Χιλιάδες στρέμματα κάτω από το νερό στο Οροπέδιο – Παρέμβαση από το Σωματείο Μισθωτών Τεχνικών

Κλιμάκιο του Παραρτήματος Ηρακλείου του Σωματείου Μισθωτών Τεχνικών (ΣΜΤ) πραγματοποίησε συνάντηση με μέλη της Προσωρινής Διοικούσας Επιτροπής του Αγροτικού Συλλόγου Οροπεδίου Λασιθίου, στο Τζερμιάδο, την Κυριακή 11 Οκτωβρίου.
Η συνάντηση αφορούσε τις καταστροφικές συνέπειες που είχε για τους μικρούς παραγωγούς της περιοχής, η πρόσφατη νεροποντή και τα πλημμυρικά φαινόμενα που ακολούθησαν, καθώς και η ανάγκη άμεσης αποζημίωσης στο 100% των ζημιών που υπέστησαν. Επίσης σημαντικό κρίθηκε και κατά την συνάντηση, η ανάγκη κατασκευής των απαραίτητων αντιπλημμυρικών έργων, η πλήρης αποκατάσταση και λειτουργική αναβάθμιση τηςλειτουργίας των υφιστάμενων υποδομών, ώστε να αποτραπεί η επανάληψη αντίστοιχων καταστροφικών αποτελεσμάτων.
Οι εκπρόσωποι του Σωματείου μας άκουσαν με προσοχή τα μέλη του Αγροτικού Συλλόγου, τα οποία εξέφρασαν την αγωνία τους για το μέλλον και την ανάγκη πλήρους αποκατάστασης των ζημιών που υπέστησαν, τόσο στην αγροτική παραγωγή όσο και στο ζωικό κεφάλαιο και στις υποδομές, όπως τα αρδευτικά δίκτυα.
Το Σωματείο μας εξέφρασε την αλληλεγγύη τους στους πληγέντες, καθώς και τη στήριξη του στα δίκαια αιτήματα των αγροτοκτηνοτρόφων. Παράλληλα, το Σωματείο θα στηρίξει με κάθε πρόσφορο μέσο τον αγώνα τους για την υπεράσπιση του βιοπορισμού τους και την πλήρη αποζημίωσή τους. Η στήριξη αυτή περιλαμβάνει την αξιοποίηση επιστημονικής τεχνικής γνώσης για την καταγραφή των ζημιών, καθώς και τη επικουρική συνδρομή στην τεκμηρίωση αναγκαιότητας για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση νέων τεχνικών έργων.
Ως εργαζόμενοι, αλλά και ως τεχνικοί στον 21ο αιώνα, δεν συμβιβαζόμαστε με καταστροφές που θα μπορούσαν να είχαν περιοριστεί σημαντικά εάν το κράτος είχε μεριμνήσει για τον αναγκαίο ολοκληρωμένο σχεδιασμό, την πρόληψη και την υλοποίηση των απαραίτητων έργων υποδομής. Οι τεχνολογικές δυνατότητες, η επιστημονική γνώση και το εξειδικευμένο τεχνικό δυναμικό υπάρχουν. Αυτό που απουσιάζει είναι ο αναγκαίος πολιτικός προσανατολισμός, καθώς ο σχεδιασμός των δημόσιων έργων καθορίζεται από τη λογική κόστους–οφέλους, που απορρέει και από την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς αντιμετωπίζει τις δαπάνες για την πρόληψη και την προστασία από φυσικές καταστροφές ως κόστος που πρέπει να μειωθεί.
Ταυτόχρονα, ως εργαζόμενοι, κατανοούμε βαθιά την αγωνία των ανθρώπων της περιοχής, ιδιαίτερα αν αναλογιστούμε ότι από τη δική τους εργασία και τον μόχθοεξαρτάται η διατροφή μας. Τα αγροτικά προϊόντα θα μπορούσαν να φτάνουν στους καταναλωτές σε πολύ χαμηλότερες τιμές, εάν δεν μεσολαβούσε η τεράστια κερδοφορία των επιχειρηματικών ομίλων και των μεσαζόντων, που εκτοξεύει τις τιμές σε όλη τη διαδρομή «από το χωράφι στο ράφι».

Η έκταση της καταστροφής και η κατάσταση των υποδομών

Η καταστροφή, όπως αποτυπώνεται και στις φωτογραφίες από την αυτοψία που πραγματοποίησε το κλιμάκιο του Σωματείου μας, είναι σε πολλές περιπτώσεις ολοσχερής. Από τα περίπου 8.000 στρέμματα της καλλιεργούμενης έκτασης, εκτιμάται ότι σε περίπου 5.000 στρέμματα η αγροτική παραγωγή υπέστη σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή. Μάλιστα, οι ζημιές σημειώθηκαν λίγο πριν από τη συγκομιδή, καθώς η κακοκαιρία του περασμένου Μαΐου είχε ήδη καθυστερήσει την παραγωγή κατά περίπου έναν μήνα.

Ακόμη, έντεκα ημέρες μετά την εκδήλωση των ισχυρών βροχοπτώσεων, τα σημάδια της καταστροφής παραμένουν έντονα στην περιοχή. Σταχωράφια του Οροπεδίου εξακολουθούν να υπάρχουν λιμνάζοντα νερά, ενώ τα ίχνη που έχουν αποτυπωθεί σε φράχτες, οι οποίοι λύγισαν από την ορμή των υδάτων, μαρτυρούν ότι η στάθμη του νερού στα χωράφια έφτασε σε ορισμένα σημεία ακόμη και το ενάμισι μέτρο.
Στο θυρόφραγμα, η στάθμη του νερού φέρεται να ξεπέρασε τη στάθμη ασφαλείας, με αποτέλεσμα την υπερχείλιση του φράγματος. Κατά την αυτοψία διαπιστώθηκε επίσης η ύπαρξη ρηγματώσεων στο ύψος του στηθαίου που οριοθετεί τη διέλευση των υδάτων στην περιοχή του θυροφράγματος, ενώ σε σημείο της κατασκευής έχει αποκαλυφθεί ο οπλισμός του σκυροδέματος. Τα ευρήματα αυτά καθιστούν αναγκαία την άμεση διενέργεια τεχνικής επιθεώρησης, τη διερεύνηση της αιτίας και της έκτασης των φθορών, καθώς και τον έλεγχο της στατικής επάρκειας της κατασκευής και της κατάστασης του οπλισμού από τους αρμόδιους κρατικούς φορείς.
Παράλληλα, σύμφωνα με τις διαπιστώσεις της αυτοψίας, το σύστημα αυτοματισμού και ελέγχου της λειτουργίας του θυροφράγματος φαίνεται να είχε τεθεί εκτός λειτουργίας. Η διαπίστωση αυτή καθιστά επιτακτικό τον έλεγχο της λειτουργικής κατάστασης του συστήματος, των μηχανισμών χειρισμού και των διατάξεων ελέγχου, προκειμένου να διερευνηθεί εάν και σε ποιον βαθμό η δυσλειτουργία τους συνέβαλε στην έκταση της καταστροφής.

Image

Την ίδια στιγμή, το βασικό αντιπλημμυρικό σύστημα του Οροπεδίου είναι παρωχημένο και ανεπαρκές για την αποτελεσματική παροχέτευση μεγάλων όγκων νερού. Αποτελείται κυρίως από τις παραδοσιακές «λινιές», δηλαδή παλαιές αποστραγγιστικές τάφρους που ανάγονται στην περίοδο της Ενετοκρατίας, καθώς και από την κοίτη του ποταμού, η οποία είναι ιδιαίτερα ρηχή και στενή. Επιπλέον, η συσσώρευση φερτών υλών στον πυθμένα της κοίτης και η περιορισμένη ανάπτυξη και προστασία των πρανών με κατάλληλα τεχνικά έργα μειώνουν την παροχετευτική ικανότητα τουκαι αυξάνουν τον κίνδυνο υπερχείλισης και πλημμύρας.
Από όλα τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι το μέγεθος της καταστροφής δεν ήταν αναπόφευκτο. Υπάρχουν συγκεκριμένες πολιτικές και θεσμικές ευθύνες για την ανεπαρκή πρόληψη, τη συντήρηση και τη θωράκιση της περιοχής. Το κράτος και οι αρμόδιες αρχές οφείλουν, έστω και τώρα, να αναλάβουν τις ευθύνες τους, να αποζημιώσουν πλήρως τους πληγέντες και να εξασφαλίσουν την αναγκαία κρατική χρηματοδότηση για το σύνολο των απαιτούμενων έργων αντιπλημμυρικής προστασίας του Οροπεδίου Λασιθίου.

