Νέο Εργασιακό Πλαίσιο: Κατά Παραγγελία(;) Εργασία

Προ διετίας, μόλις, εισήχθη για πρώτη φορά στο ελληνικό δίκαιο ο θεσμός του μη προβλέψιμου προγράμματος εργασίας, ο οποίος μας είχε απασχολήσει σε παλαιότερη αρθρογραφία μας. Παρακολουθούσαμε, τότε, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις νομοθετικές εξελίξεις που αφορούσαν το πλαίσιο εφαρμογής του θεσμού, εκφράζοντας, παράλληλα τους προβληματισμούς μας για τις ασαφείς -σε μεγάλο βαθμό- προβλέψεις του νόμου. Με την απολύτως πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση μεταβάλλεται, και πάλι, το νομοθετικό καθεστώς της «κατά παραγγελία» απασχόλησης. Για τις νέες ρυθμίσεις το παρόν. 

Έννοια 

Ως «συμβάσεις κατά παραγγελία» νοούνται οι συμβάσεις εκείνες με τις οποίες καθορίζεται το πλαίσιο, στη βάση του οποίου, ο εργοδότης διατηρεί το δικαίωμα να καλεί τον εργαζόμενο να παρέχει τις υπηρεσίες του, στη βάση των αναγκών της επιχείρησής του. Εφόσον πληρούνται οι σχετικές (αμέσως στη συνέχεια) προϋποθέσεις, ο εργαζόμενος υποχρεούται να παρέχει την εργασία που του ζητείται. Στις συμβάσεις κατά παραγγελία, το σταθερό ωράριο απασχόλησης είτε απουσιάζει απόλυτα είτε εφαρμόζεται εν μέρει και κατά περίπτωση.

Οι προϋποθέσεις του νόμου

Σε περίπτωση μη προβλέψιμου προγράμματος του χρόνου εργασίας, ο εργαζόμενος υποχρεούται να κάνει αποδεκτό σχετικό αίτημα του εργοδότη και να παράσχει την εργασία του, μόνο όταν πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθες δύο προϋποθέσεις:

(α) Η εργασία παρέχεται εντός προκαθορισμένων ωρών και ημερών αναφοράς, τις οποίες ο εργοδότης γνωστοποιεί, υποχρεωτικά και εκ των προτέρων, στον εργαζόμενο.

(β) O εργαζόμενος έχει ειδοποιηθεί από τον εργοδότη για την ανάθεση της εργασίας εγγράφως ή με γραπτό μήνυμα (sms) ή με e-mail ή με άλλο πρόσφορο τρόπο, σε εύλογο χρόνο˙ όχι, πάντως, λιγότερο από 24 ώρες πριν την ανάληψη της εργασίας. Εξαιρούνται, όμως, οι περιπτώσεις που δικαιολογούν αντικειμενικά μικρότερο χρόνο προειδοποίησης.

Εφόσον, οποιαδήποτε χρονική στιγμή μετά από την ειδοποίηση του εργαζομένου (και πάντως πριν από την ανάληψη της εργασίας) ο εργοδότης ακυρώσει την ανάθεσή της, ο εργαζόμενος δικαιούται πλήρη αποζημίωση: αυτή που αντιστοιχεί στα ωρομίσθια των ωρών εργασίας που δεν του ανατέθηκαν.

Το ρυθμιστικό πλαίσιο

Η σχετική διάταξη, όπως έχει σήμερα διαμορφωθεί και ισχύει, εφαρμόζεται σε περιπτώσεις κατά τις οποίες οι εργαζόμενοι ναι μεν έχουν συμφωνήσει ως προς τις ώρες εργασίας τους, πλην όμως το ωράριο απασχόλησής τους είναι κυρίως απρόβλεπτο. Ενδεικτικά παραδείγματα αποτελούν: (α) περιπτώσεις μερικής απασχόλησης με κυρίως μη προβλέψιμο πρόγραμμα εργασίας, (β) περιπτώσεις πλήρους απασχόλησης, όπου οι βάρδιες δεν προγραμματίζονται εγκαίρως ή γνωστοποιούνται με καθυστέρηση. 

Οι προβληματισμοί

H πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση θέτει σημαντικούς προβληματισμούς ως προς: (α) το είδος των εν λόγω συμβάσεων, την αμοιβή των ωρών απασχόλησης και τις υπερβάσεις των χρονικών ορίων, (β) το εύρος των ωρών και ημερών αναφοράς, (γ) το εύρος της δυνατότητας καθορισμού του ωραρίου εργασίας από τον εργοδότη καθώς και (δ) το εύρος των δυνατοτήτων που προσφέρει. 

Ο θεσμός των συμβάσεων κατά παραγγελία αποτέλεσε, κατά τη θέσπισή του, μια θετική εξέλιξη, καθώς στόχευε στην κάλυψη συγκεκριμένων-κρίσιμων αναγκών των επιχειρήσεων. Ο νομοθέτης, ωστόσο, φαίνεται πως επέλεξε τακτική οπισθοχώρηση. Προσβλέπουμε, αυτονοήτως, στη θέσπιση καθαρών λύσεων και την άρση των (όχι αμελητέων) περιορισμών και προβληματισμών στην όποια, επόμενη, νομοθετική ρύθμιση. Θα απολαύσουμε, όμως-μέχρι τότε, τις ρυθμίσεις για τη μείωση της γραφειοκρατίας, περί των οποίων επόμενη αρθρογραφία μας.-

Σταύρος Κουμεντάκης

Managing Partner

Koumentakis and Associates Law Firm

Σημ.: Σε πλήρη μορφή το άρθρο Νέο Εργασιακό Πλαίσιο: Κατά Παραγγελία(;) Εργασία