Εντός Οκτωβρίου αναμένεται να τεθεί σε ισχύ το νέο πλαίσιο για την προστασία χιλιάδων δανειοληπτών, που ανακοίνωσε χθες το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Ειδικότερα ανακοινώθηκαν 16 νέες παρεμβάσεις που αλλάζουν το πλαίσιο για τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους και τη λειτουργία των servicers. Οκτώ μέτρα ενισχύουν την προστασία των οφειλετών και οκτώ αυστηροποιούν τη διαφάνεια, την εποπτεία και τη λογοδοσία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.

Για πρώτη φορά μπαίνουν σαφείς προθεσμίες, συγκεκριμένα όρια και άμεσες συνέπειες όταν παραβιάζονται τα δικαιώματα των οφειλετών. Στις διμερείς ρυθμίσεις ο πιστωτής υποχρεούται να απαντά μέσα σε τρεις μήνες, η διαδικασία ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες και η προκαταβολή δεν μπορεί να ξεπερνά το 15% της οφειλής, όταν μέχρι σήμερα μπορούσε να φθάνει ακόμη και το 50%.

Ενισχύεται σημαντικά και η προστασία του συνεπούς οφειλέτη. Όσο τηρεί ενεργή ρύθμιση, δεν μπορούν να λαμβάνονται εις βάρος του μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης. Σε περίπτωση παραβίασης, η πράξη είναι αυτοδικαίως άκυρη, ο οφειλέτης πιστώνεται με πέντε μηνιαίες δόσεις, η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση και προβλέπονται πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ.

Παράλληλα, τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, ο πιστωτής υποχρεούται να υποβάλλει κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης. Ο οφειλέτης αποκτά δικαίωμα σε πλήρη εικόνα του χρέους του και, εάν τα στοιχεία δεν δοθούν εντός 45 ημερών, αναστέλλεται η τοκοφορία. Ταυτόχρονα, για ληξιπρόθεσμες οφειλές σε τράπεζες και servicers ξεκαθαρίζεται ότι έχουν ισχύ τα ανώτατα όρια οφειλών των νόμων του 2000 και 2004, θέτοντας ανώτατο όριο στη διόγκωση της οφειλής, χωρίς τους περιορισμούς που ίσχυαν μέχρι σήμερα.

Στην άλλη πλευρά, οι servicers μπαίνουν σε αυστηρότερο πλαίσιο διαφάνειας, ελέγχου και λογοδοσίας. Υποχρεώνονται σε μεγαλύτερη δημοσιοποίηση στοιχείων για τη λειτουργία και τα αποτελέσματά τους, υποβάλλουν ετήσια σχέδια στρατηγικής στην Τράπεζα της Ελλάδος, θεσπίζονται ανεξάρτητοι έλεγχοι για τιτλοποιήσεις που συνδέονται με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου και ενισχύονται και δημοσιοποιούνται οι κυρώσεις που τους επιβάλλονται.

Τα μέτρα με μια ματιά

Διμερείς ρυθμίσεις

-Ο πιστωτής να απαντά σε 3 μήνες

-Η διαδικασία ολοκληρώνεται σε έως 6 μήνες

-Προκαταβολή έως 15% της οφειλής όταν σήμερα ξεπερνάει και το 50%

Συνεπείς οφειλέτες

-Σε ενεργή ρύθμιση δεν γίνονται κατασχέσεις, πλειστηριασμοί, διαταγές πληρωμής, καταγγελία ρύθμισης

Σε περίπτωση παραβίασης:

-Ο οφειλέτης πιστώνεται με 5 δόσεις, η ρύθμιση παρατείνεται 5 μήνες και πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ

-3 μήνες πριν από τον πλειστηριασμό υποχρεωτική βιώσιμη πρόταση ρύθμισης

-Ο οφειλέτης θα ξέρει ακριβώς τι χρωστά , διαφορετικά «παγώνουν» οι τόκοι

-Τεκμηριωμένες προτάσεις, εναλλακτικές λύσεις,  αιτιολογία όταν η απάντηση είναι αρνητική

-Φρένο στη διόγκωση χρεών

–Διευρύνεται η προστασία για οικογένειες παιδιών με αναπηρία

-Στη δημοσιότητα τα στοιχεία για τα παράπονα των δανειοληπτών

-Ισχυρότερες κυρώσεις, που θα δημοσιοποιούνται

Παραδείγματα

1. Προκαταβολή κατά τη διμερή ρύθμιση

Βάση: οφειλή 100.000 ευρώ. Το ισχύον πλαίσιο, σύμφωνα με το κείμενο, αφήνει την προκαταβολή στη διαπραγμάτευση των μερών, ενώ έχουν αναφερθεί απαιτήσεις άνω του 30% και έως 50%. Η νέα ρύθμιση θέτει ανώτατο όριο 15%.

2. Αίτηση ρύθμισης και δεσμευτικές προθεσμίες

Υποθετικός οφειλέτης με οφειλή €80.000 υποβάλλει πλήρη φάκελο την 1η Ιανουαρίου.

Εάν ο πιστωτής υπερβεί την τρίμηνη προθεσμία, το νέο πλαίσιο προβλέπει αυτοδίκαιη καταγραφή της παράβασης, αναστολή εκτοκισμού και κεφαλαιοποίησης τόκων και ενημέρωση της Τράπεζας της Ελλάδος.

3. Ενεργή ρύθμιση – ο servicer δεν παρέχει στοιχεία πληρωμής

Υποθετική ρύθμιση €60.000 με μηνιαία δόση €600. Ο οφειλέτης είναι συνεπής (πχ αποδέχτηκε τον εξωδικαστικό μηχανισμό), αλλά δεν μπορεί να καταβάλει τη δόση επειδή ο πιστωτής/servicer δεν έχει χορηγήσει τα αναγκαία στοιχεία για την εξυπηρέτηση της ρύθμισης. Ή καταβάλλει κανονικά τη δόση του και παρόλα αυτά λαμβάνει καταγγελία της σύμβασης του ή διαταγή πληρωμής ή κατάσχεση.

4. Γονέας/νόμιμος φροντιστής εξαρτώμενου τέκνου με αναπηρία 67%+

Παράδειγμα: Έστω ετήσιο εισόδημα γονέων ΑμεΑ €21.000, περιουσιακά στοιχεία 270.000 ευρώ  και εξαρτώμενο τέκνο με πιστοποιημένη αναπηρία 70%.