«Απαγορεύεται η στάθμευση»: Είναι νόμιμες οι χειρόγραφες πινακίδες, μπορεί κάποιος να κρατήσει θέση με κώνους ή καρέκλες;

Η αναζήτηση μιας ελεύθερης θέσης στάθμευσης στις μεγάλες πόλεις δεν είναι εύκολη υπόθεση. Ακόμη πιο εκνευριστική μπορεί να γίνει όταν ο οδηγός εντοπίσει μια νόμιμη θέση, αλλά βρει μπροστά του μια χειρόγραφη πινακίδα «Απαγορεύεται η στάθμευση», μια καρέκλα, έναν πλαστικό κώνο ή κάποιο άλλο αντικείμενο που έχει τοποθετηθεί για να «κρατάει» τον χώρο. Το ερώτημα είναι απλό: έχει νομική ισχύ μια τέτοια πινακίδα και μπορεί η Τροχαία να βεβαιώσει παράβαση σε όποιον την αγνοήσει;

Η χειρόγραφη πινακίδα δεν αποτελεί σήμανση του ΚΟΚ

Η σύντομη απάντηση είναι ότι μια χειρόγραφη ή ιδιωτικά τοποθετημένη πινακίδα δεν έχει από μόνη της καμία ρυθμιστική ισχύ στον δημόσιο δρόμο. Ένας ιδιώτης δεν μπορεί να απαγορεύσει τη στάθμευση σε έναν κοινόχρηστο χώρο απλώς γράφοντας «NO PARKING» σε ένα χαρτόνι ή τοποθετώντας μια πινακίδα στην πόρτα του. Το ίδιο ισχύει ακόμη και αν η πινακίδα δεν είναι χειρόγραφη, αλλά μοιάζει με την επίσημη πινακίδα του ΚΟΚ και έχει αγοραστεί από κάποιο κατάστημα. Το γεγονός ότι διαθέτει το σωστό σχήμα και τα κατάλληλα χρώματα δεν την καθιστά αυτομάτως νόμιμη κυκλοφοριακή σήμανση. Η επίσημη κατακόρυφη και οριζόντια σήμανση τοποθετείται από τις αρμόδιες αρχές, κατόπιν της προβλεπόμενης διαδικασίας και σχετικής κυκλοφοριακής μελέτης. Επομένως, η απαγόρευση στάθμευσης προκύπτει από εγκεκριμένες πινακίδες του ΚΟΚ, διαγραμμίσεις ή απευθείας από τις διατάξεις του νόμου και όχι από την επιθυμία ενός κατοίκου ή ενός καταστηματάρχη.

Πότε πρέπει να την προσέξουμε παρά το γεγονός ότι είναι ανεπίσημη

Το γεγονός ότι μια ιδιωτική πινακίδα δεν έχει νομική ισχύ δεν σημαίνει ότι επιτρέπεται πάντοτε να σταθμεύσουμε στο σημείο. Πολλές τέτοιες επιγραφές τοποθετούνται μπροστά σε πραγματική είσοδο ή έξοδο οχημάτων, όπου η στάθμευση απαγορεύεται ήδη από τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Σύμφωνα με το άρθρο 38 του ισχύοντος ΚΟΚ, η στάθμευση απαγορεύεται μπροστά από την είσοδο και την έξοδο οχημάτων παρόδιας ιδιοκτησίας. Η απαγόρευση μπορεί να επεκτείνεται και στην απέναντι πλευρά του δρόμου, εφόσον η οδός είναι στενή και το σταθμευμένο όχημα εμποδίζει την είσοδο ή την έξοδο. Σε αυτή την περίπτωση, ο οδηγός δεν παρανομεί επειδή αγνόησε το χειρόγραφο «μην παρκάρετε», αλλά επειδή έκλεισε μια ενεργή είσοδο οχημάτων. Η απαγόρευση ισχύει ακόμη και αν δεν υπάρχει καμία απολύτως πινακίδα πάνω στην πόρτα. Για την παράβαση προβλέπεται πρόστιμο 30 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 10 ημέρες, ενώ είναι δυνατή και η απομάκρυνση του οχήματος όταν δημιουργείται σοβαρό πρόβλημα πρόσβασης.

