Βιωσιμότητα: Ευχολόγιο ή όρος επιβίωσης για τις επιχειρήσεις;
«Η βιωσιμότητα μιας επιχείρησης δεν κρίνεται πλέον μόνο από το πώς λειτουργεί η ίδια, αλλά και από το δίκτυο συνεργατών και προμηθευτών στο οποίο στηρίζεται και από το οποίο εξαρτάται», εξηγούν στο Cretalive στελέχη της ErgoProlipsis
Ένας εργοδότης, εν έτει 2026, έχει μπροστά του μια πολύ πιο δύσκολη εξίσωση από εκείνη που αντιμετώπιζε στο παρελθόν. Κάποτε, η προσοχή του ήταν στραμμένη κυρίως στα έσοδα, τα έξοδα και την πορεία των πωλήσεων. Σήμερα, οι «πονοκέφαλοι» είναι περισσότεροι: ενεργειακό και λειτουργικό κόστος, νέες κανονιστικές απαιτήσεις, έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού, πίεση για καλύτερη διαχείριση των πόρων και ανάγκη προετοιμασίας απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Παράλληλα, όσοι βρίσκονται γύρω από μια επιχείρηση έχουν γίνει περισσότερο απαιτητικοί. Οι πελάτες ενδιαφέρονται για τον τρόπο παραγωγής και τις συνθήκες εργασίας μέσα στην επιχείρηση, οι εργαζόμενοι για τις αξίες του εργοδότη τους, ενώ ο νομοθέτης, οι επενδυτές και οι τράπεζες ζητούν στοιχεία, διαφάνεια και διασφάλιση της επιχειρηματικής συνέχειας. Η βιωσιμότητα έχει πάψει να είναι ζήτημα εικόνας και έχει γίνει κριτήριο με το οποίο μια επιχείρηση αξιολογείται, επιλέγεται ή αποκλείεται. Επηρεάζει τη φήμη, την ανταγωνιστικότητα και τις ίδιες τις προοπτικές ανάπτυξής της.
Και στην εξίσωση μπαίνει μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στις απαιτήσεις ESG, η αλυσίδα αξίας. Όχι μόνο η προμηθευτική αλυσίδα, που είναι το μισό μόνο της εικόνας. Η αλυσίδα αξίας ξεκινά πριν από την επιχείρηση, στις πρώτες ύλες, στους προμηθευτές και στους εξωτερικούς συνεργάτες, και συνεχίζεται μετά από αυτήν, στη διανομή, στη χρήση του προϊόντος ή της υπηρεσίας και στο τέλος της ζωής τους. Η πραγματική εικόνα μιας επιχείρησης δεν διαμορφώνεται μόνο από όσα καλείται να διαχειριστεί εσωτερικά, αλλά και από ένα ολόκληρο δίκτυο προμηθευτών, συνεργατών και outsourcing υπηρεσιών. Εξαρτάται, από τις επιχειρηματικές σχέσεις που έχει αναπτύξει, από το πόσο καλά γνωρίζει τις εξαρτήσεις της και από τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τόσο τους κινδύνους όσο και τις επιδράσεις που προκύπτουν από αυτές, στο περιβάλλον, στους ανθρώπους και στην ίδια τη λειτουργία της.
«Το περιβάλλον είναι ακόμη πιο σύνθετο», υπογραμμίζουν στελέχη της ErgoProlipsis, η οποία υποστηρίζει επιχειρήσεις και οργανισμούς στην ενσωμάτωση των κριτηρίων ESG (Περιβάλλον, Κοινωνία και Διακυβέρνηση) στην καθημερινή λειτουργία και στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό τους.
«Ακόμα κι αν η επιχείρηση μειώνει την κατανάλωση ενέργειας, περιορίζει τα απόβλητά της, επενδύει στην υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων της και εφαρμόζει κανόνες διαφάνειας, οι πρώτες ύλες που χρησιμοποιεί, οι προμηθευτές που επιλέγει ή οι εξωτερικοί συνεργάτες στους οποίους βασίζεται ακολουθούν αντίστοιχες πρακτικές; Και τι συμβαίνει στη συνέχεια, από τη στιγμή που το προϊόν φεύγει από τα χέρια της μέχρι τη στιγμή που ο πελάτης το πετάει; Εκεί κρίνεται σήμερα η βιωσιμότητα, στο σύνολο της αλυσίδας και όχι στα όρια μιας εγκατάστασης», εξηγούν τα ίδια στελέχη μιλώντας στο Cretalive.
