, γιατί αυτή η γενέθλια πόλη του, η Ξάνθη, είναι ιδιαίτερη!
Το βιβλίο θα το βρείτε στα βιβλιοπωλεία της γειτονίας και της πόλης σας. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ηλίβατον σε μια πολύ προσεγμένη έκδοση. 
Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της έκδοσης, εκτός από το «καλό» χαρτί,  είναι η χρήση μουσικών συμβόλων στη θέση συγκεκριμένων  γραμμάτων στις επικεφαλίδες των κεφαλαίων!
Δήμητρα Πυργελή, αγαπημένη καπετάνισσα των βιβλίων και της Ξάνθης, μάς συγκίνησες βαθιά με τις μικρές άγνωστες λεπτομέρειες της πόλης σου και της μεγαλύτερης μουσικής ιδιοφυίας της Ελλάδας, του Μάνου Χατζιδάκι!
*Ένα πιάνο χωρίς ουρά διηγείται, Δήμητρα Πυργελή, εκδόσεις Ηλίβατον 
*Dark eyes: https://www.youtube.com/watch?v=fkazGCLF7nA 
**Partezum: https://www.youtube.com/watch?v=9vACpvZRmvY 
Grand Maison – οικία Γέννησης Μάνου Χατζιδάκι: https://www.cityofxanthi.gr/episkeptes/axiotheata/xanthi/oikia-manou-xatzidaki