Tρόφιμα γεμάτα φυτοφάρμακα και μικροπλαστικά μας επιβαρύνουν «σιωπηλά»

Βίντεο και αναρτήσεις στα social media επαναφέρουν συχνά στο προσκήνιο μια ευρύτερη συζήτηση: πόσο «εκτεθειμένη» είναι η καθημερινή μας διατροφή σε ουσίες όπως υπολείμματα φυτοφαρμάκων, μικροπλαστικά ή βαρέα μέταλλα – και τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Ο γαστρεντερολόγος από το Χάρβαρντ, Δρ. Saurabh Sethi παρουσίασε στο Instagram μια λίστα με τρόφιμα και προϊόντα που – όπως υποστηρίζει – μπορεί να αυξάνουν τη σωρευτική έκθεση του οργανισμού σε ανεπιθύμητες ουσίες με την πάροδο του χρόνου.

Όπως αναφέρει στον Independent, στις φράουλες εντοπίζεται συχνά μεγαλύτερη πιθανότητα για υπολείμματα φυτοφαρμάκων, ενώ στα μπουκάλια εμφιαλωμένου νερού  εστίασε στην πιθανή έκθεση σε μικροπλαστικά. Για τον τόνο σε κονσέρβα ανέδειξε την παρουσία υδραργύρου, που μπορεί να συσσωρεύεται σε ορισμένα ψάρια, ειδικά όταν η κατανάλωση είναι συχνή.

Στη συνέχεια, αναφέρθηκε σε ουσίες που σχετίζονται με τον τρόπο μαγειρέματος: το ακρυλαμίδιο  (που μπορεί να σχηματιστεί όταν αμυλούχα τρόφιμα μαγειρεύονται σε υψηλές θερμοκρασίες) αφορά επιλογές όπως τηγανητές πατάτες και πατατάκια, ενώ για τα πολύ ψημένα/καμένα κρέατα μίλησε για ενώσεις που συνδέονται με οξειδωτικό στρες.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα υπερ-επεξεργασμένα κρέατα (π.χ. αλλαντικά), όπου υπάρχουν συντηρητικά και πρόσθετα. Στην ίδια κατηγορία έβαλε και τα νιτρώδη/νιτρικά άλατα (όπως το νιτρώδες νάτριο) που χρησιμοποιούνται σε ορισμένα προϊόντα, καθώς και τις τεχνητές χρωστικές που συναντώνται σε πολύχρωμα δημητριακά και καραμέλες, επισημαίνοντας ότι σε ένα μέρος των παιδιών έχει συζητηθεί πιθανή σχέση με συμπτώματα υπερδιέγερσης/υπερκινητικότητας.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι το ζητούμενο δεν είναι ο φόβος, αλλά η καλύτερη ενημέρωση, ώστε οι επιλογές να γίνονται πιο συνειδητά.

Μερικές πρακτικές συμβουλές

Το ζητούμενο δεν είναι να «απαγορεύσουμε» εντελώς από τη διατροφή μας αυτά τα τρόφιμα, αλλά να δούμε πώς μειώνεται η συνολική έκθεση με απλές κινήσεις:

• Ποικιλία σε φρούτα/λαχανικά και καλό πλύσιμο πριν την κατανάλωση.
• Μέτρο σε επεξεργασμένα κρέατα και τηγανητά.
• Ήπιο μαγείρεμα (λιγότερο «κάψιμο») και ισορροπία στις επιλογές της εβδομάδας.
• Για όσους καταναλώνουν συχνά ψάρια, εναλλαγές ειδών και προσοχή στις ομάδες που χρειάζονται ιδιαίτερη σύσταση (π.χ. εγκυμονούσες).

Συμπέρασμα

Οι παραπάνω επισημάνσεις λειτουργούν περισσότερο ως υπενθύμιση ότι η λεπτομέρεια – συχνότητα, ποσότητα, τρόπος μαγειρέματος – έχει σημασία. Οι πιο σταθερές διατροφικές συνήθειες (ποικιλία, λιγότερα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα, ισορροπία) είναι συνήθως πιο αποτελεσματικές από τις απότομες, φοβικές αλλαγές