Δημοτικό Σχολείο Τουρλωτής: Ένα ζωντανό κύτταρο Πολιτισμού και μάθησης

Γράφει η Άννα Μετζογιαννάκη, Τζώρτζη

Μια ξεχωριστή βραδιά, γεμάτη συγκίνηση, μνήμες, πολιτισμό και αισιοδοξία για το μέλλον, έζησε η Τουρλωτή την Τετάρτη 19 Αυγούστου 2026, με τα εγκαίνια της Έκθεσης Σχολικού Εξοπλισμού και της Δανειστικής Βιβλιοθήκης, που φιλοξενούνται πλέον στο παλιό ιστορικό σχολείο του χωριού.

Το παλιό σχολείο, ένα λιθόκτιστο κτίσμα του 1932, αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της Τουρλωτής. Το κτίριο, που για χρόνια παρέμενε σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητο, απέκτησε και πάλι ζωή, μετά την αποκατάσταση και τη διαμόρφωσή του, μέσω του  ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ (ΠΑΑ) 2014-2020 ΜΕΤΡΟ 19: «ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ CLLD/LEADER» , φιλοξενώντας πλέον τη δανειστική βιβλιοθήκη, την έκθεση της σχολικής συλλογής και το γραφείο του Πολιτιστικού Συλλόγου Τουρλωτής. Όπως αναφέρεται και στο υλικό της έκθεσης, πρόκειται για ένα σχολικό κτίριο της περιόδου του Μεσοπολέμου, ενταγμένο στο μεγάλο πρόγραμμα ανέγερσης σχολικών κτιρίων της εποχής του Ελευθερίου Βενιζέλου. 

Image

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο προαύλιο του παλιού σχολείου και της εκκλησίας της Παναγίας, σε έναν χώρο που για τους κατοίκους της Τουρλωτής συνδέεται με την ιστορία, τα παιδικά χρόνια και τις αναμνήσεις ολόκληρων γενεών.

Η έναρξη της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκε με την τέλεση του Αγιασμού και τον χαιρετισμό από τον  Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ιεραπύτνης και Σητείας  κ.κ. Κύριλο.

Μετά τον Αγιασμό πήρε τον λόγο ο  Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Τουρλωτής κ. Δημήτρης Μάλλιος, ο οποίος αναφέρθηκε στην πορεία της προσπάθειας και στους ανθρώπους που συνέβαλαν ώστε μια ιδέα να μετατραπεί σε έναν ζωντανό χώρο πολιτισμού και γνώσης. Η ιδέα ξεκίνησε από τον κ. Μιχάλη Παπαδάκη, ο οποίος κατάγεται από την Τουρλωτή, που η αγάπη του για την φωτογραφία και το χωριό του, τον οδήγησε στο να συλλέγει παλιές φωτογραφίες και να πραγματοποιεί εκθέσεις με διάφορα θέματα καθημερινής ζωής του χωριού. Αυτή η δράση  σιγά σιγά εξελίχτηκε και με την βοήθεια των μελών του Πολιτιστικού Συλλόγου Τουρλωτής, έφτασε σήμερα να εγκαινιάζεται ο συγκεκριμένος χώρος έκθεσης σχολικού εξοπλισμού (πάνω από 2.000 βιβλία από την παλιά Φραγκούλειο βιβλιοθήκη, από την αείμνηστη Κωστούλα Αδαμάκη αλλά και από άλλους συγχωριανούς)  και φωτογραφικού υλικού (από τον κ. Παπαδάκη) . Η νέα έκθεση σχολικού εξοπλισμού δεν αποτελεί απλώς μια παρουσίαση παλιών αντικειμένων. Είναι ένα ταξίδι στο σχολείο μιας άλλης εποχής. Μέσα από τα αντικείμενα, τα έπιπλα και το εκπαιδευτικό υλικό, οι παλαιότεροι αναγνωρίζουν κομμάτια της δικής τους σχολικής ζωής, ενώ οι νεότεροι έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν πώς ήταν η καθημερινότητα των μαθητών προηγούμενων δεκαετιών. Παράλληλα, η δημιουργία της δανειστικής βιβλιοθήκης προσθέτει μια σύγχρονη και ιδιαίτερα σημαντική διάσταση στο εγχείρημα. Το παλιό σχολείο δεν μετατρέπεται μόνο σε χώρο μνήμης, αλλά σε έναν χώρο που μπορεί να χρησιμοποιείται και να προσφέρει στην τοπική κοινωνία, λειτουργώντας ως σημείο συνάντησης με το βιβλίο, τη γνώση και τον πολιτισμό.  

