Χερσαία ισόποδα: Τα “αφανή” είδη με τον σπουδαίο οικολογικό ρόλο

Δεν τα αναγνωρίζουμε, ακόμα και η ονομασία τους “χερσαία ισόποδα” δε μας φέρνει κάτι στο μυαλό.
Είναι μικρά, “αφανή” αλλά δε θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν, σε καμία περίπτωση, αμελητέα.
Άλλωστε, για τη μελέτη τους συγκεντρώνονται στο Ηράκλειο 50 επιστήμονες από όλες τις ηπείρους του κόσμου!

Το 13ο Διεθνές Συνέδριο για τη Βιολογία των Χερσόβιων Ισοπόδων (ISTIB13) θα φιλοξενηθεί στον χώρο του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας το διάστημα  από 2 έως 5 Ιουλίου 2026. Το συνέδριο οργανώνει το Ινστιτούτο Σπηλαιολογικών Ερευνών Ελλάδας (ΙΝΣΠΕΕ) σε συνεργασία με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης του Παν/μίου Κρήτης (http://www.istib.eu/). Πραγματοποιείται  με τη στήριξη του ΟΦΥΠΕΚΑ, του Πράσινου Ταμείου και της Περιφέρειας Κρήτης.

Το συνέδριο έγινε για πρώτη φορά το 1983 στο Λονδίνο του Ηνωμένου Βασιλείου και συνεχίζεται αδιάκοπα κάθε 3 έως 4 χρόνια: Ουρμπίνο, Ιταλία (1986). Πουατιέ, Γαλλία (1990). Χάιφα, Ισραήλ (1997). Ηράκλειο, Ελλάδα (2001). Αβέιρο, Πορτογαλία (2004). Τύνιδα, Τυνησία (2007). Μπλεντ, Σλοβενία (2011), Πουατιέ, Γαλλία (2014), Βουδαπέστη, Ουγγαρία (2017), Γάνδη, Βέλγιο (2021 – διαδικτυακά λόγω της πανδημίας Covid-19) και Όλομουτς, Τσεχική Δημοκρατία (2023).

Το συνέδριο αυτό αφορά όλες τις πτυχές της βιολογίας (όπως η ταξινόμηση/συστηματική, η εξελικτική βιολογία, η μορφολογία/ανατομία, η αναπτυξιακή βιολογία, η (οικο)φυσιολογία, η οικολογία, η βιογεωγραφία, η μοριακή βιολογία, η συμπεριφορά), μιας ομάδας σχετικά άγνωστων οργανισμών με μεγάλη σημασία για την οικολογία των περισσότερων οικοσυστημάτων αλλά και με μεγάλο αριθμό ενδημικών ειδών ιδίως σε περιοχές όπως η χώρα μας.

Το 2001 είχε και πάλι διοργανωθεί στο ΜΦΙΚ, οπότε το προσεχές συνέδριο έχει και επετειακό χαρακτήρα, αφού γίνεται και πάλι στον ίδιο χώρο 25 χρόνια μετά. Στο πλαίσιο του συνεδρίου θα οργανωθεί και η πρώτη συνάντηση της νεοσυσταθείσας Ομάδας Ειδικών της Επιτροπής Επιβίωσης Ειδών της IUCN για τα χερσόβια ισόποδα (IUCN SSC Woodlouse Specialist Group).

Image

Ο διευθυντής του Ινστιτούτου, κ. Καλούστ Παραγκαμιάν, μιλά στο Cretalive για τα χερσαία ισόποδα, τον οικολογικό τους ρόλο και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν.

Όπως περιγράφει, πρόκειται για οργανισμούς που οι περισσότεροι γνωρίζουν ως τα μικρά «μπαλάκια» που συναντά κανείς κάτω από πέτρες και τα οποία συσπειρώνονται όταν τα αγγίξει. Παρότι περνούν σχεδόν απαρατήρητα από το ευρύ κοινό, αποτελούν αντικείμενο μελέτης σε πολλούς επιστημονικούς τομείς, από την εξελικτική βιολογία και τη φυλογένεση μέχρι την οικολογία, τη βιογεωγραφία και την περιγραφή νέων ειδών.
Το συνέδριο θα φιλοξενήσει τρεις προσκεκλημένους ομιλητές διεθνούς κύρους, ενώ αναφορά θα γίνει στην καταγραφή και αξιολόγηση ειδών για τον Κόκκινο Κατάλογο της Ελλάδας από τον ΟΦΥΠΕΚΑ. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά τη φυσική κληρονομιά της Κρήτης μέσα από επιστημονική εκδρομή στο Γεωπάρκο Ψηλορείτη.

Λαθροανασκαφές, χωματερές και… τελετές με ομοιώματα νεκροκεφαλών απειλούν τα σπήλαια της χώρας! Δείτε φωτογραφίες

ΚΡΗΤΗ 04.11.2023

Λαθροανασκαφές, χωματερές και… τελετές με ομοιώματα νεκροκεφαλών απειλούν τα σπήλαια της χώρας! Δείτε φωτογραφίες

“Για τον άνθρωπο είναι αδιάφορα, δεν τα αναγνωρίζει, δεν τρώγονται, δεν τσιμπάνε, δεν είναι δηλητηριώδη. Ζουν απλώς ήσυχα κάτω από πέτρες σε σπηλιές”, περιγράφει ο ίδιος.
Ωστόσο, ο οικολογικός τους ρόλος είναι ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς αποικοδομούν τη νεκρή οργανική ύλη και συμβάλλουν στην επιστροφή πολύτιμων στοιχείων, όπως ο άνθρακας, το άζωτο και ο φώσφορος, στο περιβάλλον. Δυστυχώς, υπάρχουν είδη που κινδυνεύουν,  οι πληθυσμοί τους πιέζονται λόγω ανθρώπινης δραστηριότητας. Μερικά είδη ζουν σε μικρές περιοχές, έχουμε, για παράδειγμα, σπηλαιόβια είδη που τα συναντάμε σε μονάχα μία ή δύο σπηλιές. Παράδειγμα αποτελεί το ισόποδο Graeconiscus guanophilus που περιγράφηκε το 2004. Ο μοναδικός γνωστός πληθυσμός του, ζει αποκλειστικά στο σπήλαιο Σφεντόνη Τρύπα των Ζωνιανών και τρέφεται από γκουανό (περιττώματα) νυχτερίδας. Πρόκειται για ένα τουριστικό σπήλαιο και, όπως και σε όλες τις αντίστοιχες περιπτώσεις, η επίσκεψη πρέπει να γίνεται με γνώμονα και την προστασία των ειδών που ζουν σε αυτά.

Κεντρική φωτογραφία: Το ισόποδο Graeconiscus guanophilus περιγράφηκε το 2004. Ο μοναδικός γνωστός πληθυσμός του, ζει αποκλειστικά στο σπήλαιο Σφεντόνη Τρύπα των Ζωνιανών.