Γιατί καταρρέουν τα μπαλκόνια στην Κρήτη;

Του Νίκου Καμπιτάκη* 

Η Κρήτη, με τον νησιωτικό χαρακτήρα της, την παλαιότητα πολλών κατασκευών και την περιορισμένη κουλτούρα συντήρησης, καταγράφει έναν ανησυχητικά υψηλό αριθμό καταρρεύσεων εξωστών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, πάνω από 200 καταρρεύσεις μπαλκονιών καταγράφονται κάθε χρόνο σε όλη την Ελλάδα, με την Κρήτη να βρίσκεται στις πρώτες θέσεις.

Τα συχνότερα αίτια κατάρρευσης εξωστών

● Έλλειψη υγρομόνωσης και λανθασμένες κλίσεις

Η μη ύπαρξη μόνωσης ή η πλημμελής τοποθέτηση στα πλακάκια και τα σοβατεπιά επιτρέπει στο νερό να διεισδύσει στη μάζα του σκυροδέματος. Όταν ο οπλισμός αρχίσει να οξειδώνεται, διαστέλλεται, δημιουργεί ρωγμές και σταδιακά αποκολλάται το σκυρόδεμα. Αντίστοιχα, λανθασμένες κλίσεις οδηγούν σε λιμνάζοντα νερά, που με τον καιρό ποτίζουν την πλάκα του μπαλκονιού και επιταχύνουν τη φθορά. Το πρόβλημα μπορεί να δουλεύει αφανώς για χρόνια. Είναι προφανές ότι έχει φτάσει το πλήρωμα του χρόνου να αποκαλυφθούν αυτές οι εσωτερικές αστοχίες.

● Κατασκευαστικά σφάλματα και εργοδιαβρώσεις

Σε πολλές περιπτώσεις διαπιστώνονται κακές αγκυρώσεις του οπλισμού, ανεπαρκής δόνηση του σκυροδέματος ή χρήση χαμηλής ποιότητας υλικών. Η χρήση θαλάσσιας άμμου έως και τις αρχές της δεκαετίας του ’90 έχει επίσης αφήσει μια "κληρονομιά" διάβρωσης, καθώς τα χλωριόντα που εμπεριέχει ευνοούν την καταστροφή του οπλισμού εκ των έσω.

● Οξειδωμένα κάγκελα

Τα σιδερένια κιγκλιδώματα αποτελούν μια συχνή πηγή του προβλήματος. Όταν ο ορθοστάτης σκουριάσει, διογκώνεται και "σπάει" το σκυρόδεμα γύρω του, δημιουργώντας εστίες αποκόλλησης. Ελέγξτε τα τώρα!

● Ενανθράκωση

Μια πιο "σιωπηλή" απειλή. Το διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα αντιδρά με τα αλκαλικά συστατικά του σκυροδέματος και σταδιακά μειώνει το pH του. Όταν το σκυρόδεμα χάσει την αλκαλικότητά του, ο οπλισμός χάνει την προστασία του και ξεκινά η διάβρωση.

● Λεπτές Αρχιτεκτονικές προεξοχές και προστεγάσματα

Οι αρχιτεκτονικές προεξοχές στις προσόψεις και στα μπαλκόνια είναι επίφοβες για τμηματικές καταρρεύσεις γιατί είναι αφενός αμόνωτες, αφετέρου συχνά τα σίδερα έχουν μικρή επικάλυψη μπετόν με συνέπεια να προσβάλλονται εύκολα από σκουριά. Το ίδιο ισχύει και για τις περιπτώσεις των εξωστών στους οποίος ήταν συχνή η διαμόρφωση λεπτών απολήξεων στο κάτω μέρος οι οποίες πολύ συχνά αποσπώνται ξαφνικά από την κατασκευή. Είναι από τις συχνότερες βλάβες στα μπαλκόνια και πολύ επικίνδυνη γιατί αυτά τα κομμάτια πέφτουν στα πεζοδρόμια όπου διέρχονται ανυποψίαστοι διαβάτες.

Image

Η αμέλεια της συντήρησης: Η "σιωπηλή" αιτία

Για πολλούς ιδιοκτήτες, η συντήρηση ενός μπαλκονιού εξαντλείται σε ένα απλό βάψιμο. Η έννοια της προληπτικής συντήρησης παραμένει άγνωστη. Επισκευές γίνονται μόνο όταν το πρόβλημα γίνει εμφανές, και πολλές φορές χωρίς γνώση των κατάλληλων τεχνικών και υλικών. Επιφανειακές λύσεις, όπως απλά επισκευαστικά κονιάματα και αντιρρηγματικά επιχρίσματα χωρίς σωστή διάγνωση του βαθύτερου προβλήματος, το μόνο που κάνουν είναι να κρύβουν το πρόβλημα το οποίο συνεχίζει να εξελίσσεται. Δεν είναι τυχαίο ότι τέτοιες απλές επισκευές αστοχούν μετά από λίγα μόνο χρόνια.

 Πώς να προστατευτείτε – Τι πρέπει να κάνετε σήμερα

Η πρόληψη ξεκινά από τους τακτικούς ελέγχους. Ακολουθούν μερικά βασικά βήματα:

∙ Έλεγχος ορατών ρωγμών

Ακόμα και μικρές ρωγμές στις στηρίξεις ή στο σώμα του μπαλκονιού είναι εν δυνάμει επικίνδυνες. Μπορεί να υποδηλώνουν οξείδωση του οπλισμού και διάβρωση σε εξέλιξη. Η κατάρρευση μπορεί να είναι ξαφνική ειδικά αν υπάρχει πρόβλημα στις στηρίξεις ή οριζόντιες ρωγμές σε μεγάλο μέρους της πλάκας του εξώστη που υποδηλώνουν κίνδυνο αποχωρισμού τμήματος της πλάκας.

∙  Ύπαρξη υγρασίας

Δώστε σημασία σε φουσκώματα σε πλακάκια ή υγρασίες στους σοβάδες του ταβανιού. Είναι ενδείξεις ότι η πλάκα έχει αρχίσει να ποτίζει. Και αν αυτό συμβαίνει χρόνια, τα σίδερα έχουν προσβληθεί. Αν χρειάζεται να σπρώχνετε τα νερά με σκούπα, υπάρχει θέμα.

∙ Δοκιμή με σφυράκι

Με ένα σφυρί με στρογγυλεμένη άκρη, ελέγξτε για "κούφιους" ήχους στο μπαλκόνι. Υποδηλώνουν πιθανές αποκολλήσεις ή κενά στο σκυρόδεμα. Σημειώστε αυτές τις θέσεις και ελέγξτε αν και από κάτω στην ίδια θέση συμβαίνει το ίδιο. Αν ναι να ανησυχήσετε.

∙  Απομάκρυνση φορτίων

Αποφύγετε την υπερφόρτωση με βαριές γλάστρες, έπιπλα ή ζαρντινιέρες. Τα παλιά μπαλκόνια δεν σχεδιάστηκαν για τέτοια φορτία. Και αν υπάρχει και πρόβλημα οξείδωσης στα σίδερα, δεν λειτουργούν όπως στην αρχή.

∙ Ζητήστε τεχνική γνωμάτευση

Ένας πολιτικός μηχανικός μπορεί να αναλύσει δείγμα σκυροδέματος για χλωριόντα ή ενανθράκωση και να προτείνει τις κατάλληλες επισκευές. Ζητήστε όμως να ακολουθήσει τα πρότυπα που ισχύουν για τις επισκευές στο σκυρόδεμα.
 

Image

∙ Οι σωστές λύσεις δεν είναι πρόχειρες

Οι επεμβάσεις σε εξώστες απαιτούν τεχνική γνώση και εξειδικευμένα υλικά. Οι επισκευές πρέπει να συνοδεύονται από τεχνική έκθεση και υπογραφή μηχανικού. Ειδικά σε περιπτώσεις που απαιτείται τοποθέτηση νέου οπλισμού και ενίσχυση της πλάκας, η παρέμβαση πρέπει να γίνεται από πιστοποιημένα συνεργεία και στη βάση συγκεκριμένης μελέτης..

Η χρήση σύγχρονων τεχνολογιών μπορεί να φαίνεται "πολυτέλεια", αλλά στην πραγματικότητα εξασφαλίζει την επιβίωση του εξώστη στο χρόνο.

Ευκαιρίες για συντήρηση

Μην αφήνετε την παρέμβαση μέχρι να γίνει το κακό.

Ζητήστε έλεγχο και τεχνική μελέτη συντήρησης:

∙ Όταν πρόκειται να κάνετε βάψιμο

∙ Όταν ανακαινίζετε ένα ακίνητο

∙ Αν σχεδιάζετε να μπείτε σε πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης (“Εξοικονομώ”)

 Συμπέρασμα

Τα μπαλκόνια δεν καταρρέουν τυχαία. Το κλειδί είναι η πρόληψη, η γνώση και η σωστή τεχνική υποστήριξη. Η Κρήτη, με το έντονο κλίμα και το θαλάσσιο περιβάλλον, επιβάλλει ακόμα μεγαλύτερη επαγρύπνηση.

Μη μένετε στην επιφάνεια. Μη μένετε στην ψευδαίσθηση της “καλής όψης”. Επενδύστε στη δομική υγεία του σπιτιού σας για να μην κινδυνεύσετε ούτε εσείς ούτε κανείς άλλος.

 
*Ο Νίκος Καμπιτάκης είναι:

Πολιτικός Μηχανικός Τ.Ε.

Μηχανολόγος Μηχανικός Τ.Ε.