Νέο Εργασιακό Πλαίσιο: Μερική & Εκ Περιτροπής Απασχόληση˙ Νέο Πλαίσιο, Νέες Ισορροπίες

Η ευελιξία στην αγορά εργασίας αποτελεί, εδώ και δεκαετίες, ζητούμενο και, ταυτόχρονα, εργαλείο για την ανταπόκριση των επιχειρήσεων (βεβαίως και των εργαζομένων) στις απαιτήσεις της σύγχρονης οικονομικής πραγματικότητας. Βασικές μορφές ευέλικτης εργασίας αποτελούν η μερική απασχόληση και η εκ περιτροπής εργασία. Οι μορφές αυτές απασχόλησης μας έχουν ήδη απασχολήσει, αναλυτικά, σε προηγούμενη αρθρογραφία μας. 

Η Μερική Απασχόληση

Η μερική απασχόληση αναφέρεται στην παροχή εργασίας με ωράριο μικρότερο από το κανονικό, το πλήρες ωράριο. Η σύμβαση μερικής απασχόλησης μπορεί να είναι ορισμένου ή αορίστου χρόνου. Οι εργαζόμενοι μερικής απασχόλησης λαμβάνουν αναλογικά μικρότερο μισθό, αντίστοιχο των ωρών απασχόλησής τους. Με τον ίδιο τρόπο υπολογίζονται και τα υπόλοιπα εργασιακά τους δικαιώματα, τα οποία συνδέονται με τον χρόνο απασχόλησής τους. 

Η Εκ Περιτροπής Απασχόληση

Η εκ περιτροπής εργασία αναφέρεται σε παροχή εργασίας κατά λιγότερες ημέρες την εβδομάδα ή κατά λιγότερες εβδομάδες το μήνα ή κατά λιγότερους μήνες το έτος ή, τέλος, με συνδυασμό των συγκεκριμένων επιλογών. Πάντα, όμως, κατά πλήρες ημερήσιο ωράριο εργασίας. Η μορφή αυτή απασχόλησης είναι δυνατό να συμφωνηθεί μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου. Είναι, όμως, δυνατό να επιβληθεί μονομερώς από τον εργοδότη (μέχρι εννέα μήνες ανά έτος) σε περίπτωση περιορισμού της επιχειρηματικής του δραστηριότητας. 

Οι Συμβάσεις Μερικής Απασχόλησης & Εκ Περιτροπής Εργασίας

Σύμφωνα με τον νόμο, η σύμβαση μερικής απασχόλησης και η σύμβαση εκ περιτροπής εργασίας καταρτίζονται, υποχρεωτικά, εγγράφως. Αν η σύμβαση μερικής απασχόλησης δεν περιληφθεί τον έγγραφο τύπο, τεκμαίρεται απασχόληση του εργαζομένου με πλήρες ωράριο εργασίας. 

Η νομοθετική μεταρρύθμιση

Με τον πρόσφατο εργασιακό νόμο επέρχονται τρεις βασικοί άξονες αλλαγών  :

(α) Κατάργηση της υποχρέωσης γνωστοποίησης συμφωνίας στην Επιθεώρηση Εργασίας, εκτός κι αν το σύστημα της εκ περιτροπής απασχόλησης επιβάλλεται με μονομερή απόφαση του εργοδότη

(β) Κατάργηση χρονικών προσδιορισμών στη μερική απασχόληση (ημερήσια, εβδομαδιαία, δεκαπενθήμερη ή μηνιαία)

(γ) Ρητή πρόβλεψη για υπερωρία (φυσικά όμως όχι για υπερεργασία) στην εκ περιτροπής εργασία

Μεταρρύθμιση με Ισορροπία;

Στο κατά τα άνω πλαίσιο θα μπορούσαμε να πούμε πως βασικά χαρακτηριστικά της νέας, σχετικής, ρύθμισης είναι ο περιορισμός του διοικητικού βάρους των επιχειρήσεων, η ενίσχυση του εισοδήματος των εργαζομένων (χωρίς βλάβη των δικαιωμάτων τους), δυστυχώς, όμως, και η ατολμία της. Μεταβάλει και διευκολύνει τη σύναψη συμβάσεων ευέλικτων μορφών απασχόλησης. Δεν επεμβαίνει, όμως, ουσιαστικά στον θεσμό της μερικής απασχόλησης (κατάργηση της προσαύξησης του 12% σε περίπτωση παροχής επιπρόσθετης, πέραν της συμφωνηθείσας, στο πλαίσιο μερικής απασχόλησης) εργασίας. 

Η αποδοχή της ανάγκης των επιχειρήσεων (ενίοτε και των εργαζομένων) για ευέλικτη απασχόληση (μερική και εκ περιτροπής) έλαβε, δειλά, χώρα από μακρού χρόνου˙ όχι από ανάγκη αλλά, κυρίως, στη βάση της ευρωπαϊκής πραγματικότητας και συναφών προσαρμογών και επιταγών. Καθώς, όμως, οι ανάγκες των επιχειρήσεων και της οικονομίας κινούνται ραγδαία προς την συγκεκριμένη κατεύθυνση, ο νομοθέτης δεν μπορεί παρά να προσαρμόζεται. Οι ρυθμοί προσαρμογής κινούνται, δυστυχώς,  με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς: ανάμεσα στο αναγκαίο (:ανάγκες της οικονομίας και της επιχειρηματικότητας) και το πολιτικά εφικτό. Αισιόδοξοι, όντες, συνεχίζουμε να προσβλέπουμε στη λογική-βεβαίως και στις επόμενες νομοθετικές ρυθμίσεις για περισσότερη τόλμη και, φυσικά, αποδοχή της οικονομικής πραγματικότητας και προσαρμογή της νομοθεσίας σ’ αυτήν.-

Σταύρος Κουμεντάκης

Managing Partner

Koumentakis and Associates Law Firm

Σημ.: Σε πλήρη μορφή το άρθρο Νέο Εργασιακό Πλαίσιο: Μερική & Εκ Περιτροπής Απασχόληση