Γ. Μουζάς: Η «τελετή ενηλικίωσης» με το πρώτο ποτήρι αλκοόλ και οι κίνδυνοι
Τι λέει στο Cretalive ο ομότιμος καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης και χρόνια επικεφαλής στο Αλκοολογικό Ιατρείο του ΠαΓΝΗ, Γιάννης Μουζάς, με αφορμή τα περιστατικά μέθης ανηλίκων.
Το γλέντι έχει «ανάψει» και το 13χρονο αγόρι κοιτάζει με δέος το μπουκάλι. Ο πατέρας του το αντιλαμβάνεται και σκέφτεται πως ήρθε η ώρα για την… τελετή ενηλικίωσής του. Βάζει δύο δάκτυλα αλκοόλ και λέει «Στην υγειά μας»!
Η εικόνα είναι συνηθισμένη σε πολλές περιοχές της χώρας και, φυσικά, την Κρήτη και οι κίνδυνοι που κρύβονται πίσω της είναι περισσότεροι από όσους φαντάζεται κανείς.
Ο ομότιμος καθηγητής Γαστρεντερολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης και χρόνια επικεφαλής στο Αλκοολογικό Ιατρείο του ΠαΓΝΗ, Γιάννης Μουζάς, μιλά στο Cretalive με αφορμή τα αλλεπάλληλα περιστατικά μέθης ανηλίκων.
Πρώτα από όλα, ξεκαθαρίζει πως η βασική ιατρική θέση για τον εγκέφαλο του ανθρώπου είναι ότι αναπτύσσεται ως την ηλικία των 24- 25 ετών. Ακόμα από την εμβρυική ηλικία, από τη στιγμή, δηλαδή, της εγκυμοσύνης, το αλκοόλ, έστω και ένα ποτηράκι, είναι απαγορευτικό και δε συνιστάται η κατανάλωσή του στην παιδική και εφηβική ηλικία ως και την ενηλικίωση ενός ατόμου.
Κρήτη: Οι «μπόμπιρες» πίνουν μέχρι να πέσουν κάτω
Ο ομ. καθηγητής τονίζει πως σε καμία περίπτωση δεν πρέπει το οικογενειακό περιβάλλον και οι τοπική κοινωνία, οι γονείς και οι παρέες, να υποβοηθούν την κατανάλωση αλκοόλ. Η «τελετή ενηλικίωσης», όπου σε ένα πανηγύρι ο γονιός παροτρύνει το παιδί, ακόμα και 10 ετών, να υψώσει το ποτήρι και να πιει είναι μία εικόνα και μια νοοτροπία που πρέπει να αλλάξει. Ο κ. Μουζάς αναφέρει πως αυτό το φαινόμενο δε συναντάται μονάχα στην Κρήτη και την Ελλάδα αλλά και σε άλλες περιοχές με παράδοση στην παραγωγή κρασιού, όπως είναι η Γαλλία και η Ισπανία.
Εξηγεί, φυσικά, πως η ποσότητα που καταναλώνεται παίζει ρόλο και ένας οργανισμός δεν επηρεάζεται σε τέτοιο βαθμό από ένα ποτήρι για μονάχα μία φορά.
Ηράκλειο: Συναγερμός για τη μέθη ανηλίκων - Τέσσερα νέα περιστατικά μέσα στο Σαββατοκύριακο
Η ηλικία, όμως, του ατόμου που πίνει το ποτήρι αυτό παίζει κρίσιμο ρόλο. Όσο πιο μικρός αρχίσει κανείς να καταναλώνει αλκοόλ τόσο μικρότερο χρονικό διάστημα χρειάζεται για να οδηγηθεί στην εξάρτηση.
Ο όρος που χρησιμοποιείται είναι «διαταραχή χρήσης αλκοόλ» και το φάσμα είναι ευρύ.
Ο κ. Μουζάς συγκρίνει το αλκοόλ με το τσιγάρο και αναφέρει πως το δεύτερο οδηγεί περισσότερο σε ιατρικά προβλήματα ενώ το πρώτο έχει οικονομικές, κοινωνικές και οικογενειακές επιπτώσεις.
Για να έχουμε εικόνα της εξάρτησης ενός ατόμου από το αλκοόλ υπάρχουν ορισμένα κριτήρια. Τα σωματικά αφορούν στο κατά πόσο δείχνει κανείς ανοχή στο αλκοόλ, δηλαδή πόση ποσότητα μπορεί να καταναλώσει χωρίς να έχει κάποιο άμεσο πρόβλημα. Το «πίνω και δε μεθάω» είναι κριτήριο εξάρτησης. Ακόμα, είναι σημαντικό αν εμφανίζει σύνδρομο στέρησης, δηλαδή αν για να είναι λειτουργικός κανείς, για παράδειγμα να μην τρέμουν τα χέρια του, πρέπει να έχει πιει.
Άλλα κριτήρια αφορούν τη συμπεριφορά του χρήστη και μπορεί να τα εκτιμήσει κανείς μέσα από συνέντευξη. «Καμπανάκι» χτυπάει όταν αφιερώνει κανείς πολύ χρόνο για να αναζητήσει, να πιει και να συνέλθει από την κατανάλωση αλκοόλ. Ένα κριτήριο για τον βαθμό εξάρτησης είναι κατά πόσο κάποιος ενώ θέλει να αλλάξει τη σχέση του με το αλκοόλ, κάνει σχέδια για αυτό, τελικά δεν τα καταφέρνει. Ένα αντικειμενικό κριτήριο είναι τα μπλεξίματα με τον νόμο, αν, για παράδειγμα, έχει συλληφθεί να οδηγάει υπό την επήρεια ή αν έχει διαταράξει τις νυχτερινές ώρες κοινής ησυχίας. Επιπλέον, παίζει ρόλο αν καταναλώνει περισσότερο και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από όσο είχε αρχικά υπολογίσει. Αν το ένα ποτήρι έγινε 20 και αντί για μισή ώρα κατέληξε να πίνει όλο το βράδυ. Έχει, ακόμα, σημασία το ιστορικό του, πόσες φορές προσπάθησε να το κόψει χωρίς αποτέλεσμα. Τέλος, ένα από τα κριτήρια που λαμβάνουν υπόψη τους οι ειδικοί είναι αν διακατέχεται ο χρήστης από έντονη λαχτάρα, μία παρόρμηση να πιει ένα ποτήρι. Αυτό το «πεθαίνω για να πιω» είναι αντίστοιχο με το πάθος που έχουν κάποιοι για τα τυχερά παιχνίδια. Μάλιστα, η εξάρτηση έχει παρόμοιο μηχανισμό/ κύκλωμα ανταμοιβής στον εγκέφαλο σε όλες τις περιπτώσεις: αλκοόλ, ναρκωτικά, τσιγάρο, τζόγο, πορνογραφία, χρήση διαδικτύου.
Ο κ. Μουζάς αναφέρει πως η εικόνα μπορεί να αντιστραφεί, όπως έχει γίνει με το τσιγάρο. Παλιότερα, ακόμα και στο ιατρείο έβλεπε κανείς τον γιατρό να καπνίζει. Πλέον αυτά ανήκουν στο παρελθόν. Ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης τονίζει πως η αλλαγή μπορεί να αρχίσει από την αφύπνιση όταν βλέπουμε νέα παιδιά στα νοσοκομεία και τις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, μετά από κατανάλωση αλκοόλ.
Στην Κρήτη έχει αναπτυχθεί ένα Δίκτυο Αλκοολογίας με θεσμούς και συλλόγους που ασχολούνται με την πρόληψη και αντιμετώπιση προβλημάτων από το αλκοόλ.
Εκτός από το Αλκοολογικό Ιατρείο και τους επαγγελματίες και εθελοντές γύρω από αυτό, υπάρχει ο Σύλλογος Στήριξης Εξαρτημένων Ατόμων από το Αλκοόλ «Η Επιστροφή» και λειτουργούν οι Κοινότητες Οικογενειών με Προβλήματα από το Αλκοόλ- ΚΟΠΑ.
Μάλιστα, μετά από οκτώ χρόνια, διοργανώνεται ξανά στην Ελλάδα η Εβδομάδα Ευαισθητοποίησης για τα προβλήματα και τις παθολογίες που σχετίζονται με την κατανάλωση αλκοόλ.
Στο πλαίσιο της δράσης πραγματοποιείται θεωρητικό – βιωματικό σεμινάριο ευαισθητοποίησης στην οικολογική και κοινωνική προσέγγιση των προβλημάτων που σχετίζονται με το αλκοόλ και των σύνθετων προβλημάτων.
Θα γίνει στις 28 Σεπτεμβρίου – 3 Οκτωβρίου 2026 στην Πατριαρχική Ανωτάτη Εκκλησιαστική Ακαδημία Κρήτης (Π.Α.Ε.Α.Κ.) (Αλκιβιάδου 10, Μπεντεβή, Ηράκλειο).
Οι ώρες διεξαγωγής διαφέρουν ανά ημέρα. Για το αναλυτικό ημερήσιο πρόγραμμα και τις ώρες, μπορεί να επικοινωνήσει κανείς με την κ. Αγγελική Ευσταθοπούλου.
Πληροφορίες – Εγγραφές: κ. Αγγελική Ευσταθοπούλου (697 442 5754)
Διοργάνωση:
ΚΟΠΑ ΚΡΗΤΗΣ • Η Επιστροφή • 7η ΥΠΕ Κρήτης.
- Ιεράπετρα: Yπέστη ανακοπή και τον επανέφεραν οι διασώστες του ΕΚΑΒ
- Στον δρόμο για τον Παύλο Φύσσα οι Φοιτητικοί Σύλλογοι του Πολυτεχνείου Κρήτης
- Λαϊκή Συσπείρωση Ηρακλείου: Στο Δημοτικό συμβούλιο τα προβλήματα στα σχολεία
