Ξεκίνησαν οι διμερείς συνομιλίες Ιράν και ΗΠΑ στο Ομάν – Στο τραπέζι το πυρηνικό πρόγραμμα

Ξεκίνησαν στο Ομάν οι συνομιλίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, όπως μετέδωσε η ιρανική κρατική τηλεόραση, σε μια ιδιαίτερα τεταμένη συγκυρία, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης.

Πρόκειται για τις πρώτες απευθείας διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές μετά τον βομβαρδισμό ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων από τις ΗΠΑ τον Ιούνιο, στο πλαίσιο του πολέμου που εξαπέλυσε το Ισραήλ κατά του Ιράν. Η σύγκρουση εκείνη είχε οδηγήσει στην κατάρρευση προηγούμενου κύκλου συνομιλιών Τεχεράνης- Ουάσινγκτον, στον οποίο είχε επίσης διαμεσολαβήσει το Ομάν.

Στις σημερινές συνομιλίες το Ιράν εκπροσωπεί ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ενώ εκ μέρους των ΗΠΑ συμμετέχει ο ειδικός απεσταλμένος του προέδρου Τραμπ για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ.

Λίγο νωρίτερα ο Αραγτσί είχε τονίσει ότι η χώρα του είναι «έτοιμη» να υπερασπιστεί τον εαυτό της έναντι «οποιασδήποτε υπερβολικής απαίτησης ή απόπειρας τυχοδιωκτισμού».

«Η Ισλαμική Δημοκρατία χρησιμοποιεί τη διπλωματία για να υπερασπίζεται τα εθνικά συμφέροντα του Ιράν», επεσήμανε ο Αραγτσί στη διάρκεια της συνάντησής του με τον ομόλογό του του Ομάν Μπαντρ αλ Μπουσάιντι πριν από την έναρξη των συνομιλιών με τις ΗΠΑ.

Δημοσιογράφοι του Associated Press είδαν το αμερικανικό κομβόι να εισέρχεται σε παλάτι κοντά στο διεθνές αεροδρόμιο του Μουσκάτ, με ένα από τα οχήματα να φέρει αμερικανικές σημαίες. Νωρίτερα είχαν φτάσει οχήματα που μετέφεραν τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί. Η ιρανική κρατική τηλεόραση ανέφερε ότι συναντήθηκε με τον υπουργό Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ αλ-Μπουσαϊντί. Το ιρανικό κομβόι αναχώρησε αργότερα για ξενοδοχείο κοντά στο αεροδρόμιο.

Το ίδιο παλάτι είχε χρησιμοποιηθεί και σε προηγούμενους γύρους συνομιλιών μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ το 2025.

Αμερικανοί αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, εκτιμούν ότι το ιρανικό θεοκρατικό καθεστώς βρίσκεται στο πιο αδύναμο σημείο του από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.

Οι μαζικές διαδηλώσεις του περασμένου μήνα θεωρούνται η σοβαρότερη πρόκληση για την εξουσία του 86χρονου ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Η απάντηση των ιρανικών αρχών ήταν αιματηρή, με χιλιάδες νεκρούς και δεκάδες χιλιάδες συλλήψεις, γεγονός που οδήγησε τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να εξαπολύσει νέες στρατιωτικές απειλές κατά της Τεχεράνης.

Με το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln και άλλα πολεμικά πλοία στην περιοχή, καθώς και επιπλέον μαχητικά αεροσκάφη, οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν πλέον σημαντική στρατιωτική ισχύ. Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο αν μια στρατιωτική επίθεση θα μπορούσε να εξαναγκάσει το Ιράν σε αλλαγή πορείας ή ακόμη και να ανατρέψει το καθεστώς του.

Παράλληλα, αραβικές χώρες του Κόλπου εκφράζουν φόβους ότι μια σύγκρουση θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικευμένο περιφερειακό πόλεμο. Ήδη, αμερικανικές δυνάμεις κατέρριψαν ιρανικό drone κοντά στο Abraham Lincoln, ενώ το Ιράν επιχείρησε να σταματήσει πλοίο με αμερικανική σημαία στα Στενά του Ορμούζ.

Όπως δήλωσε η αναλύτρια του Atlantic Council, Αλίσα Πάβια, «ο πρόεδρος Τραμπ επιδιώκει να στριμώξει το Ιράν ώστε να αποδεχθεί μια διαπραγματευμένη λύση, πιέζοντας την ηγεσία του να κάνει παραχωρήσεις στο πυρηνικό ζήτημα». Από την πλευρά τους, οι Ιρανοί εμφανίζονται αποδυναμωμένοι έπειτα από χρόνια πολέμων μέσω πληρεξουσίων, οικονομικής κρίσης και εσωτερικής αναταραχής.

Το εύρος και το περιεχόμενο των συνομιλιών παραμένουν ασαφή. Η Τεχεράνη επιμένει ότι οι διαπραγματεύσεις αφορούν αποκλειστικά το πυρηνικό της πρόγραμμα, ενώ η Ουάσιγκτον ζητά να τεθούν στο τραπέζι και οι βαλλιστικοί πύραυλοι, η στήριξη ένοπλων οργανώσεων στην περιοχή και η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν.

Πληροφορίες: Associated Press, ΑΠΕ ΜΠΕ