Συγχώνευση: δημοσιότητα & προληπτικός έλεγχος νομιμότητας

Σε προηγούμενη αρθρογραφία εξετάσαμε την απόφαση της Γενικής Συνέλευσης ή των εταίρων κάθε συμμετέχουσας εταιρείας στη συγχώνευση. Εξετάσαμε επίσης τη σύμβαση συγχώνευσης, η οποία καταρτίζεται από τους εκπροσώπους των συγχωνευόμενων εταιρειών. Εδώ εστιάζουμε στην υποχρέωση δημοσιότητας των στοιχείων αυτών. Εξετάζουμε επίσης τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας που προηγείται της δημοσιότητας.

Δημοσιότητα

Η δημοσιότητα είναι το σημείο όπου η συγχώνευση παύει να παραμένει εσωτερική εταιρική διαδικασία. Οι συμμετέχουσες εταιρείες οφείλουν να καταστήσουν γνωστά τα κρίσιμα στοιχεία της πράξης στο Γ.Ε.ΜΗ. Με αυτόν τον τρόπο ενημερώνονται πιστωτές, αντισυμβαλλόμενοι, μέτοχοι, εργαζόμενοι και λοιποί τρίτοι. Η ενημέρωση αφορά ιδίως τη μεταβολή της νομικής και περιουσιακής κατάστασης των εταιρειών. Έτσι η αγορά γνωρίζει ποιος συνεχίζει τις σχέσεις, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις.

Στον πυρήνα της δημοσιότητας βρίσκονται η εταιρική απόφαση έγκρισης και η σύμβαση συγχώνευσης. Η υποχρέωση αφορά όλες τις συμμετέχουσες εταιρείες, όχι μόνο την απορροφώσα. Όπου συμμετέχει εταιρεία αυξημένου εποπτικού ενδιαφέροντος, απαιτείται πρόσθετη δημοσιότητα της σχετικής διοικητικής έγκρισης. Για τη διοίκηση και τους συμβούλους, το σημείο αυτό πρέπει να ελέγχεται από την αρχή. Μία παράλειψη μπορεί να μετατραπεί σε ουσιαστική καθυστέρηση της όλης διαδικασίας.

Η δημοσιότητα έχει και συστατική λειτουργία. Η καταχώριση της σύμβασης ως προς την απορροφώσα εταιρεία συνδέεται με την ολοκλήρωση της συγχώνευσης. Από εκεί εκκινούν τα βασικά έννομα αποτελέσματα. Για τον λόγο αυτό, τυχόν παράλειψη δεν αντιμετωπίζεται ως απλή τυπική ατέλεια. Μπορεί να προκαλέσει κυρώσεις, καθυστερήσεις και αβεβαιότητα στο χρονοδιάγραμμα της συναλλαγής. Η ημερομηνία καταχώρισης πρέπει, συνεπώς, να συνδέεται με το επιχειρησιακό πλάνο μετάβασης.

Προληπτικός έλεγχος νομιμότητας

Πριν από τη δημοσιότητα προηγείται προληπτικός έλεγχος νομιμότητας. Η αρμόδια αρχή εξετάζει αν οι πράξεις των εταιρειών είναι συμβατές με το καταστατικό και τους υποχρεωτικούς εταιρικούς κανόνες. Ο έλεγχος δεν είναι απλή παραλαβή εγγράφων. Δεν είναι όμως ούτε έλεγχος σκοπιμότητας, ούτε πλήρης αξιολόγηση κάθε νομικού κινδύνου. Ζητήματα φορολογίας ή ουσιαστικού κύρους της σύμβασης μένουν, κατά βάση, εκτός του πυρήνα του. Αυτό καθιστά αναγκαίο τον παράλληλο έλεγχο από τους συμβούλους της συναλλαγής.

Η αρμοδιότητα συγκεντρώνεται συνήθως στην Υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ. της έδρας της απορροφώσας εταιρείας. Η συγκέντρωση αυτή αποτρέπει παράλληλες διαδικασίες και διευκολύνει την ενιαία διαχείριση του φακέλου. Σε εταιρείες αυξημένης εποπτικής σημασίας, η έγκριση μεταφέρεται στο αρμόδιο Υπουργείο. Το κρίσιμο επιχειρηματικό συμπέρασμα είναι σαφές. Ο φάκελος δημοσιότητας και ελέγχου πρέπει να οργανώνεται πριν η συγχώνευση φτάσει στο τελικό στάδιο. Η προετοιμασία αυτή περιορίζει διορθώσεις και προστατεύει το χρονοδιάγραμμα. Παράλληλα, διευκολύνει την επικοινωνία με τράπεζες, προμηθευτές και εσωτερικές ομάδες. Κυρίως, μειώνει τον κίνδυνο αιφνιδιασμών και διοικητικών επιστροφών.

Η δημοσιότητα και ο προληπτικός έλεγχος νομιμότητας λειτουργούν ως η τελική θεσμική δικλείδα πριν από τη συντέλεση της συγχώνευσης. Για τις επιχειρήσεις, δεν πρόκειται για τυπικό στάδιο φακέλου. Πρόκειται για το σημείο όπου οι εταιρικές αποφάσεις, η σύμβαση συγχώνευσης και οι απαιτούμενες εγκρίσεις αποκτούν εξωτερική ισχύ. Για τους συμβούλους και τα διοικητικά στελέχη, η έγκαιρη και ορθή προετοιμασία μειώνει ουσιωδώς τον κίνδυνο καθυστερήσεων. Αποτελεί επίσης προϋπόθεση για την ασφαλή μετάβαση στο επόμενο στάδιο. Στο επόμενο άρθρο θα εξετάσουμε τα αποτελέσματα της συγχώνευσης. Δηλαδή, τις έννομες συνέπειες που επέρχονται μετά την ολοκλήρωση της δημοσιότητας και της καταχώρισης στο Γ.Ε.ΜΗ.-

Σταύρος Κουμεντάκης

Managing Partner

Koumentakis and Associates Law Firm

Σημ.1: Το παρόν άρθρο αποτελεί τμήμα ευρύτερης ενότητας αρθρογραφίας της Δικηγορικής μας Εταιρείας για τους εταιρικούς μετασχηματισμούς. Στην ενότητα αυτή επιχειρούμε την ανάλυση, άρθρο προς άρθρο με business view, πάντα, προσέγγιση, του βασικού σχετικού νόμου (:ν. 4601/2019).

Σημ.2: Σε πλήρη μορφή το άρθρο Συγχώνευση: δημοσιότητα & προληπτικός έλεγχος νομιμότητας