Πράξεις στο Ιδρυτικό Στάδιο της ΑΕ & Ευθύνη Ιδρυτών

Σε σειρά αρθρογραφίας μας ασχοληθήκαμε με ζητήματα που συνδέονται με τη σύσταση της ΑΕ. Κατά την διαδικασία αυτή οι ιδρυτές, όχι σπάνια, προβαίνουν στη διενέργεια συναλλαγών, στο όνομα της ΑΕ. Ωστόσο, το σύνολο των πράξεων αυτών λαμβάνει χώρα πριν από την ίδρυση της ΑΕ και δεν μπορούν να «αποδοθούν» στο (μη υπαρκτό ακόμα) νομικό πρόσωπό της. Ο νομοθέτης έκρινε λογικά αναγκαία την διευθέτηση του ζητήματος της ευθύνης που απορρέουν από αυτές τις πράξεις. Επίσης, ρύθμισε ρητά και την περίπτωση των πλημμελειών που θα λάβουν, ενδεχομένως, χώρα κατά το ιδρυτικό στάδιο.  

Η Υπό Ίδρυση ΑΕ

Το ιδρυτικό στάδιο της ΑΕ εκκινεί με την κατάρτιση του καταστατικού. Ολοκληρώνεται, σε κάθε περίπτωση, με τη δημοσίευσή του στο ΓΕΜΗ. Πριν από την εν λόγω δημοσίευση δεν υφίσταται νομικό πρόσωπο. Στο χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ κατάρτισης καταστατικού και δημοσίευσης, θεωρείται ότι υφίσταται ένα ιδιαίτερο νομικό μόρφωμα, η «υπό ίδρυση εταιρεία». 

Η Ευθύνη για τις Συναλλαγές κατά το Ιδρυτικό Στάδιο

Οι ιδρυτές της ΑΕ ευθύνονται για τις ενέργειες του ιδρυτικού σταδίου απεριόριστα και εις ολόκληρον. Σημειώνεται ότι, τα πρόσωπα αυτά ενεργούν στο όνομα της υπό ίδρυση ΑΕ. 

Όταν η ΑΕ συσταθεί, το ΔΣ -ή το υποκατάστατο όργανο που έχει τη σχετική εξουσία- προβαίνει σε μονομερή (ακόμα και σιωπηρή) δήλωση βουλήσεως και αναλαμβάνει με αυτό τον τρόπο υποχρεώσεις και έννομες σχέσεις της υπό ίδρυση ΑΕ. 

Η ανάληψη της ευθύνης από την συσταθείσα ΑΕ πρέπει να γίνει εντός τριών (3) μηνών από την ολοκλήρωση της διαδικασίας σύστασής της. H εταιρεία, πάντως, μπορεί να αναλάβει υποχρεώσεις, έννομες σχέσεις και δικαιώματα της υπό ίδρυση ΑΕ και μετά την πάροδο του εν λόγω τριμήνου. Στην περίπτωση αυτή, οι ιδρυτές εξακολουθούν να ευθύνονται εις ολόκληρον. 

Η άρνηση της συσταθείσας ΑΕ να αναλάβει τις έννομες σχέσεις της υπό ίδρυση ΑΕ μπορεί να ελεγχθεί από την σκοπιά της καταχρηστικότητας. 

Η Ευθύνη από Πλημμέλειες κατά το Ιδρυτικό Στάδιο

Οι πράξεις των ιδρυτών κατά το ιδρυτικό στάδιο εξαιτίας εκ μέρους τους πλημμελειών είναι δυνατόν να  προκαλέσουν ζημία στην εταιρεία και σε καλόπιστους τρίτους (μετόχους και μη). Λόγω απουσίας εποπτείας κατά τη διενέργεια των πράξεων αυτών η ευθύνη από τις ζημίες βαραίνει του ιδρυτές. 

Η ευθύνη δημιουργείται από συγκεκριμένες πράξεις και παραλείψεις. Απαραίτητες προϋποθέσεις για τη θεμελίωση της ευθύνης των ιδρυτών είναι η ύπαρξη υπαιτιότητας (δόλου ή αμέλειας) στο πρόσωπό τους-με κριτήριο την συμπεριφορά του μέσου συνετού ιδρυτή καθώς και η πρόκληση ζημίας στην ΑΕ ή σε τρίτο. 

Οι ιδρυτές της ΑΕ δεν στερούνται ευθυνών για τις συναφείς πράξεις και παραλείψεις τους κατά το στάδιο μέχρι την καταχώρισή της στο ΓΕΜΗ. Τις ευθύνες αυτές είναι δυνατό να αναλάβει, εφόσον το επιλέξει, η συσταθησόμενη ΑΕ. Αν όμως δεν τις αναλάβει, παραμένουν, δυστυχώς, προσωπικές! Και περαιτέρω: ενδεχόμενες πλημμέλειες των ιδρυτών γεννούν, δυνητικά, πρόσθετες ευθύνες τους. Κι όλα τούτα θα πρέπει να κάνουν ιδιαίτερα προσεκτικούς τους εμπλεκόμενους. Κάποιες, μάλιστα, από τις πράξεις ή παραλείψεις τους είναι δυνατό να δημιουργήσουν ακυρότητα στην ΑΕ. Περί αυτής, όμως, σε επόμενη αρθρογραφία μας.

Σταύρος Κουμεντάκης

Managing Partner

Koumentakis and Associates Law Firm

Σημ.: Σε πλήρη μορφή το άρθρο Πράξεις στο Ιδρυτικό Στάδιο της ΑΕ & Ευθύνη Ιδρυτών