Ο Τραμπ επαναφέρει τους δασμούς: Επιβαρύνσεις 10% και 12,5% σε εξήντα χώρες

Οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρούν στην επιβολή νέων δασμών τουλάχιστον 10% στις εισαγωγές από τους περισσότερους μεγάλους εμπορικούς τους εταίρους, σε μία από τις σημαντικότερες κινήσεις της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ για την επαναφορά της προστατευτικής εμπορικής πολιτικής του, μετά την ακύρωση προηγούμενων δασμών από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.

Οι νέοι δασμοί ανακοινώθηκαν από ανώτερους αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης και βασίζονται στα συμπεράσματα έρευνας που κατέληξε ότι περίπου 60 οικονομίες δεν λαμβάνουν επαρκή μέτρα για την αποτροπή της χρήσης καταναγκαστικής εργασίας στις εφοδιαστικές τους αλυσίδες, με αποτέλεσμα – σύμφωνα με την Ουάσιγκτον – να πλήττονται οι Αμερικανοί εργαζόμενοι και οι εγχώριες επιχειρήσεις.

Ανάμεσα στις οικονομίες που βρίσκονται στο στόχαστρο της δασμολογικής πολιτικής του προέδρου των ΗΠΑ είναι και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, προϊόντα από περίπου 10 εμπορικούς εταίρους που διαθέτουν νομοθεσία κατά της καταναγκαστικής εργασίας θα επιβαρύνονται με δασμό 10%. Αντίθετα, εισαγωγές από δεκάδες άλλες χώρες που κρίθηκε ότι δεν διαθέτουν επαρκές ρυθμιστικό πλαίσιο ή δεν εφαρμόζουν αποτελεσματικά τους σχετικούς κανόνες θα υπόκεινται σε δασμό 12,5%.

Τα νέα μέτρα τίθενται σε ισχύ από τις 07:01, ώρα Ελλάδος το πρωί της Παρασκευής (00:01 ώρα Νέας Υόρκης), χωρίς να επηρεάζουν φορτία που είχαν ήδη φορτωθεί σε πλοία πριν από την έναρξη εφαρμογής τους.

Οι συγκεκριμένοι δασμοί αποτελούν την σημαντικότερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει το προστατευτικό εμπορικό καθεστώς που είχε διαμορφώσει τα προηγούμενα χρόνια.

Μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που ακύρωσε προηγούμενες δασμολογικές επιβαρύνσεις, η κυβέρνηση είχε επιβάλει προσωρινό οριζόντιο δασμό 10% στις εισαγωγές, ο οποίος λήγει την Παρασκευή. Η εφαρμογή των νέων μέτρων εξασφαλίζει ότι δεν θα υπάρξει κενό μεταξύ των δύο καθεστώτων.

Η κυβέρνηση είχε προαναγγείλει τις αλλαγές ήδη από τον προηγούμενο μήνα, όταν δημοσιοποίησε τα αποτελέσματα της σχετικής έρευνας. Ωστόσο, έγιναν ορισμένες τροποποιήσεις στην τελική απόφαση, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την Ινδία, η οποία τελικά θα υπαχθεί σε δασμό 10% αντί του αρχικά προτεινόμενου 12,5%.

Ποια προϊόντα εξαιρούνται

Από τους νέους δασμούς εξαιρούνται βασικά αγαθά όπως:

καύσιμα
τρόφιμα
λιπάσματα
Επιπλέον δεν επιβάλλονται δασμοί σε προϊόντα που ήδη υπόκεινται σε ξεχωριστές κλαδικές δασμολογικές επιβαρύνσεις, όπως:

αυτοκίνητα
μέταλλα
φαρμακευτικά προϊόντα.
Παράλληλα, δεν επηρεάζονται τα προϊόντα που καλύπτονται από τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικού (USMCA).

Χιλιάδες αιτήματα για εξαιρέσεις

Αξιωματούχοι της κυβέρνησης αποκάλυψαν ότι έχουν κατατεθεί χιλιάδες αιτήματα για πρόσθετες εξαιρέσεις από τους νέους δασμούς. Το τελικό πλαίσιο θα περιλαμβάνει τόσο γενικές όσο και ειδικές ανά χώρα εξαιρέσεις, οι οποίες θα βασίζονται στις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει ορισμένες κυβερνήσεις στο πλαίσιο διμερών εμπορικών συμφωνιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Παράλληλα, η κυβέρνηση επιμένει ότι οι νέοι δασμοί δεν αποτελούν απλώς αντικατάσταση των μέτρων που ακυρώθηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο, αλλά εντάσσονται σε μία ευρύτερη στρατηγική για την αντιμετώπιση αθέμιτων εμπορικών πρακτικών.

Νέα νομική βάση για την εμπορική πολιτική

Τον σχεδιασμό της νέας εμπορικής στρατηγικής έχει αναλάβει ο Εμπορικός Αντιπρόσωπος των ΗΠΑ (USTR), Τζέιμισον Γκριρ, ο οποίος αξιοποιεί το Άρθρο 301 του Trade Act του 1974, ένα νομικό εργαλείο που επιτρέπει την επιβολή εμπορικών κυρώσεων ύστερα από πολύμηνες έρευνες και δημόσιες διαβουλεύσεις.

Η προσέγγιση αυτή θεωρείται νομικά πιο ισχυρή σε σχέση με τις προηγούμενες αιφνιδιαστικές ανακοινώσεις δασμών της κυβέρνησης Τραμπ. Ωστόσο, δεν αποκλείεται να αποτελέσει και πάλι αντικείμενο δικαστικών προσφυγών από εισαγωγείς.

Πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις

Η επιβολή νέων δασμών μεταφέρει πρόσθετο κόστος στις αμερικανικές εισαγωγικές επιχειρήσεις, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε αυξήσεις τιμών για τους καταναλωτές. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, καθώς η αύξηση του κόστους ζωής αποτελεί βασικό πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών.

Δείτε επίσης: Ρωγμές στους MAGA για το Ιράν: Η ακρίβεια εξαντλεί τους ψηφοφόρους του Τραμπ – Φόβοι ενόψει κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών
Οι πιέσεις εντείνονται και από τις αυξήσεις στις διεθνείς τιμές της ενέργειας και των πρώτων υλών, οι οποίες έχουν επηρεαστεί από τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

Η έρευνα για την καταναγκαστική εργασία αποτελεί μόνο μία από τις υποθέσεις που εξετάζει η αμερικανική κυβέρνηση στο πλαίσιο του Άρθρου 301. Σε εξέλιξη βρίσκεται επίσης έρευνα για την υπερβάλλουσα βιομηχανική παραγωγική ικανότητα εμπορικών εταίρων των ΗΠΑ, χωρίς ακόμη να έχει ανακοινωθεί πότε θα δημοσιοποιηθούν τα πορίσματά της.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον έχει ήδη ανακοινώσει την επιβολή δασμού 25% σε ορισμένα προϊόντα από τη Βραζιλία, ενώ εξετάζει και νέα μέτρα κατά των καναδικών εισαγωγών μέσω της Σημείωσης 338 της αμερικανικής νομοθεσίας, μιας διάταξης που δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ στο παρελθόν.