Γιατί δεν μιλάμε για ευχολόγιο αλλά για πραγματικές απαιτήσεις που αλλάζουν τον τρόπο που λειτουργούν οι επιχειρήσεις
Η απάντηση στο ερώτημα αν η βιωσιμότητα είναι μια ακόμη λέξη της μόδας δίνεται στην πράξη, από τα ίδια τα ερωτήματα που φτάνουν καθημερινά στις επιχειρήσεις. Μια μικρή ή μεσαία επιχείρηση στην Κρήτη σπάνια θα διαβάσει μια ευρωπαϊκή οδηγία. Θα δει, όμως, την απαίτηση να φτάνει μέσα από τον πελάτη, την τράπεζα ή τον διαγωνισμό.
Στην πράξη, οι απαιτήσεις παίρνουν συγκεκριμένη μορφή:
⇒ Νέες νομοθετικές απαιτήσεις. Κλιματικός νόμος, μισθολογική διαφάνεια και ίση αμοιβή, νέος κανονισμός συσκευασιών, κανονισμός κατά της αποψίλωσης των δασών, απαγόρευση προϊόντων καταναγκαστικής εργασίας και παιδικής εργασίας σε εισαγωγές και εξαγωγές, μηχανισμός συνοριακής προσαρμογής άνθρακα, η λίστα είναι μεγάλη. Το κοινό τους σημείο είναι ένα: τα στοιχεία δεν σταματούν στην πόρτα της επιχείρησης, ζητούνται και από τους προμηθευτές της.
⇒ Ερωτηματολόγια ESG από μεγάλους πελάτες. Αλυσίδες λιανικής, ξενοδοχειακοί όμιλοι, βιομηχανίες και εξαγωγικές επιχειρήσεις ζητούν από τους προμηθευτές τους στοιχεία για κατανάλωση ενέργειας, εκπομπές, απόβλητα, συνθήκες εργασίας και πιστοποιήσεις.
⇒ Όροι στις συμβάσεις και κώδικες δεοντολογίας προμηθευτών. Η συμμόρφωση σε θέματα υγείας και ασφάλειας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και περιβάλλοντος γίνεται συμβατική υποχρέωση, όχι σύσταση.
⇒ Κριτήρια σε διαγωνισμούς και συνεργασίες. Η τεκμηρίωση της περιβαλλοντικής και κοινωνικής επίδοσης βαθμολογείται, ιδιαίτερα σε δημόσιες συμβάσεις και σε συνεργασίες με μεγάλους ομίλους.
⇒ Απαιτήσεις χρηματοδότησης. Τράπεζες και επενδυτικά σχήματα ζητούν δεδομένα βιωσιμότητας στην αξιολόγηση πιστοδοτήσεων και επενδυτικών σχεδίων.
Ο κοινός παρονομαστής όλων αυτών είναι μία μετατόπιση: η επιχείρηση θεωρείται πλέον υπεύθυνη για τα προϊόντα που παράγει ή διαθέτει και για τις υπηρεσίες που προσφέρει, από την προέλευση των πρώτων υλών μέχρι και το τέλος ζωής τους. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται να λογοδοτεί, να λειτουργεί με διαφάνεια και να εποπτεύει ολόκληρη την αλυσίδα αξίας της, γνωρίζοντας από πού προμηθεύεται, υπό ποιες συνθήκες παράγεται αυτό που αγοράζει και τι γίνεται με το προϊόν αφού φύγει από τα χέρια της.
Τι σημαίνει ESG στην αλυσίδα αξίας
Πίσω από τα αρχικά ESG βρίσκονται τρεις βασικοί πυλώνες. Ο πρώτος αφορά το περιβάλλον και τον τρόπο με τον οποίο μια επιχείρηση χρησιμοποιεί την ενέργεια, το νερό και τις πρώτες ύλες ή διαχειρίζεται τα απόβλητα και τις εκπομπές της. Ο δεύτερος αφορά την κοινωνία και τους ανθρώπους: τους εργαζομένους, τους συνεργάτες, τους προμηθευτές και τις τοπικές κοινωνίες. Ο τρίτος αφορά τη διακυβέρνηση, δηλαδή τη διαφάνεια, τη συμμόρφωση, την ακεραιότητα και τον τρόπο λήψης των αποφάσεων.
Το ίδιο τρίπτυχο, όμως, ισχύει και ένα βήμα πιο πίσω, αλλά και ένα βήμα πιο μπροστά, για κάθε κρίκο της αλυσίδας. Πόση ενέργεια και πόσο νερό χρειάστηκε η πρώτη ύλη που παραλαμβάνει μια επιχείρηση και τι απόβλητα άφησε πίσω της; Υπό ποιες συνθήκες εργάστηκαν οι άνθρωποι που την παρήγαγαν, τη μετέφεραν ή τη συσκεύασαν; Ποιος είναι πραγματικά ο συνεργάτης που υπογράφει τη σύμβαση και πώς λαμβάνει τις αποφάσεις του; Και τι απογίνεται το προϊόν όταν ολοκληρωθεί η χρήση του; Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα δεν βρίσκονται στα βιβλία της επιχείρησης, βρίσκονται στους προμηθευτές και στους πελάτες.
Βαρβάρα Ταμπακουλάκη (ErgoProlipsis): Τα κριτήρια ESG δεν είναι τάση, είναι επιχειρηματική αναγκαιότητα
Η εφαρμογή των κριτηρίων αυτών ξεκινά από την κατανόηση της πραγματικής εικόνας μιας επιχείρησης. Ποια ζητήματα επηρεάζουν περισσότερο τη λειτουργία της; Πού εντοπίζονται οι σημαντικότεροι κίνδυνοι, μέσα και έξω από την επιχείρηση; Ποιες αλλαγές μπορούν να έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα τόσο για την ίδια όσο και για το περιβάλλον και την κοινωνία; Ακολουθούν η χάραξη προτεραιοτήτων, ο καθορισμός συγκεκριμένων στόχων και η δημιουργία δεικτών, ώστε η πρόοδος να μπορεί να μετρηθεί. Εξίσου σημαντική είναι η ενεργή συμμετοχή της διοίκησης και των εργαζομένων, καθώς μια στρατηγική βιωσιμότητας δεν μπορεί να λειτουργήσει όταν περιορίζεται σε ένα μόνο τμήμα ή σε μια έκθεση που συντάσσεται μία φορά τον χρόνο.
Από τον σχεδιασμό στη μετρήσιμη αλλαγή
Η ErgoProlipsis διαμορφώνει στρατηγικές βιωσιμότητας, roadmaps και συστήματα διαχείρισης ESG, ξεκινώντας από την αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης και την αναγνώριση των θεμάτων που έχουν μεγαλύτερη σημασία για την επιχείρηση και το περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργεί. Οι λύσεις περιλαμβάνουν, τη στοχοθεσία και την παρακολούθηση δεικτών, τον υπολογισμό του ανθρακικού αποτυπώματος, την προετοιμασία εκθέσεων βιωσιμότητας, την κανονιστική συμμόρφωση και την υπεύθυνη διαχείριση της αλυσίδας αξίας. Παράλληλα, η ενσωμάτωση της βιωσιμότητας στον τρόπο λειτουργίας μιας επιχείρησης μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για νέες λύσεις και μορφές καινοτομίας, που ενισχύουν την αποδοτικότητα και δημιουργούν πρόσθετη αξία.
Παρέχεται, επίσης, εξειδικευμένη υποστήριξη σε επιχειρήσεις και οργανισμούς του τουρισμού, ενός κλάδου στον οποίο η ορθολογική χρήση της ενέργειας, του νερού και των φυσικών πόρων είναι ιδιαίτερα κρίσιμη. Ένα ξενοδοχείο, για παράδειγμα, δεν έχει μόνο τη δική του κατανάλωση ενέργειας και νερού. Έχει τρόφιμα και ποτά, καθαριστικά, λευκά είδη, μεταφορές, τεχνικούς συνεργάτες, εξωτερικά συνεργεία και προμήθειες, αλλά και όσα αφήνει πίσω του: απορρίμματα, συσκευασίες, λύματα και πίεση στους τοπικούς πόρους μιας περιοχής.
Μέσα από το καινοτόμο πρόγραμμα, InHouse ESG 2030, η ErgoProlipsis μπορεί ακόμη να δημιουργήσει ένα πλάνο τριών έως πέντε ετών, ανάλογα με το επίπεδο ωριμότητας του οργανισμού. Στόχος είναι η επιχείρηση να αναπτύξει την απαραίτητη εσωτερική γνώση και να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτονομία στη διαχείριση των απαιτήσεων ESG.
Για τις επιχειρήσεις, άλλωστε, το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πόσο γρήγορα μπορούν να αναπτυχθούν, αλλά πόσο υπεύθυνα, ανταγωνιστικά και ανθεκτικά μπορούν να προχωρήσουν στο μέλλον.
Πώς η πρόληψη μπορεί να μετατραπεί σε παράγοντα βιώσιμης ανάπτυξης για τις επιχειρήσεις
- ΟΠΕΚΑ: Υποτροφίες 1.000 ευρώ για επιτυχόντες των Πανελλαδικών – Ποιοι τις δικαιούνται
- «Ανακαινίζω»: Εκπνέει σήμερα η προθεσμία για την έκδοση της βεβαίωσης επιλεξιμότητας – Έως 36.000 ευρώ η επιδότηση
- Κλείδωσαν τα μέτρα στήριξης για τα καύσιμα - Τι αλλάζει στις επιδοτήσεις για ντίζελ και αμόλυβδη
