Τι αλλάζει στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια και τα ταξίδια

Τα ταξίδια προς και από την Ευρώπη θα αλλάξουν σημαντικά μέσα στις επόμενες ημέρες, καθώς το νέο σύστημα EES θα εφαρμοστεί πλήρως στις 10 Απριλίου, συμβάλλοντας στον εκσυγχρονισμό των συστημάτων ελέγχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το Σύστημα Εισόδου/Εξόδου {Entry/Exit System (EES)} της Ε.Ε., το οποίο άρχισε να εφαρμόζεται σταδιακά από τις 12 Οκτωβρίου πέρυσι σε 29 ευρωπαϊκές χώρες, θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία στις 10 Απριλίου 2026.

Αυτό σημαίνει ότι οι σφραγίδες στα διαβατήρια θα αντικατασταθούν από ψηφιακή καταγραφή εισόδων και εξόδων, καθώς και από καταγραφή τυχόν αρνήσεων εισόδου για ταξιδιώτες εκτός Ε.Ε. που πραγματοποιούν σύντομες διαμονές.

Θα καταγράφονται επίσης βιομετρικά στοιχεία, όπως εικόνες προσώπου και δακτυλικά αποτυπώματα, μαζί με προσωπικά δεδομένα από το ταξιδιωτικό έγγραφο που χρησιμοποιείται.

Το νέο αυτό σύστημα εφαρμόστηκε για να εκσυγχρονίσει την ασφάλεια των συνόρων, καθώς και για να μειώσει την εγκληματικότητα και να εντοπίζει πιθανούς κινδύνους ασφαλείας.

Από τότε που ξεκίνησε η εφαρμογή του, περισσότεροι από 24.000 άνθρωποι έχουν δεχτεί άρνηση εισόδου για λόγους όπως ληγμένα ή πλαστά έγγραφα, ή επειδή δεν μπόρεσαν να αιτιολογήσουν επαρκώς τον λόγο της επίσκεψής τους, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Επιπλέον, περισσότεροι από 600 άνθρωποι εντοπίστηκαν ως πιθανοί κίνδυνοι για την ασφάλεια της Ευρώπης.

Ποιοι επηρεάζονται από το EES και ποιοι εξαιρούνται;

Το EES αφορά πολίτες εκτός Ε.Ε. ή Σένγκεν που ταξιδεύουν σε χώρες της ζώνης Σένγκεν ή της Ε.Ε. για σύντομη διαμονή έως 90 ημέρες μέσα σε περίοδο 180 ημερών.

Σε αυτούς περιλαμβάνονται και οι πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και ταξιδιώτες που δεν έχουν βίζα, ανεξάρτητα από το αν ταξιδεύουν για τουρισμό ή για επαγγελματικούς λόγους. 

Ωστόσο, η Ιρλανδία και η Κύπρος εξαιρούνται από τη χρήση του EES, πράγμα που σημαίνει ότι θα συνεχίσουν να εφαρμόζουν χειροκίνητους ελέγχους διαβατηρίων.

Επίσης, ορισμένες κατηγορίες ατόμων εξαιρούνται από το σύστημα.

Αυτές περιλαμβάνουν:

• Πολίτες χωρών της Ε.Ε. και της ζώνης Σένγκεν.
• Ατομα με μακροχρόνια βίζα ή άδεια διαμονής σε αυτές τις χώρες, ακόμη και αν δεν είναι πολίτες της Ε.Ε.
• Μέλη πληρωμάτων τρένων και αεροπλάνων σε διεθνή δρομολόγια.
• Στρατιωτικό προσωπικό και οι οικογένειές τους που ταξιδεύουν στο πλαίσιο δραστηριοτήτων του NATO ή της συνεργασίας Partnership for Peace.

Ωστόσο, είναι πιθανό να υπάρξουν σημαντικές καθυστερήσεις στα αεροδρόμια τους πρώτους μήνες πλήρους λειτουργίας του EES, παρόλο που η Ε.Ε. έχει υποσχεθεί κάποια ευελιξία για να αντιμετωπιστούν μεγάλες ουρές κατά τη θερινή περίοδο.

Ενας βασικός λόγος για τις αυξημένες καθυστερήσεις είναι ότι όλοι οι επιβάτες από τρίτες χώρες πρέπει να καταχωρίζονται στο EES από τις 31 Μαρτίου.

Προηγουμένως, οι αρχές ελέγχου συνόρων μπορούσαν να αναστέλλουν πλήρως ή εν μέρει τις διαδικασίες του EES σε περιόδους αυξημένης κίνησης. Από τις 10 Απριλίου όμως αυτό δεν θα είναι πλέον δυνατόν.

Αυτό σημαίνει ότι οι ταξιδιώτες πιθανότατα θα πρέπει να φτάνουν στο αεροδρόμιο 1,5 έως 2 ώρες νωρίτερα από ό,τι συνήθως, για να υπολογίζουν πιθανές καθυστερήσεις λόγω του EES.

Παρ’ όλα αυτά, αναμένεται ότι οι καθυστερήσεις θα μειωθούν μεσοπρόθεσμα, μόλις οι διαδικασίες του συστήματος αρχίσουν να λειτουργούν πιο ομαλά.