Στην συνέχεια ο Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου ευχαρίστησε την Αναπτυξιακή Λασιθίου ΑΑΕ με την οποία υπήρξε μια άψογη συνεργασία στο Πρόγραμμα που είχε ενταχθεί ο Σύλλογος, τον Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Αρναουτάκη Σταύρο για την οικονομική βοήθεια της Περιφέρειας,  το Μελετητικό Γραφείο ΝΟΤΙΟΝ Μαρία Μαρκάκη και Συνεργάτες, τον διακεκριμένο Αρχιτέκτονα Μηχανικό ΕΜΠ κ. Οδυσσέα Σγουρό , τον Πολιτικό Μηχανικό κ. Μάριο Σγουρό,  τον Εργολάβο κ. Λαποκωσταντάκη Παντελή, και το γραφείο MG Create Consulting Μαρίνα Γεροντή.  Επίσης ευχαρίστησε όλα τα μέλη των παλιών Δ.Σ. του Πολιτιστικού Συλλόγου και ιδιαίτερα του τωρινού: Μαρία Κουκουράκη Ταμίας, Τσαγκαράκη Σοφία Γραμματέας, Μιχάλης Κουκουράκης Αντιπρόεδρος, Εμμανουήλ Μετζάκης Ειδικός Γραμματέας.

Image

 Στην εκδήλωση παρέστησαν  και απηύθυναν χαιρετισμό ο Αντιπεριφερειάρχης Λασιθίου: κ. Ανδρουλάκης Ιωάννης, ο Δήμαρχος Σητείας: κ. Γεώργιος Ζερβάκης,  ο Ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας : κ. Γεώργιος Αυτιάς (συνοδευόμενος από εξέχον μέλος της ελληνικής κοινότητας της Αμερικής κ. Αγγελάκη Γεώργιο, με καταγωγή από την Τουρλωτή),  η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ: κα Κατερίνα Σπυριδάκη, καθώς και ο Μητροπολίτης Ιεραπύτνης και Σητείας, Σεβασμιώτατος Κύριλος , τιμώντας με την παρουσία τους την προσπάθεια του Πολιτιστικού Συλλόγου και της τοπικής κοινωνίας. Τέλος ολοκληρώθηκε η διαδικασία  των χαιρετισμών με την σύντομη, αλλά συγκινητική ομιλία του  κ.  Μανώλη Χατζηνάκη (γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Τουρλωτή), πολιτικός, φιλόλογος και συγγραφέας, ο οποίος διετέλεσε βουλευτής Λασιθίου με το ΠΑΣΟΚ (1977-1990) και Υφυπουργός Πολιτισμού / Νέας Γενιάς. <<…στην Τουρλωτή υπάρχει το Κοινοτικό Πνεύμα… ο Πολιτισμός ξεκινάει από την ποιοτική αναβάθμιση της καθημερινότητας και εδώ το κάνουμε πράξη….η Τουρλωτή αποτελεί ένα κομμάτι του Έρωτα μου για τη ζωή και τον κόσμο ….>> ήταν κάποια από τα συγκινητικά λόγια του κου Χατζηνάκη.

Το καλλιτεχνικό μέρος της βραδιάς έδωσε έναν ιδιαίτερο τόνο στην εκδήλωση. Το Λύκειο Ελληνίδων Σητείας παρουσίασε παραδοσιακούς χορούς, μεταφέροντας στο προαύλιο του παλιού σχολείου τη ζωντάνια και τον πλούτο της ελληνικής παράδοσης. Τη μουσική πλαισίωση της βραδιάς ανέλαβε ο τοπικός λυράρης  Δημήτρης Μπετείνης με το συγκρότημα του.

Μετά την ολοκλήρωση της εκδήλωσης προσφέρθηκε μπουφές στους παρευρισκόμενους, δίνοντας την ευκαιρία στον κόσμο να παραμείνει στον χώρο, να συζητήσει και να μοιραστεί αναμνήσεις και εντυπώσεις.

Τα εγκαίνια της Έκθεσης Σχολικού Εξοπλισμού και της Δανειστικής Βιβλιοθήκης ήταν, τελικά, κάτι περισσότερο από μια ακόμη πολιτιστική εκδήλωση. Ήταν μια συμβολική στιγμή για την Τουρλωτή: ένα ιστορικό σχολείο που κάποτε γέμιζε από παιδικές φωνές ανοίγει ξανά τις πόρτες του και αποκτά έναν νέο ρόλο.

Η ιστορία του τόπου διασώζεται, η μνήμη των παλαιότερων γενεών παραμένει ζωντανή και, ταυτόχρονα, δημιουργείται ένας νέος χώρος για τις επόμενες γενιές. Γιατί η πραγματική αξία της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν βρίσκεται μόνο στη διατήρησή της, αλλά κυρίως στο να μπορεί να συνεχίσει να αποτελεί κομμάτι της ζωντανής ζωής ενός τόπου.

 Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη