«Εις μνήμην επιφανούς ανδρός»

Πριν από μερικές ημέρες αποχαιρετίσαμε τον Κωνσταντίνο Τσουκαλά, Ομότιμο Καθηγητή Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και πολιτικό. Μια λαμπρή και πολυσχιδή προσωπικότητα,  που δίδαξε στα Πανεπιστήμια της Ελλάδας, της Γαλλίας, της Αμερικής και του Μεξικού, διετέλεσε Πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών ( ΕΚΚΕ),  Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Ελληνικού Πολιτισμού και της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας, μέλος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής από το 2000 έως το 2014 και βουλευτής Επικρατείας του ΣΥΡΙΖΑ το 2015.

Τιμώντας  τη μνήμη του, ανατρέχουμε στη σεμνή συμμετοχή του το 2007 στη πραγματοποίηση της διημερίδας με πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό ενδιαφέρον « Εαρινοί Στοχασμοί », που διοργάνωνε επί σειρά ετών ο πρώην Δήμος Μαλίων,  στα Μάλια και είχε ως τίτλο τη χρονιά αυτή « Ανάπτυξη, Τοπική Αυτοδιοίκηση και η παρέμβαση της στον 21ο αιώνα».

Συν εισηγητές στη διημερίδα αυτή, στην οποία συμμετείχαν βουλευτές και Δήμαρχοι του Ν. Ηρακλείου, εκπρόσωποι των κοινοβουλευτικών κομμάτων και πολλοί πανεπιστημιακοί δάσκαλοι,  οι Αλέκος Παπαδόπουλος, πρώην υπουργός, και βουλευτής επί σειρά ετών του ΠΑΣΟΚ, Σταύρος  Αρναουτάκης, Ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ,   Ιωάννης Πυργιωτάκης, Καθηγητής Κοινωνιολογίας και Εκπαίδευσης,  Χρήστος Νικολάου, Καθηγητής Επιστήμης Υπολογιστών, πρώην Πρύτανης στο Πανεπιστήμιο Κρήτης,  Γιώργος Στεφανίδης, Πρόεδρος Ελληνογαλλικής Αντιπαράθεσης,  Jaana Puuka, επιτελικό στέλεχος του ΟΟΟΣΑ,  Άγγελος Αγαλιανός, μέλος της Γενικής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης και Πολιτισμού Ευρωπαϊκής Επιτροπής , ο Νίκος Σκουλάς, πρώην Υπουργός Τουρισμού και ο Δήμαρχος Καλλιθέας Ρόδου,  Γιάννης Ιατρίδης.

Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, διακεκριμένος θεμελιωτής της ιστορικής και πολιτικής κοινωνιολογίας στη χώρα μας,  ανέπτυξε το θέμα «Τοπική Αυτοδιοίκησης και Συμμετοχή πολιτών». Μεταξύ των άλλων στην εισήγηση του ανέφερε « Η Τοπική Αυτοδιοίκηση σήμερα, το νέο φαντασιακό σύστημα που ορίζει την τοπικότητα και τον νέο πληθυντικό της τοπικότητας,  δεν είναι τυχαίο ότι αποστασιοποιείται από το δίκαιο του αίματος. Δεν είναι τυχαίο ότι σήμερα στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες μετέχουν στο τοπικό γίγνεσθαι οι αλλοδαποί.  Ψηφίζουν στις τοπικές εκλογές. Τι άλλο σημαίνει αυτό από μία σχετική τουλάχιστον αποδυνάμωση του συστήματος επί τη βάσει του οποίου κατασκευάζονται οι πληθυντικοί με την επιβολή της άποψης ότι, το σύστημα πρέπει να είναι πολυπολιτισμικό και ότι οι μετέχοντες σε ένα παραγωγικό σύστημα δικαιούνται και πρέπει να δικαιούνται, να μετέχουν στη διαμόρφωση του κοινωνικού γίγνεσθαι. Οποίος είναι στα Μάλια, δε συμβαίνει ακόμα, αλλά όποιος ξένος έρθει στα Μάλια και κατοικήσει και δουλέψει, θα δικαιούται μακροπρόθεσμα να συμμετάσχει και στον ορισμό του τι πρέπει να γίνει εδώ.  Έχουμε δηλ. μια πολλαπλή μεταλλαγή, μια μεταλλαγή συμβόλων, μια μεταλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται κανείς την έννοια του τόπου. Τόπος είναι πλέον ολοένα και περισσότερο ένα σύστημα  εντόπιο, το οποίο μπορούμε και να δούμε, να φανταστούμε, να συμμετάσχουμε  και να υπάρχουν τα αποτελέσματα της συμμετοχής μας».

Τα ανωτέρω νομοθετήθηκαν μετά από μερικά χρόνια ( Υπουργός Εσωτερικών Γιάννης Ραγκούσης), αλλά πολύ σύντομα αποδείχτηκε  πως η ξενοφοβία και ο ρατσισμός ήταν ισχυρότεροι και κατάφεραν να ανατρέψουν αυτή τη νομοθέτηση. Ωστόσο η ανωτέρω προτροπή του επιφανούς ανδρός εξακολουθεί να παραμένει επίκαιρη.

 
*Ο Κώστας Χ. Λαγουδάκης είναι Πρώην Δήμαρχος Μαλίων