Συνάντηση Χριστοδουλίδη – Ερχιουρμάν στη νεκρή ζώνη: Στο τραπέζι νέα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και επανέναρξη διαπραγματεύσεων υπό τον ΟΗΕ

Με μια προσπάθεια να υπάρχει συνέχεια στην κινητικότητα που καταγράφεται τους τελευταίους μήνες στο Κυπριακό, συναντώνται πάλι σήμερα στις 16:00 ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Τουφάν Έρχιουρμαν. Η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στην οικία του Ειδικού Αντιπροσώπου του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, Χασίμ Ντιάν, στη νεκρή ζώνη του αεροδρομίου Λευκωσίας, κατ’ ιδίαν και χωρίς παρουσία μέσων ενημέρωσης.

Το πρώτο ζητούμενο

Η σημερινή συνάντηση έχει διπλή στόχευση. Η πρώτη αφορά την ανακοίνωση νέων Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, τα οποία είχαν τεθεί στο τραπέζι στις προηγούμενες επαφές των δύο ηγετών, αλλά και στις άτυπες διαδικασίες που προηγήθηκαν σε Γενεύη και Νέα Υόρκη. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, η προεργασία σε επίπεδο διαπραγματευτών έδειξε ότι υπάρχει πρόοδος σε ζητήματα χαμηλής πολιτικής, δηλαδή σε θέματα που δεν αγγίζουν τον σκληρό πυρήνα του Κυπριακού, αλλά μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητα και να δημιουργήσουν πιο λειτουργικό κλίμα μεταξύ των δύο κοινοτήτων.

Στην προηγούμενη συνάντηση της 6ης Απριλίου, Χριστοδουλίδης και Έρχιουρμαν είχαν συμφωνήσει ότι στην επόμενη επαφή θα μπορούσαν να υπάρξουν πιο συγκεκριμένες ανακοινώσεις για Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Η Λευκωσία θεωρεί σημαντικό να υπάρξει αποτέλεσμα, όχι όμως ως υποκατάστατο της πολιτικής διαδικασίας. Και εδώ βρίσκεται το λεπτό σημείο, γιατί τα μέτρα μπορούν να βοηθήσουν, αλλά δεν μπορούν να μετατραπούν σε μόνιμο άλλοθι ακινησίας.

Το δεύτερο ζητούμενο

Η δεύτερη στόχευση αφορά την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων. Η ελληνοκυπριακή πλευρά επιμένει ότι οι τακτικές συναντήσεις των ηγετών δεν πρέπει να εξαντλούνται σε μέτρα χαμηλής πολιτικής, αλλά να οδηγούν προς μια διαδικασία με πολιτικό περιεχόμενο, υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες.

Ο χρονικός ορίζοντας έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο Αντόνιο Γκουτέρες βρίσκεται στο τελευταίο στάδιο της θητείας του, η οποία ολοκληρώνεται τον Δεκέμβριο. Στη Λευκωσία εκτιμούν ότι το παράθυρο που υπάρχει δεν πρέπει να χαθεί, εφόσον ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ κρίνει ότι οι συνθήκες είναι ώριμες για νέα πρωτοβουλία. Ο Κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης έχει ήδη διαμηνύσει ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά είναι έτοιμη να ανταποκριθεί άμεσα και ουσιαστικά, ζητώντας εποικοδομητική ανταπόκριση από όλα τα μέρη.

Το πλαίσιο Έρχιουρμαν

Η ανάδειξη του Τουφάν Έρχιουρμαν στην ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας δημιούργησε νέες προσδοκίες, καθώς διαφοροποιείται ρητορικά από τη σκληρή γραμμή του προκατόχου του, Ερσίν Τατάρ, ο οποίος επέμενε σε λύση δύο κρατών. Ωστόσο, η απόσταση από τις προσδοκίες μέχρι την πραγματική διαπραγμάτευση παραμένει μεγάλη, κυρίως επειδή η Άγκυρα εξακολουθεί να έχει τον καθοριστικό λόγο στην τουρκοκυπριακή πλευρά.

Η Λευκωσία επιδιώκει να διαπιστώσει αν η νέα τουρκοκυπριακή ηγεσία μπορεί να κινηθεί πρακτικά προς μια διαδικασία εντός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών, με βάση τη συμφωνημένη μορφή λύσης, δηλαδή τη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία. Αυτό παραμένει και το κρίσιμο πολιτικό μέτρο αξιολόγησης κάθε εξέλιξης, πέρα από τις δηλώσεις καλής θέλησης.

Αναμονή για αποτέλεσμα

Από τη σημερινή συνάντηση δεν αναμένεται κάποιο θεαματικό βήμα. Αναμένονται όμως ενδείξεις για το κατά πόσο η διαδικασία αποκτά ρυθμό ή αν θα περιοριστεί σε ανακοινώσεις μέτρων που, όσο χρήσιμα κι αν είναι, δεν αρκούν για να αλλάξουν την ουσία.

Η ελληνοκυπριακή πλευρά προσέρχεται με το μήνυμα ότι δεν πρέπει να χαθεί άλλος χρόνος. Το μήνυμα αυτό απευθύνεται τόσο προς την τουρκοκυπριακή πλευρά όσο και προς τα Ηνωμένα Έθνη, καθώς η Λευκωσία θέλει η σημερινή συνάντηση να λειτουργήσει ως βήμα προς την επόμενη φάση και όχι ως ακόμη μία επαφή που θα προστεθεί στο μακρύ αρχείο των συναντήσεων χωρίς συνέχεια.