Φράγμα Αποσελέμη: Τι τελικά έγινε με το...θυρόφραγμα και τις πλημμύρες στο Οροπέδιο Λασιθίου
Ο πρόεδρος του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης Θοδωρής Νίνος εξηγεί στο Cretalive τι συνέβη τις κρίσιμες ώρες στην αρχή της θεομηνίας
Τι συνέβη τελικά με το περίφημο θυρόφραγμα στον Χώνο τις πρώτες κρίσιμες ώρες της θεομηνίας στο Οροπέδιο Λασιθίου;
Γιατί δεν άνοιξε το θυρόφραγμα για να εκτονωθούν τα πλημμυρικά νερά από το Οροπέδιο στο φράγμα Αποσελέμη;
Κι αν άνοιγε το θυρόφραγμα θα έπαιζε τελικά άραγε κάποιο ιδιαίτερο ρόλο ως προς την αποτροπή της μεγάλης πλημμύρας που μετέτρεψε τον κάμπο σε μια απέραντη λίμνη, καταστρέφοντας 20.000 τόνους πατάτας αλλά και μεγάλες ποσότητες κηπευτικών;
Κακοκαιρία - Κρήτη: Οι "πληγές" του Οροπεδίου Λασιθίου φτάνουν στην αγορά τροφίμων
Πολλά έχουν γραφτεί, ακόμα περισσότερα έχουν ακουστεί τις τελευταίες ημέρες. Ποικίλλα τα σενάρια, οι αναλύσεις βρίθουν. Όπως και οι βολές, τα «κατηγορώ» και τα »καρφιά».
Αναζητώντας την επίσημη εκδοχή των γεγονότων απευθυνθήκαμε στον πρόεδρο του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης που έχει την ευθύνη διαχείρισης του φράγματος Αποσελέμη. Ο Θοδωρής Νίνος μας περιέγραψε καρέ-καρέ το τι ακριβώς συνέβη, βάζοντας παράλληλα τα πράγματα στην πραγματική τους διάσταση.
Όπως ο ίδιος εξήγησε, το θυρόφραγμα δεν άνοιξε τις κρίσιμες ώρες λόγω τεχνικής αστοχίας, η οποία κατά πάσα πιθανότατα οφείλεται σε βλάβη που προξένησαν άθελα ντόπιοι επιχειρώντας μέσα στην αγωνία των στιγμών να το ανοίξουν.
Το πιο σημαντικό όμως, όπως τόνισε ο πρόεδρος του ΟΑΚ Α.Ε , είναι ακόμα και αν άνοιγε το θυρόφραγμα, δεν θα βοηθούσε ιδιαίτερα στην αποτροπή της πλημμύρας και των μεγάλων καταστροφών στο Οροπέδιο! Κι αυτό γιατί η μέγιστη απορροή προς το φράγμα Αποσελέμη δεν μπορεί να υπερβεί τα 2,2 εκατομμύρια κυβικά νερού ημερησίως την ώρα που στο Οροπέδιο είχαν πέσει 16 με 17 εκατομμύρια κυβικά νερό!
Βουλιάζει ξανά το Σφεντύλι - Νερό μέχρι και το 2028 στο φράγμα Αποσελέμη! (φωτογραφίες)
Σε ένα τέτοιο πρωτοφανές για την περιοχή του Οροπεδίου Λασιθίου -σε τέτοια χρονική συγκυρία- φαινόμενο, σύμφωνα με την διοίκηση του ΟΑΚ Α.Ε, δεν έπαιξε πρακτικά ιδιαίτερo ρόλο το αν άνοιξε ή όχι το θυρόφραγμα. Ωστόσο, τα γεγονότα της ημέρας εκείνης, και τα όσα συνέβησαν σε επίπεδο διαχείρισης στην αρχή της κακοκαιρίας, όπως επισήμανε ο κ. Νίνος, έχουν δώσει το έναυσμα για να στραφεί ο ΟΑΚ. Α.Ε σε ένα νέο μοντέλο διαχείρισης σε έκτακτες συνθήκες. Ουσιαστικά στόχος είναι να σχηματιστεί μια ομάδα πολιτικής προστασίας, μια ομάδα κρούσης, με τη συμμετοχή του δήμου Οορπεδίου ώστε να υπάρχει πιο έγκαιρη διαχείριση τέτοιων κρίσεων, όπως η πρόσφατη θεομηνία.
Θοδωρής Νίνος: «Δεν θα έκανε κάτι το θυρόφραγμα που έμεινε κλειστό λόγω τεχνικής αστοχίας, πιθανώς από ζημιά που προξένησαν- άθελα -τους κάτοικοι»
«Επειδή έχουν γραφτεί και ακουστεί πολλά, ας βάλουμε τα δεδομένα στην πραγματική τους διάσταση. Καταρχάς η δυνατότητα συνολικά παροχέτευσης, αποχέτευσης ομβρίων υδάτων στο Οροπέδιο, και από το «Χώνο» και από τον αγωγό που διαθέτει η διαχείριση η δική μας και τροφοδοτούμε το φράγμα Αποσελέμη, φτάνει αθροιστικά τα 2,2 εκατομμύρια κυβικά ημερησίως. Αυτή είναι η μέγιστη δυνατότητα που μπορούμε να παροχετεύσουμε.
Αυτό το οποίο συνέβη στο Οροπέδιο το διήμερο Παρασκευή - Σάββατο - Κυριακή, το τριήμερο αυτό που εξελίχθηκε το φαινόμενο, ήταν αθροιστικά 440 χιλιοστά βροχής. Υπολογίζουμε ότι συνολικά στην ευρύτερη περιοχή έπεσαν πάνω από 50 εκατομμύρια κυβικά νερού! Όπως μάλιστα μου επιβεβαίωσε και ο δήμαρχος Οροπεδίου, από την πλευρά που είναι - όχι στον σταθμό του Τζερμιάδου - από την πλευρά που είναι το Καμινάκι, έκανε ακόμα, δηλαδή το Ψυχρό, έκανε υψηλότερα ύψη βροχής από τα 440. Απλά δεν υπάρχει σταθμός εκεί να τα καταγράψει, αλλά μου το επιβεβαίωσε και ο δήμαρχος. Ήταν πιο έντονα τα φαινόμενα από εκείνη την πλευρά.
Αυτό σημαίνει ότι, με έναν συντελεστή πολύ ήπιο της απορροής, πάνω από 15 με 17 εκατομμύρια κυβικά νερού κατέκλυσαν το Οροπέδιο.
Που σημαίνει ότι για να μπορέσεις να κάνεις απορροή αυτής της ποσότητας νερού, με τη δυνατότητα που έχουν τα συστήματα που είναι στο Οροπέδιο αυτή τη στιγμή, θα χρειαστείς πάνω από 7 ημέρες για να μπορέσεις να τα παροχετεύσεις» ανέφερε μιλώντας στο Cretalive ο πρόεδρος του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης Θοδωρής Νίνος.
Γιατί δεν άνοιξε το θυρόφραγμα στον Χώνο
Σε ότι αφορά στο επίμαχο ζήτημα για το θυρόφραγμα στον Χώνο, ο ίδιος περιέγραψε:
«Επειδή τώρα υπήρξε μια πολύ μεγάλη συζήτηση για το θυρόφραγμα, το οποίο δεν άνοιξε, και κάποιες «φωνές» που εστιάζουν την καταστροφή ότι οφείλεται σε αυτό... Υπήρξε μια συνεννόηση με τον δήμαρχο Οροπεδίου και αποφασίσαμε, με τα δεδομένα βροχής που είχαμε τη στιγμή εκείνη, ότι έπρεπε να το ανοίξουμε.
Κατευθείαν, λοιπόν, κατέβηκαν δύο άτομα από τον Οργανισμό προς το θυρόφραγμα για να το ανοίξουν.
Στον χρόνο εκείνο όμως, επειδή ταυτόχρονα επιχειρούσαμε, είχαμε βλάβες από τους κεραυνούς, δεν είχαμε SCADA, δεν είχαμε επικοινωνία με το Οροπέδιο, δεν υπήρχε δυνατότητα να ανοίξουμε τη δικλείδα γιατί δεν βλέπαμε. Είχαμε κόσμο στην περιοχή, διότι είχαμε θέσει όλο το σύστημα σε επιφυλακή και ανταποκρίθηκαν άρτια τα υπηρεσιακά στελέχη. Είχαμε συνεργεία ακροβολισμένα σε τέσσερα διαφορετικά σημεία. Αλλά υπήρξε μια καθυστέρηση, περίπου μία ώρα, στο να ανέβουν πάνω στο θυρόφραγμα τα άτομα του Οργανισμού για να το ανοίξουν».
«Αυτοί μας είπαν ότι το θυρόφραγμα δεν μπορεί να ανοίξει, διότι έχει υποστεί φθορά από προηγούμενη προσπάθεια κατοίκων να το ανοίξουν. Φαίνεται ότι μέσα στην αγωνία των στιγμών, υπήρξε μια παρέμβαση κάποιων ανθρώπων εκεί στο θυρόφραγμα πριν ανέβει το προσωπικό το δικό μας. Όπως μας ενημέρωσαν τα στελέχη διαπίστωσαν ότι μπλόκαρε το τιμονάκι, ώστε να μπορέσει να σηκώσει το θυρόφραγμα.
Αυτό μας είπε η υπηρεσία επισήμως και θα διερευνηθεί, με την υποσημείωση βεβαίως ότι αν όντως κάποιοι ντόπιοι έκαναν ζημιά στο μηχανισμό στο θυρόφραγμα την έκαναν άθελα τους φυσικά, πάνω στον πανικό της στιγμής και όχι -βεβαίως- από πρόθεση δολιοφθοράς.
Σε κάθε περίπτωση, μετά την ενημέρωση αυτή, εγώ προσωπικά ζήτησα το πρωτόκολλο συντήρησης του θυροφράγματος.
Και διαπίστωσα ότι πρόσφατα, στις 4 Σεπτεμβρίου είχε γίνει κανονικά συντήρηση. Τα πάντα λειτουργούσαν κανονικά στις αρχές Σεπτεμβρίου αλλά τώρα είχαμε την αστοχία υλικού λόγω-σύμφωνα με την υπηρεσία-παρέμβασης άλλων προσώπων εκτός ΟΑΚ.
Από εκεί και πέρα η μεγάλη ουσία είναι η εξής. Όταν μπορείς να κάνεις απορροή 2,3 εκατομμυρίων κυβικών νερού ημερησίως και έχεις 15 με 17 εκατομμύρια κυβικά νερού, είναι προφανές ότι, είτε λειτουργούσε το θυρόφραγμα είτε όχι, δεν θα άλλαζε πρακτικά κάτι στο συγκεκριμένο καταστροφικό πλημμυρικό επεισόδιο. Και αυτή τη στιγμή ακόμα το νερό φεύγει πάνω από το θυρόφραγμα. Δηλαδή δεν το σταματάει το θυρόφραγμα. Αυτή τη στιγμή υπερχειλίζει. Άρα δεν θα έπαιζε κάποιο ρόλο» σημείωσε ο κ. Νίκος.
Η 1 χαλασμένη δικλείδα και η μεγάλη καθυστέρηση
«Για τις δικλείδες στη σήραγγα που ακούστηκαν πολλά πρέπει να ξεκαθαρίσουμε λίγο την εικόνα. Με ένα πλημμυρικό φαινόμενο το οποίο είναι σε εξέλιξη και το οποίο μπορεί να αυξήσει την ταχύτητα του αγωγού, μπορεί να πας μέχρι τα 50.000 κυβικά, και αυτό όχι για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, με την έννοια ότι βοηθάς στο να εκτονωθεί ένα πλημμυρικό φαινόμενο. Όταν μιλάμε για τέτοια ποσότητα της τάξης των 17 εκατομμυρίων κυβικών δεν έχει κανένα νόημα να το κάνεις αυτό. Δηλαδή δεν έχει κανένα νόημα να δουλέψεις το έργο τα συστήματα στο...«κόκκινο»! Για να κάνεις τι;» ανέφερε ο πρόεδρος του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης για να συνεχίσει:
«Η μία δικλείδα εξακολουθεί να έχει πρόβλημα. Είναι η δικλείδα, που μας δίνει τη δυνατότητα να πάμε στα 50.000 κυβικά την ώρα, που είναι η μέγιστη δυνατότητα παροχέτευσης μέσω της σήραγγας προς το φράγμα Αποσελέμη.
Παραγγείλαμε τη δικλείδα και μάλιστα παραγγείλαμε και δεύτερη, για να μην ξαναζήσουμε αυτές τις περιπέτειες που έχουμε ζήσει γιατί είναι custom made, μεταλλική, εργοστασιακή, και οι καθυστερήσεις ήταν τεράστιες. Όταν πήγαμε να τοποθετήσουμε πριν περίπου έναν μήνα, τη καινούρια δικλείδα , διαπιστώσαμε ότι έχει υποστεί ζημιά και το σύστημα με τα γρανάζια. Με το που την άνοιξαν για να τοποθετήσουν την καινούργια, είδαν και αυτό.
Και έχει παραγγελθεί και αυτό το ανταλλακτικό σε ελληνικό, ευτυχώς, μηχανουργείο, γιατί το αντίστοιχο ιταλικό ήθελε οκτώ μήνες. Οπότε θα τα έχουμε τέλη Οκτωβρίου, αρχές Νοεμβρίου. Για το επιμέρους ζήτημα αυτό λοιπόν είναι δεδομένο ότι υπάρχει καθυστέρηση και είμαι κι εγώ πάρα πολύ ενοχλημένος από αυτόν τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκε αυτή η ιστορία με τη δικλείδα.
Αλλά ο στόχος μας είναι να έχουμε κάνει την αντικατάσταση ως το αργότερο τις αρχές Νοεμβρίου. Ώστε τουλάχιστον στα πλημμυρικά που θα έχουμε τον χειμώνα, αν μιλάμε για πλημμυρικά της τάξεως των 2,5 - 3 εκατομμυρίων κυβικών την ημέρα, να συνεισφέρουμε στο να μην πλημμυρίζει το Οροπέδιο».
Τα μαθήματα από την θεομηνία και η σκέψη του ΟΑΚ για διευρυμένη ομάδα Πολιτικής Προστασίας με τον δήμο Οροπεδίου
«Συνοψίζοντας, το τελικό συμπέρασμα ότι μιλάμε για ένα πρωτόγνωρο φυσικό φαινόμενο στο οποίο δεν υπήρχε καμία περίπτωση να κάνουμε οτιδήποτε άλλο, ακόμα και να λειτουργούσαν όλα στο 100%, για να αποφύγουμε αυτή την καταστροφή.
Αυτό είναι δεδομένο. Ήταν όμως, συνάμα, μια καλή ευκαιρία να διαπιστώσουμε κάποια πράγματα, κάποιες αδυναμίες, αν θέλετε, επί του πεδίου. Όπως το ότι υπήρξε μια καθυστέρηση περίπου 1 ώρας, όταν επιχειρήσαμε να πάμε στο θυρόφραγμα.
Αυτό λοιπόν συζητήσαμε με τον δήμαρχο Οροπεδίου Λασιθίου τον κ. Αθανασάκη και είπαμε ότι, για την καλύτερη διαχείριση – και απαντώ, αν θέλετε έμμεσα αλλά σαφώς και στο έγγραφο του δημάρχου Χερσονήσου – η πρόθεσή μας είναι, στα θέματα Πολιτικής Προστασίας, δηλαδή ταχύτητας λήψης αποφάσεων όταν έχουμε έκτακτα τέτοια καιρικά φαινόμενα, να μπορούμε να αντιδρούμε με μεγαλύτερη ταχύτητα και να μην υπάρχει αυτή η χρονοκαθυστέρηση.
Οι κάτοικοι του Οροπεδίου, ο δήμαρχος, οι θεσμικοί φορείς του Οροπεδίου, αντιλαμβάνονται και ξέρουν τον τόπο εκείνο καλύτερα από τον καθένα μας. Οπότε κάποια μηνύματα μπορούν να μας τα δίνουν πολύ πιο γρήγορα από ό,τι τα έχουμε εμείς μέσω κάμερας ή με SCADA, με μετρήσεις.
Όταν βλέπουν αυτοί ότι ανοίγει ο ποταμός του Χαυγά και ότι κατεβάζει νερό φουλ, το οποίο θέλει 40 με 50 λεπτά να φτάσει σε μας, αυτό το πενηντάλεπτο είναι κρίσιμο να το έχουμε. Όλα αυτά λοιπόν τα έχουμε ήδη συζητήσει με τον δήμαρχο.
Θα προχωρήσουμε σε μια τέτοια ομάδα η οποία θα είναι επιφορτισμένη με την παρακολούθηση αυτών των δικτύων και, αν θέλετε. θα είναι και υπεύθυνη στο να προστατεύει τις εγκαταστάσεις εκεί, για να αποφύγουμε στο μέλλον και άλλες τέτοιες αστοχίες από υπέρμετρο ζήλο, όπως η ζημιά που φέρεται να έγινε, χωρός πρόθεση, από κατοίκους στο θυρόφραγμα».
«Είναι τεράστια η καταστροφή- Να αποζημιωθεί δίκαιο ο κόσμος στο Οροπέδιο»
«Εγώ καταλαβαίνω – και το είπα και στον δήμαρχο – την αγωνία όλων στο Οροπέδιο. Καταλαβαίνω ότι η ζημιά είναι πολύ σοβαρή. Εμείς προχωράμε ήδη σε κάποιες ενέργειες, όσο μπορούμε και στις δυνατότητες που έχει ο ΟΑΚ, να βοηθήσουμε την αγροτική παραγωγή εκεί και τους αγρότες, στα πλαίσια που μπορούμε εμείς να ανταποκριθούμε οικονομικά σαν Οργανισμός.
Αυτό θέλει μια γενναία προσπάθεια από το κεντρικό κράτος να αποζημιωθούν οι καλλιέργειες με κάποιο τρόπο. Λοιπόν, επειδή είναι κρίμα και επειδή πραγματικά έχουν κάνει έναν αγώνα εκεί οι άνθρωποι, τεράστιο αγώνα, ο οποίος είναι κάτω από το νερό τώρα, θα πρέπει με τρόπο δίκαιο και απόλυτο να αποζημιωθούν» κατέληξε ο πρόεδρος του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης Θοδωρής Νίνος.
Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη και το Λασίθι
- Της είπαν ότι είναι αστυνομικοί και της πήραν όλα τα χρυσαφικά – Νέα απάτη στην Ιεράπετρα
- Διεθνές Συνέδριο Κλινικής Καρδιολογίας στη Σητεία
- Κυνηγόσκυλο έπεσε σε πηγάδι - Στήθηκε επιχείρηση διάσωσης
