Κνωσός: Η φωτιά δίπλα στο Ανάκτορο και τα κενά στην πρόληψη
Η άμεση επέμβαση απέτρεψε τα χειρότερα, όμως τα εγκαταλελειμμένα ελαστικά και η μη λειτουργία της γεννήτριας άνοιξαν δύσκολες συζητήσεις
Τέσσερα στρέμματα καμένης γης, πυκνοί μαύροι καπνοί που σκέπασαν τον ουρανό και στιγμές αγωνίας για κατοίκους, εργαζόμενους και επισκέπτες ήταν ο απολογισμός της πυρκαγιάς που ξέσπασε το μεσημέρι της Τρίτης σε απόσταση αναπνοής από τον αρχαιολογικό χώρο της Κνωσού.
Οι εικόνες με τις φλόγες να εκδηλώνονται δίπλα στο σημαντικότερο μινωικό ανάκτορο της Κρήτης και ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά μνημεία της χώρας προκάλεσαν εύλογη ανησυχία και έφεραν ξανά στο προσκήνιο το ζήτημα της προστασίας ενός χώρου που υποδέχεται κάθε χρόνο εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες από ολόκληρο τον κόσμο.
Η φωτιά, σύμφωνα τις πληροφορίες, ξεκίνησε από παλιά ελαστικά που βρίσκονταν πεταμένα σε παρακείμενο οικόπεδο, λίγα μόλις μέτρα από τις αρχαιότητες. Το γεγονός αυτό γεννά σοβαρά ερωτήματα όχι μόνο για τις συνθήκες που επέτρεψαν τη συσσώρευση τέτοιων υλικών δίπλα σε έναν χώρο παγκόσμιας πολιτιστικής σημασίας, αλλά και για τον βαθμό φροντίδας, καθαρισμού και πρόληψης που παρέχεται σε μια περιοχή-σύμβολο για την Κρήτη και τον ελληνικό πολιτισμό.
Δύσκολα μπορεί να εξηγήσει κανείς πώς είναι δυνατόν να παραμένουν εγκαταλελειμμένα ελαστικά δίπλα στο μεγαλύτερο και σημαντικότερο μινωικό ανάκτορο του νησιού, ένα μνημείο που προσελκύει κάθε χρόνο τεράστιο αριθμό επισκεπτών και αποφέρει δεκάδες εκατομμύρια ευρώ από τα εισιτήρια και την ευρύτερη τουριστική δραστηριότητα που αναπτύσσεται γύρω από αυτό.
Η πρόσφατη αυτή πυρκαγιά μπορεί να περιορίστηκε γρήγορα και να μην απείλησε τελικά το Ανάκτορο, ωστόσο υπενθύμισε με τον πιο ηχηρό τρόπο ότι η προστασία ενός μνημείου τέτοιου βεληνεκούς δεν μπορεί να εξαντλείται μόνο στην αντιμετώπιση μιας κρίσης όταν αυτή εκδηλωθεί, αλλά απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση, πρόληψη και καθημερινή φροντίδα.
Σημαντικά προβλήματα προκάλεσε και η διακοπή ηλεκτροδότησης που σημειώθηκε στην περιοχή εξαιτίας της φωτιάς. Παρά το γεγονός ότι υπήρχε πρόβλεψη για τη λειτουργία γεννήτριας από το 2024, αυτή δεν λειτούργησε, δημιουργώντας δυσχέρειες στην ομαλή λειτουργία του αρχαιολογικού χώρου και επαναφέροντας στο προσκήνιο το ζήτημα της επιχειρησιακής ετοιμότητας σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
Ηράκλειο: Φωτιά μετά τις αρχαιότητες της Κνωσού - Στο "πόδι" η Πυροσβεστική
Το υφιστάμενο σύστημα πυροπροστασίας της Κνωσού
Για το σύστημα πυρόσβεσης του αρχαιολογικού χώρου αλλά και για τη πυρκαγιά της Τρίτης μίλησε στο Cretalive ο αρχαιοφύλακας του Μινωικού Ανακτόρου και μέλος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Υπαλλήλων του Υπουργείου Πολιτισμού, Μανώλης Αποστολάκης.
Όπως εξήγησε, το Ανάκτορο της Κνωσού διαθέτει ήδη οργανωμένο σύστημα πυρόσβεσης, το οποίο περιλαμβάνει δεξαμενή χωρητικότητας 80 τόνων νερού, καθώς και εναλλακτικές δυνατότητες λειτουργίας ακόμη και σε περίπτωση διακοπής ηλεκτροδότησης.
«Το σύστημα λειτουργεί κανονικά με ηλεκτρικό ρεύμα, όμως εάν υπάρξει διακοπή, όπως συνέβη την Τρίτη, έχουμε τη δυνατότητα να το θέσουμε σε λειτουργία μέσω της πετρελαιοκίνητης γεννήτριας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, σε όλη την περίμετρο του αρχαιολογικού χώρου, μήκους περίπου 950 μέτρων, έχουν εγκατασταθεί υποδομές πυρασφάλειας, οι οποίες σύμφωνα με τον ίδιο βρίσκονται σε καλή κατάσταση και μπορούν να υποστηρίξουν άμεσα την αντιμετώπιση ενός περιστατικού.
Έρχεται νέο υπερσύγχρονο σύστημα πυροπροστασίας
Ο κ. Αποστολάκης αποκάλυψε ακόμη ότι έχει ήδη εγκριθεί η εγκατάσταση ενός νέου, υπερσύγχρονου συστήματος πυροπροστασίας για το Ανάκτορο της Κνωσού, με τις εργασίες να αναμένεται να ξεκινήσουν από τον επόμενο μήνα.
Το έργο χρηματοδοτείται μέσω προγράμματος της UNESCO και αφορά κονδύλι που ξεπερνά τα δύο εκατομμύρια ευρώ.
«Θα πρόκειται για μια εγκατάσταση αντίστοιχη με αυτή της Αρχαίας Ολυμπίας, με αυτοματισμούς και αισθητήρες. Ακόμη και η ανίχνευση καπνού θα ενεργοποιεί αυτόματα το σύστημα και τις βάνες πυρόσβεσης», σημείωσε.
Η προοπτική αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά τη χθεσινή πυρκαγιά, η οποία λειτούργησε ως μια ισχυρή υπενθύμιση της ανάγκης για τα πλέον σύγχρονα μέσα προστασίας σε μνημεία παγκόσμιας εμβέλειας.
Τα ελαστικά που έκρυβαν τα χόρτα
Αναφερόμενος στα αίτια της φωτιάς, ο αρχαιοφύλακας του Ανακτόρου διευκρίνισε ότι η εστία βρισκόταν απέναντι από τον αρχαιολογικό χώρο και όχι εντός αυτού.
Οι εικόνες με τους πυκνούς μαύρους οφείλονταν, σύμφωνα με τον ίδιο, στα παλιά ελαστικά αυτοκινήτων που βρίσκονταν πεταμένα μέσα στη βλάστηση και παραδόθηκαν στις φλόγες.
Παρά την ανησυχία που επικράτησε τις πρώτες στιγμές, υπήρξε επιχειρησιακή ετοιμότητα ακόμη και για εκκένωση του αρχαιολογικού χώρου και απομάκρυνση των επισκεπτών. «Η Πυροσβεστική έφτασε πολύ γρήγορα στο σημείο και έθεσε άμεσα τη φωτιά υπό έλεγχο. Ευτυχώς όλα πήγαν καλά», ανέφερε ο κ. Αποστολάκης.
Η άμεση επέμβαση απέτρεψε τα χειρότερα
Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος και αντιπρόεδρος της Ένωσης Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος Περιφέρειας Κρήτης, Απόλλων Φραγκιαδάκης, ξεκαθάρισε ότι η φωτιά δεν εκδηλώθηκε μέσα στον αρχαιολογικό χώρο.
Όπως εξήγησε, η πυρκαγιά ξεκίνησε από την άκρη του δρόμου και επεκτάθηκε προς την περιοχή της Κνωσού, σε μια ημέρα κατά την οποία οι ισχυροί άνεμοι δημιουργούσαν ιδιαίτερα επικίνδυνες συνθήκες.
«Η άμεση κινητοποίηση των Πυροσβεστών είχε ως αποτέλεσμα η πυρκαγιά να περιοριστεί στα τέσσερα στρέμματα που έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής», σημείωσε.
Στην περιοχή εξακολουθεί να παραμένει πυροσβεστικό όχημα για προληπτική επιτήρηση, ενώ σε σχετική ερώτηση του Cretalive ο ίδιος υπενθύμισε ότι η κάλυψη της περιοχής γίνεται από τις δυνάμεις του πυροσβεστικού σταθμού της πόλης, καθώς στην Κνωσό δεν λειτουργεί πυροσβεστικός σταθμός.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο πρόγραμμα αναβάθμισης της πυροπροστασίας επιλεγμένων αρχαιολογικών χώρων της χώρας, το οποίο προβλέπει την εγκατάσταση συστημάτων επιτήρησης και έγκαιρης ειδοποίησης για την αντιμετώπιση πυρκαγιών.
«Μας θορύβησε το περιστατικό»
Την ανησυχία που προκάλεσε η πυρκαγιά στην τοπική κοινωνία περιγράφει μιλώντας στο Cretalive η πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Κνωσού, Μάρα Παναγιωτάκη.
Όπως αναφέρει, ο Πολιτιστικός Σύλλογος εκφράζει τις ανησυχίες όχι μόνο των κατοίκων της Κνωσού αλλά και των γειτονικών οικισμών της Μπουγάδας Μετοχίου και του Μακρύ Τοίχου.
«Ήταν κάτι που μας θορύβησε, καθώς οποιαδήποτε πυρκαγιά σε χώρο κοντά στην περιοχή μας προκαλεί ανησυχία», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Η ίδια εκφράζει την πεποίθηση ότι η ένταξη των Μινωικών Ανακτόρων στον κατάλογο της UNESCO θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο την προστασία και τη διαχείριση τέτοιων περιστατικών στο μέλλον.
«Πιστεύουμε ότι με την ένταξη των Μινωικών Ανακτόρων στην UNESCO θα βελτιωθούν πολλά πράγματα και τέτοια περιστατικά θα αντιμετωπίζονται ακόμη πιο άμεσα και αποτελεσματικά», τονίζει.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι το σημαντικότερο είναι πως δεν υπήρξαν τραυματισμοί, υλικές ζημιές ούτε απειλήθηκαν ανθρώπινες ζωές και περιουσίες.
Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη και το Ηράκλειο
- Θλίψη στο Ηράκλειο για τον θάνατο του Παναγιώτη Γεωργόπουλου
- Πορεία στο Ηράκλειο για τον θάνατο του 20χρονου στο Άργος - Σπασμένες βιτρίνες και προσαγωγές
- Παγκρήτια σύσκεψη διαμαρτυρίας για την Κτηματογράφηση