Image

Τα αιτήματα του Σωματείου Μισθωτών Τεχνικών

Το Σωματείο μας στέκεται αλληλέγγυο στους μικρούς παραγωγούς του Οροπεδίου Λασιθίου και διεκδικεί:
•    Πλήρη αποζημίωση στο 100% των ζημιών, χωρίς πρόσθετες προϋποθέσεις, για την καταστραφείσα αγροτική παραγωγή, το ζωικό κεφάλαιο και τις υποδομές.
•    Απλοποίηση της διαδικασίας καταγραφής και δήλωσης των πληγεισών ιδιοκτησιών, με περιορισμό των απαιτούμενων δικαιολογητικών στα αναγκαία τοπογραφικά διαγράμματα και στα διαθέσιμα νομικά έγγραφα τεκμηρίωσης της ιδιοκτησίας ή των δικαιωμάτων επί των ακινήτων, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων χρησικτησίας.
•    Πλήρη αποκατάσταση των ζημιών στα αρδευτικά δίκτυα, είτε αυτά διαχειρίζονται από τον ΤΟΕΒ είτε ανήκουν σε ιδιώτες, μεκρατική ευθύνη και χρηματοδότηση.
•    Ουσιαστική στήριξη για την επανεκκίνηση της καλλιεργητικής δραστηριότητας, με δωρεάν διάθεση σπόρων, λιπασμάτων και των λοιπών απαραίτητων γεωργικών εφοδίων.
•    Πλήρη απαλλαγή από τις φορολογικές υποχρεώσεις για το επόμενο έτος για τους πληγέντες παραγωγούς.
•    Πάγωμα των οφειλών των πληγέντων προς τράπεζες, Δημόσιο, ασφαλιστικούς οργανισμούς και λοιπούς πιστωτές, καθώς και αναστολή των σχετικών μέτρων είσπραξης.
•    Θέσπιση ανώτατων τιμών στην ηλεκτρική ενέργεια, στα καύσιμα κίνησης των αγροτικών οχημάτων και στο νερό που χρησιμοποιείται για τις παραγωγικές ανάγκες.
•    Εξασφάλιση φθηνού πετρελαίου θέρμανσης για τον χειμώνα για τους κατοίκους του Οροπεδίου Λασιθίου.
•    Άμεση αποκατάσταση των βλαβών στο θυρόφραγμα, με έλεγχο και επισκευή του συστήματος αυτοματισμού και τηλεχειρισμού, διερεύνηση των ρωγμών και των φθορών του σκυροδέματος, έλεγχο της κατάστασης του οπλισμού και τεκμηριωμένη αξιολόγηση της στατικής επάρκειας και της ασφαλούς λειτουργίας της κατασκευής.
•    Ολοκληρωμένη αναβάθμιση του αντιπλημμυρικού συστήματος του Οροπεδίου Λασιθίου, με κατάλληλες παρεμβάσεις στις κοίτες και στο υφιστάμενο αποστραγγιστικό δίκτυο, συμπεριλαμβανομένων της αναγκαίας διαπλάτυνσης και εκβάθυνσης της κοίτης, όπου αυτό τεκμηριώνεται από τις απαιτούμενες υδραυλικές και περιβαλλοντικές μελέτες, καθώς και της απομάκρυνσης φερτών υλών και της αποκατάστασης της παροχετευτικής ικανότητας των υδατορεμάτων και των τάφρων.
•    Στελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών με μόνιμο και επαρκές επιστημονικοτεχνικό προσωπικό, με αξιοπρεπείς μισθούς και τον αναγκαίο εξοπλισμό, ώστε να διασφαλίζονται η συστηματική επιθεώρηση, η συντήρηση και η παρακολούθηση της κατάστασης των υποδομών, καθώς και η άμεση και αποτελεσματική παρέμβαση σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.

Image

Καλούμε τα μέλη του Σωματείου μας που εκτιμούν ότι μπορούν να συμβάλουν με τις επιστημονικές τους γνώσεις ή και με τεχνικό εξοπλισμό στον αγώνα των αγροτών του Οροπεδίου Λασιθίου για να προστατεύσουν το βιός τους, να έρθουν σε επικοινωνία με το Διοικητικό Συμβούλιο του Σωματείου.
Η αλληλεγγύη των εργαζομένων είναι αναγκαία για να μην αφεθούν οι πληγέντες μόνοι τους απέναντι στις συνέπειες της καταστροφής και  για να διεκδικήσουμε από κοινού την πλήρη αποκατάσταση των ζημιών και την ουσιαστική αντιπλημμυρική προστασία της περιοχής.

Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη