Η διαδικασία απονομής δικαιοσύνης και η ταλαιπωρία των πολιτών

Αγαπητό Cretalive,

Η συμμετοχή των πολιτών στη διαδικασία απονομής της δικαιοσύνης θεωρείται απαραίτητη, ενώ η μη εμφάνιση όσων καλούνται ως μάρτυρες είναι σαφώς μη αποδεκτή. Το ερώτημα, ωστόσο, είναι κατά πόσο αυτή η παραδοχή ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα που βιώνουν οι ίδιοι οι μάρτυρες.

Πρόσφατη εμπειρία από δίκη στο Ηράκλειο αναδεικνύει τις δυσλειτουργίες του συστήματος. Στην υπόθεση είχαν κληθεί περίπου 30 μάρτυρες, με το δικαστήριο να ζητά την παρουσία τους από την έναρξη της διαδικασίας. Η πλειονότητα ανταποκρίθηκε, η διαδικασία ξεκίνησε, εξετάστηκαν δύο μάρτυρες και οι υπόλοιποι, σχεδόν 20, παρέμειναν εκτός αίθουσας έως την ολοκλήρωση της συνεδρίασης, προκειμένου να ενημερωθούν για την επόμενη δικάσιμο. Η ίδια εικόνα επαναλήφθηκε ακόμη πέντε με έξι φορές — σε σημείο που χάθηκε το μέτρημα — με τους μάρτυρες να προσέρχονται στο δικαστήριο από τις 9 το πρωί και να αποχωρούν περίπου στις 5 το απόγευμα.

Την ίδια στιγμή, από την έδρα επαναλαμβανόταν διαρκώς ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμες αίθουσες ώστε οι δικάσιμοι να ορίζονται σε συντομότερο χρονικό διάστημα. Γεννάται, ωστόσο, το ερώτημα αν είναι δυνατόν ένα ολόκληρο κτίριο να μην διαθέτει επιπλέον αίθουσες ή αν μια διαφορετική αξιοποίηση δύο ή τριών γραφείων θα μπορούσε να δημιουργήσει ακόμη μία.

Οργάνωση

Το ζήτημα της οργάνωσης τίθεται με ιδιαίτερη ένταση. Προκύπτει το ερώτημα αν είναι πράγματι τόσο δύσκολο για τα ελληνικά δικαστήρια να υπολογίζουν πόσα άτομα μπορούν να εξεταστούν, με βάση την αρχική τους κατάθεση. Για παράδειγμα, όταν ένας μάρτυρας έχει δώσει κατάθεση δύο σελίδων και ένας άλλος μισής σελίδας, δεν θα μπορούσε το δικαστικό σύστημα να αξιοποιήσει ακόμη και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να εκτιμά κατά προσέγγιση — με απόκλιση ενός ή δύο ατόμων — πόσοι μάρτυρες είναι δυνατόν να εξεταστούν μέσα σε μία ημέρα; Οι υπόλοιποι θα μπορούσαν να ενημερώνονται εγκαίρως με ένα τηλεφώνημα, e-mail ή μήνυμα στο κινητό, διαδικασίες που πλέον μπορούν να αυτοματοποιηθούν.

Αποζημίωση

Παράλληλα, αναδεικνύεται και το ζήτημα της αποζημίωσης. Στην περίπτωση ελεύθερου επαγγελματία, ο οποίος διατηρεί μικρό κατάστημα στο οποίο εργάζεται μόνος του, η πολύωρη παρουσία στο δικαστήριο συνεπάγεται ότι η επιχείρηση παραμένει κλειστή και χάνονται μεροκάματα. Ωστόσο, δεν προβλέφθηκε καμία κάλυψη από το ελληνικό δημόσιο για τις ημέρες αυτές, ούτε υπήρξε οποιαδήποτε μέριμνα, όπως μείωση φόρου ή ασφαλιστικών εισφορών για το διάστημα κατά το οποίο ο επαγγελματίας ήταν υποχρεωτικά απασχολημένος στο δικαστήριο.

Τουαλέτες

Σοβαρά ερωτήματα εγείρονται και για την κατάσταση των αποχωρητηρίων στο κτίριο. Η εικόνα που περιγράφεται είναι χειρότερη ακόμη και από εκείνη δημόσιων, ανοιχτών επί 24ώρου τουαλετών στο πάρκο Γεωργιάδη. Για ολόκληρο το κτίριο και για τρεις δικαστικές αίθουσες υπήρχαν μόλις τρεις τουαλέτες. Η κατάσταση, σύμφωνα με την περιγραφή, ήταν απαράδεκτη: λιμνάζοντα νερά στο πάτωμα, παντελής έλλειψη χαρτιού και σαπουνιού. Μια πραγματική βόμβα υγιεινής μέσα στο ίδιο το άντρο της δικαιοσύνης.

Ευχαριστώ για την φιλοξενία 
Ι.Λ.