Αρκεί μια μεγάλη πόρτα για να θεωρείται γκαράζ;

Όχι απαραίτητα. Μια φαρδιά πόρτα, ένα ρολό ή μια αυλόπορτα δεν μετατρέπουν αυτομάτως το σημείο σε νόμιμη είσοδο και έξοδο οχημάτων. Θα πρέπει να υπάρχει πραγματικός χώρος πρόσβασης και στάθμευσης οχήματος στην ιδιοκτησία και, όπου απαιτείται, η σχετική νόμιμη διαμόρφωση. Για παράδειγμα, κάποιος δεν μπορεί να τοποθετήσει μια πινακίδα «γκαράζ – απαγορεύεται η στάθμευση» μπροστά από μια απλή αποθήκη, προκειμένου να δεσμεύσει για τον εαυτό του μια θέση στον δρόμο. Αντίστοιχα, ένα παλιό άνοιγμα που έχει κλείσει μόνιμα ή δεν μπορεί στην πράξη να χρησιμοποιηθεί από όχημα δεν αρκεί από μόνο του για να δημιουργήσει ιδιωτική θέση στάθμευσης στο οδόστρωμα. Σε περίπτωση αμφισβήτησης, ο χαρακτηρισμός του σημείου και η νομιμότητα της εισόδου δεν κρίνονται από την πινακίδα που έχει τοποθετήσει ο ιδιοκτήτης, αλλά από τα πραγματικά δεδομένα και τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά.

Τι ισχύει για καταστήματα και «θέσεις πελατών»

Μια επιγραφή όπως «θέση μόνο για πελάτες», «παρκάρισμα μόνο για το κατάστημα» ή «φορτοεκφόρτωση» δεν δεσμεύει τους οδηγούς όταν αφορά τμήμα δημόσιου δρόμου και έχει τοποθετηθεί με ιδιωτική πρωτοβουλία. Ο χώρος μπροστά από ένα κατάστημα δεν ανήκει στον επιχειρηματία. Για να δημιουργηθεί αποκλειστική θέση, χώρος φορτοεκφόρτωσης ή άλλη ειδική ρύθμιση απαιτείται έγκριση από την αρμόδια αρχή και επίσημη σήμανση. Διαφορετικά, η θέση παραμένει κοινόχρηστη, εφόσον βέβαια η στάθμευση επιτρέπεται από τον ΚΟΚ. Άλλο είναι το καθεστώς ενός ιδιωτικού χώρου στάθμευσης, όπως το πάρκινγκ μιας επιχείρησης μέσα στην ιδιοκτησία της. Εκεί ο ιδιοκτήτης μπορεί να ορίζει ποιος έχει δικαίωμα εισόδου και χρήσης, καθώς δεν πρόκειται για θέση πάνω στον δημόσιο δρόμο.

Μπορεί κάποιος να κρατήσει τη θέση με κώνους ή καρέκλες;

Η τοποθέτηση καρεκλών, κάδων, τελάρων, αλυσίδων ή ιδιωτικών κώνων στο οδόστρωμα δεν νομιμοποιεί τη δέσμευση μιας θέσης στάθμευσης. Αντιθέτως, πρόκειται για αυθαίρετη κατάληψη κοινόχρηστου χώρου και ενδέχεται να επιφέρει κυρώσεις. Κανένας ιδιώτης δεν δικαιούται να «καπαρώνει» ένα τμήμα του δρόμου, ούτε επειδή βρίσκεται μπροστά από το σπίτι του ούτε επειδή παρκάρει συνήθως εκεί. Εξαίρεση μπορεί να υπάρξει μόνο όταν έχει δοθεί σχετική άδεια, για παράδειγμα για εργασίες, μετακόμιση ή προσωρινή κυκλοφοριακή ρύθμιση. Ο οδηγός, πάντως, δεν θα πρέπει να μετακινεί αυθαίρετα βαριά ή επικίνδυνα αντικείμενα. Η ασφαλέστερη λύση είναι η ενημέρωση της Δημοτικής Αστυνομίας ή της Τροχαίας, ώστε να ελεγχθεί η νομιμότητα της κατάληψης.

Τι πρέπει να κάνει τελικά ο οδηγός;

Πριν σταθμεύσουμε, δεν αρκεί να εξετάσουμε αν η πινακίδα είναι επίσημη ή χειρόγραφη. Πρέπει να ελέγξουμε αν στο σημείο υπάρχει είσοδος γκαράζ, ράμπα ΑμεΑ, διάβαση, στάση λεωφορείου, γωνία διασταύρωσης, κίτρινη διαγράμμιση ή κάποιος άλλος περιορισμός που προβλέπεται απευθείας από τον ΚΟΚ. Συνεπώς, η χειρόγραφη πινακίδα δεν δημιουργεί από μόνη της απαγόρευση και η παραβίασή της δεν αποτελεί παράβαση. Αν όμως βρίσκεται μπροστά από μια πραγματική είσοδο και έξοδο οχημάτων, η στάθμευση παραμένει παράνομη — όχι λόγω του χαρτονιού, αλλά επειδή το απαγορεύει ο ίδιος ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας.