Καισαριανή: Το ειδικό βάρος της θυσίας του Ναπολέοντα Σουκατζίδη

Η εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή, εκείνη την Πρωτομαγιά του 1944, υπήρξε ένα από τα κορυφαία γεγονότα της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Στη συλλογική μνήμη είχε καταγραφεί ο ηρωισμός των μελλοθανάτων, η προσήλωσή τους στα υπέρμετρα ιδεώδη και ο τρόπος με τον οποίο αντιμετώπισαν το εκτελεστικό απόσπασμα. Τα φωτογραφικά ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 που είδαν αναπάντεχα το φως ήρθαν να καταδείξουν την ωμή πραγματικότητα και να αποδείξουν την ιστορική ακρίβεια. 

Η εκτέλεση του Ναπολέοντα Σουκατζίδη, μαζί με τους άλλους 199 συντρόφους του στης "Καισαριανής τον τοίχο" είχε αποκτήσει ειδικό βάρος, και είχε χαρακτηριστεί θυσία. Διότι ο μικρασιατικής καταγωγής ήρωας που έζησε και έδρασε στην Κρήτη, επέλεξε να οδηγηθεί στο εκτελεστικό απόσπασμα ακόμη και όταν του δόθηκε η ευκαιρία να γλιτώσει τη ζωή του. 

Image

Τη συγκλονιστική ιστορία του Σουκατζίδη είχε διγηθεί η ξαδέλφη του, Φωτεινή Σουκατζίδη, σε συνέντευξη που είχε παραχωρήσει το 2018 στη γερμανική εφημερίδα "Bild". 

Ο Ναπολέωνν Σουκατζίδης είχε γεννηθεί στην Προύσσα το 1909 και μετά τη μικρασιατική καταστροφή είχε εγκατασταθεί με την οικογένειά του στο Αρκαλοχώρι. Ήταν απόφοιτος της Εμπορικής Σχολής του Ηρακλείου και εργαζόταν ως λογιστής. Ήταν πολύγλωσσος και είχε αναπτύξει και συγγραφικό έργο. Υπήρξε ενεργό μέλος του ΚΚΕ με πλούσια συνδικαλιστική δράση στο Ηράκλειο ως πρόεδρος του συνδικάτου των Εμποροϋπαλλήλων Ηρακλείου. Μετά τη δικτατορία Μεταξά συνελήφθη και εξορίστηκε στον Άη Στράτη. Το 1937 μεταφέρθηκε στην Ακροναυπλία από όπου παραδόθηκε από την κατοχική κυβέρνηση στους ναζί τον Απρίλιο του 1941. Κατόπιν μετατάχθηκε στις φυλακές Τρικάλων και στο στρατόπεδο συγκέντρωσης της Λάρισας και εν τέλει στο Χαϊδάρι. Με δεδομένο ότι γνώριζε άρτια τη γερμανική γλώσσα είχε χρησιμοποιηθεί ως διερμηνέας. 

Η Φωτεινή Σουκατζίδη, σύμφωνα με την kathimerini.gr, είχε αναφέρει στη Bild τα εξής: «Το τέλος του ξαδέρφου μου ήταν τραγικό. Οι ναζί διέταξαν μια ημέρα 200 εκτελέσεις σε αντίποινα για την επίθεση του ΕΛΑΣ με στόχο τον διοικητή της 41ης Γερμανικής Μεραρχίας Οχυρών, υποστράτηγο Φραντς Κρεχ, στους Μολάους. Οταν διάβασε ο διοικητής του στρατοπέδου το όνομα του ξαδέρφου μου, σταμάτησε και είπε: “Κάποιο λάθος έχει γίνει, εσύ δεν πρέπει να είσαι μέσα. Στη θέση σου θα βάλουμε άλλον. Εσύ δεν θα μπεις”. Γιατί τον είχαν ανάγκη βέβαια, ήταν διερμηνέας. Εκείνος ρώτησε “θα βάλετε στη θέση μου άλλον;”. “Ναι, γιατί έχουμε εντολή για 200 άτομα”, του απάντησαν. “Μια μητέρα θα κλάψει για εμένα, μια μητέρα θα κλάψει για κάποιον άλλον. Δεν θα κάνω πίσω”. Αυτή ήταν η αντίδρασή του. Ετσι, στάθηκε στην ουρά και τραγούδησε ένα τραγούδι, πριν βρει τον θάνατο από τις σφαίρες των ναζί».

Το 2017 ο σκηνοθέτης Παντελής Βούλγαρης δημιούργησε το "Τελευταίο σημείωμα". Με κεντρικό ήρωα τον Ναπολέοντα Σουκατζίδη και την προσωπική του ιστορία παρακολουθούμε την εκτέλεση των 200 της Καισαριανής, σε ένα από τα συγκλονιστικότερα φιλμ του σύγχρονου ελληνικού κινηματογράφου. 

Το Ηράκλειο και το ΕΚΗ τιμούν σε ετήσια βάση τη μνήμη του, ανήμερα την Πρωτομαγιά, μαζί με τον Στρατή Περγαλίδη, πρόεδρο του Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου και τους αδελφούς Χατζηγεωργίου. 

Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη και το Ηράκλειο