Σταύρος Καλαφάτης: Νέα συνεργασία με το ΤΕΕ για την αξιοποίηση της ελληνικής καινοτομίας

Τη δημιουργία κοινού μηχανισμού τεχνολογικής αξιολόγησης και προοπτικής διερεύνησης, με τη συνεργασία της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, πρότεινε ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης, μιλώντας στο συνέδριο «GreenDealGreece 2026», που διοργανώνεται από το ΤΕΕ σε συνεργασία με το economix.gr, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Παράλληλα, παρουσίασε τα χρηματοδοτικά εργαλεία και τις τεχνολογικές υποδομές που μπορούν να αξιοποιηθούν από τον τεχνικό και κατασκευαστικό κλάδο, με στόχο την ενίσχυση της καινοτομίας, της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας των υποδομών.
Στην ομιλία του, με θέμα «Από την Πράσινη Μετάβαση στην Εγγενή Ανθεκτικότητα: Η Έρευνα, η Τεχνολογία και ο Τεχνικός Κόσμος στην Πράξη», ο κ. Καλαφάτης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη και η Ελλάδα βρίσκονται μπροστά σε μια σημαντική στρατηγική μεταβολή, καθώς η συζήτηση μετατοπίζεται από την περιβαλλοντική προσαρμογή στη συνολική ανθεκτικότητα.
Όπως ανέφερε, η μετάβαση από το κλασικό GreenDeal στο ευρωπαϊκό πρότυπο «Resilient-by-Design» σημαίνει ότι τα κτίρια, οι ενεργειακές υποδομές και τα δίκτυα ύδρευσης πρέπει να σχεδιάζονται εξαρχής ώστε να αντέχουν όχι μόνο σε ακραία κλιματικά φαινόμενα, αλλά και σε γεωπολιτικές αναταράξεις και διαταραχές των εφοδιαστικών αλυσίδων.

 

Στα 3,66 δισ. ευρώ οι δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη

Ο Υφυπουργός επισήμανε ότι οι εθνικές δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη έχουν φθάσει, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, στο ιστορικό υψηλό του 1,54% του ΑΕΠ, που αντιστοιχεί σε 3,66 δισ. ευρώ, κατατάσσοντας την Ελλάδα στην τέταρτη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τις κρατικές δαπάνες Έρευνας και Ανάπτυξης.

Αναφέρθηκε στη δημιουργία 13 Περιφερειακών Κόμβων Καινοτομίας, καθώς και στις επενδύσεις άνω των 300 εκατ. ευρώ μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για την ενίσχυση ερευνητικών υποδομών, όπως αυτές του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας και του ΕΚΕΤΑ.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο ThessINTEC στη Θεσσαλονίκη, υπογραμμίζοντας ότι η τεχνολογική ανάπτυξη πρέπει να λειτουργεί ως μοχλός περιφερειακής ανάπτυξης.

 

Νέος μηχανισμός τεχνολογικής αξιολόγησης με το ΤΕΕ

Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε η πρόταση συγκρότησης κοινής ομάδας συνεργασίας μεταξύ της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας και του ΤΕΕ, με αντικείμενο αρχικά την αξιολόγηση της τεχνολογικής ετοιμότητας (TechnologyReadinessLevel) και στη συνέχεια την τεχνολογική προοπτική διερεύνηση (TechnologyForesight).
Στόχος είναι η συστηματική χαρτογράφηση ερευνητικών αποτελεσμάτων και ευρεσιτεχνιών, ώστε οι επιχειρήσεις και τα τεχνικά γραφεία να γνωρίζουν ποιες ελληνικές τεχνολογίες βρίσκονται σε στάδιο εμπορικής αξιοποίησης.
Ο κ. Καλαφάτης κάλεσε τον τεχνικό κόσμο να αναζητήσει συνεργασίες με τις περισσότερες από 1.000 νεοφυείς επιχειρήσεις που έχουν καταγραφεί στο ElevateGreece, αξιοποιώντας την εγχώρια τεχνογνωσία.

