H Παναγία η Καρδιώτισσα στην Κερά

Γιορτάζει σήμερα η αγαπημένη Παναγία η Καρδιώτισσα στην Κερά, μερικές  εκατοντάδες μέτρα πριν πιάσουμε το σώπατο της Αμπέλου και ανεδιάσομε στο Λασιθιώτικο κάμπο .

Το περίφημο Μοναστήρι Της στην καταπράσινη πλαγιά, ανάμεσα στους οικισμούς της Άνω και της Κάτω Κεράς, πλημμυρίζει με πιστούς ημέρες πριν και μετά τις 8 Σεπτέμβρη που γιορτάζει και φθάνουν εκεί για να ζωντανέψουν ελπίδες για τις ανάγκες τους, να ευχαριστήσουν για την ακατάπαυστη μεσιτεία Της στο Χριστό και να δοξάσουν τη Χάρη Της!

-Αιώνες τώρα παραμένει ακοίμητος φρουρός και συνοδοιπόρος στους στρατολάτες του Λασιθιού προς τα χωριά της βόρειας Πεδιάδας όπου διαχειμάζουν ανέκαθεν συνεχίζοντας τον αγώνα της επιβίωσης.

-Σήμερα που όλα έχουν αλλάξει, εκτός από τον επικίνδυνο, στενό, ελικοειδή και πυκνής θερινής κυκλοφορίας  δρόμο, παραμένει εκεί , άγρυπνος καθοδηγητής, προστάτης και  βοηθός των χιλιάδων διερχόμενων. Είμαι όμως σίγουρος, γιατί το έχω νιώσει στο παρελθόν…, πως ρίχνει αστραπές στη σκέψη των αρμοδίων για να καλυτερεύσουν τα δύσκολα περάσματα στη γειτονιά Της και να ανακουφίσουν την καθημερινή έγνοια Της .

Μεγάλη γιορτή λοιπόν σήμερα για όλο το κόσμο όπως εντυπωσιακή  είναι και η ιστορία του μοναστηριού που θεωρείται από τα σπουδαιότερα μοναστηριακά συγκροτήματα στη Κρήτη.

Διαβάστε εδώ  μια εκδοχή της ιστορικής  παράδοσης για το μοναστήρι  👉Παναγία Κερά ή Καρδιώτισα, ιστορικό μοναστήρι στο Δήμο Χερσονήσου   https://share.google/eXtUohwkrtGwEbnfU.

«…. Σύμφωνα με την παράδοση, η εικόνα είχε κλαπεί τρεις φορές από τους Τούρκους και είχε μεταφερθεί στην Κωνσταντινούπολη. Η εικόνα ξαναγύριζε πάντα στο Μοναστήρι. Την τρίτη φορά, για να μην ξαναφύγει την έδεσαν σε ένα μαρμάρινο κίονα με μία χοντρή αλυσίδα. Η εικόνα εκλάπη αλλά ξαναγύρισε μαζί με την αλυσίδα και τον κίονα. Σήμερα ο κίονας και η αλυσίδα βρίσκονται στη μονή. Καθώς η εικόνα πλησίαζε από την Κωνσταντινούπολη στο μοναστήρι, ακούμπησε σε ένα απότομο ψηλό βράχο και άφησε «το αποτύπωμά της» που διακρίνεται ακόμα και σήμερα. Η τοποθεσία αυτή λέγεται σήμερα «Αποτύπωση».

Ρώτησα και την πολυκάτεχη AI , εστιάζοντας την κουβέντα μαζί της στην «παλιά μου τέχνη κόσκινο …», την αστυνομία. Ήταν αρκετά ενήμερη και  κατατοπιστική :

«Η κλοπή της αυθεντικής εικόνας της Παναγίας της Κεράς (γνωστής ως Παναγία η Καρδιώτισσα) από την ομώνυμη Ιερά Μονή Κεράς Καρδιώτισσας στο Ηράκλειο Κρήτης, αποτελεί ένα από τα πιο γνωστά και ιστορικά καταγεγραμμένα περιστατικά κλοπής κειμηλίου.

Η ιστορία της κλοπής χωρίζεται ανάμεσα στα πραγματικά ιστορικά γεγονότα και την πλούσια θρησκευτική παράδοση του τόπου:

📜 Το Ιστορικό Γεγονός (1498)

• Η Κλοπή: Το 1498, κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας, ένας Έλληνας έμπορος κρασιού έκλεψε την αυθεντική εικόνα από το μοναστήρι με σκοπό να την πουλήσει ή να τη μεταφέρει στην Ιταλία.
• Το Ταξίδι: Κατά τη μεταφορά της με πλοίο, ξέσπασε σφοδρή θαλασσοταραχή. Οι ναύτες προσευχήθηκαν στην Παναγία και σώθηκαν, γεγονός που θεωρήθηκε το πρώτο θαύμα εκτός Κρήτης.
• Η Κατάληξη στη Ρώμη: Ο έμπορος κράτησε την εικόνα στο σπίτι του στη Ρώμη. Λίγο πριν πεθάνει, μετανιωμένος, ζήτησε από έναν φίλο του να την παραδώσει σε μια εκκλησία. Μετά από διάφορες περιπέτειες, η εικόνα τοποθετήθηκε το 1499 στον ναό του Αγίου Ματθαίου (San Matteo in Merulana).
• Πού βρίσκεται σήμερα: Από το 1866, η αυθεντική κρητική εικόνα βρίσκεται στον ναό του Αγίου Αλφόνσου (San Alfonso di Liguori) στον Εσκυλίνο Λόφο της Ρώμης, όπου λατρεύεται από τους Καθολικούς με το όνομα «Παναγία της Αέναης Βοήθειας» (Our Lady of Perpetual Help).
• Το Αντίγραφο στη Μονή: Στο μοναστήρι της Κρήτης τοποθετήθηκε το 1735 ένα πιστό αντίγραφο της εικόνας, το οποίο φιλοτεχνήθηκε για να αντικαταστήσει τη χαμένη Παναγία, και θεωρείται εξίσου θαυματουργό.
• Οι Θρύλοι και οι Παραδόσεις της Μονής:

Πριν από την οριστική κλοπή του 1498, η λαϊκή παράδοση αναφέρει ότι η εικόνα είχε κλαπεί άλλες τρεις φορές από τους Τούρκους, οι οποίοι τη μετέφεραν στην Κωνσταντινούπολη. Ωστόσο:

• Η εικόνα επέστρεφε κάθε φορά μόνη της με θαυματουργό τρόπο στο μοναστήρι της Κρήτης.
• Την τρίτη φορά, για να μην ξαναχαθεί, οι μοναχοί την έδεσαν με μια χοντρή αλυσίδα σε έναν μαρμάρινο κίονα (κολόνα).
• Σύμφωνα με τον θρύλο, η εικόνα έφυγε ξανά, αλλά αυτή τη φορά επέστρεψε σέρνοντας μαζί της τόσο την αλυσίδα όσο και ολόκληρο τον μαρμάρινο κίονα. Η αλυσίδα αυτή και ο κίονας εκτίθενται μέχρι σήμερα στον προαύλιο χώρο της Μονής Κεράς.
• Προσθέτω και τη δική μου προσωπική μαρτυρία ως «ζώσα ιστορία» όχι μόνο δική μου αλλά και του Χάρη, του Θόδωρου και του Αντώνη:    

>Εάν η μνήμη μου είναι ακόμη ζωντανή , η τελευταία κλοπή της εικόνας της Παναγίας της Κεράς, έγινε νομίζω καλοκαίρι του 1985, από 5-6 ιερόσυλους από τους οποίους παραμένει σήμερα στη ζωή μόνο ένας. Αφαίρεσαν την εικόνα από το τέμπλο της Μονής, και διέφυγαν προς Ηράκλειο. Μα η εικόνα βάρυνε στα χέρια τους και τους λόγους τους διαισθάνθηκαν εκείνοι . Άγνωστη ισχυρή δύναμη τους υποχρέωσε να εγκαταλείψουν την εικόνα της Παναγίας στη στροφή του δρόμου, μόλις χάνεται η οπτική επαφή με το μοναστήρι . Σήμερα υπάρχει στο σημείο μικρό πέτρινο εκκλησάκι για ανάμνηση του γεγονότος . Το πάθημα όμως των ιερόσυλων συνεχίστηκε . Συνελήφθησαν από την Ασφάλεια Ηρακλείου που τότε στεγαζόταν στην οδό Ραδαμάνθυος έναντι Αγίου Μηνά. Ομολόγησαν την πράξη τους και υπέδειξαν το σημείο που είχαν κρύψει την εικόνα . Οι αστυνομικοί παρέλαβαν την εικόνα από το σημείο την μετέφεραν στα γραφεία της ασφάλειας από όπου πέρασε πολύς κόσμος να την προσκυνήσει . Λίγες μέρες μετά μεταφέρθηκε πεζή με πομπή από πλήθος κόσμου στο μοναστήρι ( απόσταση 50 περίπου χιλιόμετρα), και έκτοτε φυλάσσεται με ασφαλή τρόπο . Μια μαρτυρία αναφέρει ότι ένας δράστης κατά την ανάκρισή του δήλωσε πως ήξερε ότι θα συλλαμβανόταν και ομολόγησε ότι σε συζήτηση στο καφενείο του χωριού του για την κλοπή της εικόνας καταράστηκε κι αυτός τους δράστες . Εκείνη τη στιγμή ένιωσε να κόβεται η αλυσίδα που φορούσε στο λαιμό του με κάποιο κόσμημα (αγιοκωνσταντινάτο)…. (ΣΣ: Δεν θα γίνω καλόγερος γερνώντας. Το σκέφτομαι όμως…)

Γιώργος Μηλιαράς/ Σεπτέμβρης 2026