ΚΡΗΤΗ
Στο φως ένα άγνωστο μνημείο - κόσμημα στο κέντρο του Ηρακλείου
Ολοκληρώθηκε το έργο αποκατάστασης του βυζαντινού Τείχους στη λεωφόρο Δικαιοσύνης, έπειτα από τρία χρόνια εργασιών
Ένα σπουδαίο έργο που αφορά την ιστορική συνέχεια και τη ζωντανή μνήμη της πόλης του Ηρακλείου ολοκληρώθηκε, με τα πρωτόκολλα επίσημης παράδοσης να εγκρίνονται από το Δημοτικό Συμβούλιο Ηρακλείου. Πρόκειται για ένα έργο που έρχεται να αναδείξει ένα σημαντικό τμήμα της ιστορικής ταυτότητας της πόλης και να το αποδώσει εκ νέου στους πολίτες και τους επισκέπτες της.
Το έργο αφορά το βυζαντινό Τείχος που βρίσκεται επί της Δικαιοσύνης, στο κέντρο του Ηρακλείου. Από το 2023 και για τρία συναπτά έτη πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες εργασίες αναστήλωσης και αποκατάστασης, στο πλαίσιο του έργου με τίτλο «Αποκατάσταση – Συντήρηση Βυζαντινού Τείχους Ηρακλείου και διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου σε απαλλοτριωμένο ακίνητο στη λεωφόρο Δικαιοσύνης».
Το συνολικό κόστος του έργου ανήλθε σε 147.185,82 ευρώ. Η χρηματοδότησή του εξασφαλίστηκε με ένταξη από τη Δημοτική Αρχή Λαμπρινού στο πρόγραμμα της Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΣΒΑΑ) Ηρακλείου, στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Κρήτη 2014-2020», ενώ την υλοποίησή του ανέλαβε η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηρακλείου.
Η μελέτη προέβλεπε, μεταξύ άλλων, τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου του απαλλοτριωμένου οικοπέδου επί της λεωφόρου Δικαιοσύνης, ώστε αυτός να καταστεί προσβάσιμος και λειτουργικός για το κοινό. Παράλληλα, προβλέφθηκε η αντικατάσταση του στεγάστρου για την προστασία του Αραβοβυζαντινού Τείχους, ένα τμήμα του έργου που εκτελέστηκε από τον Δήμο Ηρακλείου.
Με την ολοκλήρωση των εργασιών, ένας ακόμη σημαντικός μνημειακός χώρος της πόλης είναι πλέον έτοιμος να παραδοθεί στους δημότες και τους επισκέπτες, ενισχύοντας το πολιτιστικό απόθεμα του Ηρακλείου και τη σχέση της σύγχρονης πόλης με το παρελθόν της.
Η ιστορική πορεία και η ανεκτίμητη αξία του μνημείου
Το συγκεκριμένο μνημείο αποτελεί τμήμα του παλαιού Τείχους που περιέβαλλε ολόκληρη την πόλη, εκτεινόμενο από το παράκτιο μέτωπο έως τις σημερινές οδούς Χάνδακος και Δικαιοσύνης.
Όπως έχει εξηγήσει σε παλαιότερη δήλωσή της στο Cretalive η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηρακλείου, κα Βάσω Συθιακάκη, «υπάρχουν δύο πυρήνες Τειχών, το παλαιό και το νεότερο. Το εν λόγω τμήμα ανήκει στο πρώτο, μικρότερο Τείχος, το οποίο προϋπήρχε των γνωστών Ενετικών Οχυρώσεων. Στο παρελθόν θεωρούνταν αραβική οχύρωση, ωστόσο μετά το 2015 έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά ότι πρόκειται για βυζαντινή οχύρωση του 7ου μ.Χ. αιώνα, λίγο πριν τις αραβικές επιδρομές ή και κατά τη διάρκειά τους. Η πρώτη φάση της βενετσιάνικης οχύρωσης "ακουμπά" επάνω στη βυζαντινή».
Η πρόσβαση στο εσωτερικό του Τείχους δεν είναι εύκολη, ωστόσο από τον δρόμο ο προσεκτικός επισκέπτης μπορεί να διακρίνει τα οικόσημα που χρονολογούνται περίπου στο 1470, δηλαδή στα μέσα του 15ου μ.Χ. αιώνα. Η πρώτη φάση του Τείχους ανάγεται στην πρωτοβυζαντινή περίοδο, περίπου στον 7ο μ.Χ. αιώνα, ενώ στοιχεία του μνημείου διατηρήθηκαν έως και τις αρχές του 20ού αιώνα.
Το έργο του Αραβοβυζαντινού στεγάστρου αποτέλεσε μια χαρακτηριστική σύμπραξη, καθώς το σκέλος που αφορούσε τη σύγχρονη υποδομή και την κατασκευή του στεγάστρου υλοποιήθηκε από τον Δήμο Ηρακλείου, ενώ η αποκατάσταση και συντήρηση του ίδιου του Τείχους πραγματοποιήθηκε από την Αρχαιολογική Υπηρεσία.
Πρόκειται για μια ουσιαστική και γόνιμη συνεργασία μεταξύ του Δήμου και της Αρχαιολογίας, που μέσα από τη σύγκλιση των αρμοδιοτήτων και των στόχων τους κατάφεραν να αναδείξουν ένα ιδιαίτερα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της πόλης του Ηρακλείου και να το εντάξουν ξανά στον σύγχρονο αστικό ιστό.
Η αλήθεια είναι πως στο Ηράκλειο πολλά μνημεία χάθηκαν ή υποβαθμίστηκαν κατά τα μέσα του περασμένου αιώνα, μέσα από παρεμβάσεις που συχνά αγνόησαν την ιστορική τους αξία. Σήμερα, ωστόσο, τόσο η προηγούμενη όσο και η σημερινή Δημοτική Αρχή επιχειρούν -έστω με δειλά αλλά σταθερά βήματα- να αναδείξουν ιστορικούς χώρους και να τους επανεντάξουν στην καθημερινότητα των πολιτών. Το ζητούμενο πλέον είναι οι χώροι αυτοί να παραμείνουν «ζωντανοί»: να τύχουν σεβασμού, φροντίδας και προστασίας, μακριά από λεηλασίες και βανδαλισμούς, ώστε να συνεχίσουν να αφηγούνται την ιστορία της πόλης στις επόμενες γενιές.
Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη και το Ηράκλειο