Υπερυπολογιστής «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και Τεχνητή Νοημοσύνη στις υποδομές

Σημαντική θέση στην ομιλία κατείχε η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στον σχεδιασμό και τη διαχείριση των υποδομών.
Ο Υφυπουργός ανακοίνωσε ότι ανοίγει άμεσα η επιχειρησιακή πρόσβαση στον εθνικό υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» για τον ιδιωτικό και τεχνικό τομέα, ενώ αναφέρθηκε στο ευρωπαϊκό AI Factory «Pharos» και στο AI Nucleus του ΕΚΕΤΑ.
Οι υποδομές αυτές, όπως εξήγησε, μπορούν να υποστηρίξουν τη δημιουργία Ψηφιακών Διδύμων (DigitalTwins), τη μοντελοποίηση κλιματικών κινδύνων και την παρακολούθηση κρίσιμων υποδομών σε πραγματικό χρόνο.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο σχεδιαζόμενο MegaDataCenter της ΔΕΗ στην Κοζάνη και στην προσπάθεια ανάπτυξης νέου υπερυπολογιστή στη Δυτική Μακεδονία.

 

Φορολογικά κίνητρα έως 315% και χρηματοδοτήσεις 4 δισ. Ευρώ

Αναφερόμενος στα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία, ο κ. Καλαφάτης υπογράμμισε ότι η φορολογική υπερέκπτωση δαπανών Έρευνας και Ανάπτυξης έχει αυξηθεί από το 130% στο 200%, ενώ μπορεί να φθάσει έως το 315% για συγκεκριμένες καινοτόμες δραστηριότητες πράσινης μετάβασης, ψηφιοποίησης και συνεργατικής έρευνας.

Παράλληλα, ο νέος Αναπτυξιακός Νόμος προβλέπει την κινητοποίηση συνολικών πόρων άνω των 4 δισ. ευρώ, με ειδικό καθεστώς 150 εκατ. ευρώ για την ενσωμάτωση Τεχνητής Νοημοσύνης και πράσινων τεχνολογιών στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στην αξιοποίηση του EquiFund II και της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων για τη χρηματοδότηση νεοφυών επιχειρήσεων καθαρών και κατασκευαστικών τεχνολογιών.
Πέντε προτάσεις συνεργασίας με τον τεχνικό κόσμο
Ο Υφυπουργός παρουσίασε πέντε συγκεκριμένες κατευθύνσεις συνεργασίας με το ΤΕΕ και τους μηχανικούς: την αξιοποίηση ελληνικών τεχνολογικών λύσεων, την ενεργοποίηση τμημάτων Έρευνας και Ανάπτυξης στις επιχειρήσεις, τη συγκρότηση κοινού μηχανισμού τεχνολογικής αξιολόγησης, τη χρήση εθνικών υπερυπολογιστικών υποδομών και την ανάπτυξη προγραμμάτων επανακατάρτισης για μικρά και μεσαία τεχνικά γραφεία.
Ειδικότερα, πρότεινε την από κοινού έκδοση εξειδικευμένου οδηγού φορολογικών κινήτρων, καθώς και τη διαμόρφωση προγραμμάτων κατάρτισης για την αξιοποίηση εργαλείων BIM, GIS και Τεχνητής Νοημοσύνης, με χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους.
Ως παραδείγματα εφαρμοσμένης καινοτομίας ανέφερε τη χρήση αλγορίθμων Τεχνητής Νοημοσύνης στη διαχείριση της κυκλοφορίας κατά την κατασκευή του Flyover Θεσσαλονίκης, τους έξυπνους αισθητήρες παρακολούθησης της ποιότητας του νερού από το ΕΚΕΤΑ και την ΕΥΑΘ, καθώς και τον συνδυασμό του προγράμματος AntiNero, με επενδύσεις άνω των 600 εκατ. ευρώ, με drones και δορυφορικές τεχνολογίες.

Κλείνοντας, ο κ. Καλαφάτης υπογράμμισε ότι η έρευνα και η καινοτομία αποτελούν βασικούς παράγοντες οικονομικής ανάπτυξης και εθνικής ανθεκτικότητας, καλώντας τον τεχνικό κόσμο να αναλάβει ενεργό ρόλο στη μετάβαση από τον σχεδιασμό στην εφαρμογή νέων τεχνολογιών.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε τις εργασίες του συνεδρίου GreenDealGreece 2026 από την επίσημη ιστοσελίδα: https://greendealgreece26.economix.gr/, από το ΑΠΕ-ΜΠΕ καθώς και από τα ψηφιακά κανάλια του ΤΕΕ.

Το συνέδριο στηρίζουν, μεταξύ πολλών άλλων, ως Platinum Χορηγοί οι AKTOR, AVAX, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ΔΕΗ, ΜΕΤΚΑ.