Μια πολιτιστική εκδήλωση ενάντια στην παραβατικότητα και υπέρ της εφαρμογής των νόμων

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η εκδήλωση με γενικό τίτλο «Η Κρήτη των Μεγάλων Συνθετών» που διοργανώθηκε από το Δίκτυο Συλλόγων Μεσσαράς και πραγματοποιήθηκε τη βραδιά της πανσελήνου, στις 28 Αυγούστου 2026, στην αρχαία Γόρτυνα. Σύμφωνα με τους διοργανωτές ήταν μια εκδήλωση υπέρ της εφαρμογής των νόμων και ενάντια στην παραβατικότητα και ήταν αφιερωμένη στη μνήμη του Αλέξανδρου Δασκαλάκη από το Απεσωκάρι. 

Στη σχετική ανακοίνωση του Μιχάλη Σπυριδάκη, προέδρου του Δικτύου Συλλόγων Μεσσαράς επισημαίνονται τα ακόλουθα:

«Αν και ο τόπος μας, η Μεσσαρά, δημιούργησε τους πρώτους νόμους και χάρη σε αυτούς και τους πρώτους ανθηρούς πολιτισμούς σε Ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο, έχουμε τώρα την μεγαλύτερη παραβατικότητα και παρακμάζουσα κοινωνία.

Η δημιουργία των νόμων στην αρχαία Κρήτη πέρασε από τη θεϊκή τους προέλευση και το άγραφο έθιμο, στην καταγραφή και τη συστηματοποίησή τους με αφετηρία την Φαιστό τον 900-800 π.Χ μέχρι την Μεγάλη Επιγραφή της Γόρτυνας.

  Ο Κώδικας της Γόρτυνας, γνωστός ως η «Μεγάλη Επιγραφή», καταγράφηκε γύρω στο 450 π.Χ. σε δώδεκα μεγάλες πέτρινες στήλες, σε τοίχο δημόσιου κτιρίου (σημερινό Ρωμαϊκό Ωδείο), προκειμένου να κωδικοποιηθούν παλαιότεροι άγραφοι νόμοι. Αποτελεί τον αρχαιότερο και πληρέστερα σωζόμενο γραπτό νομοθετικό κώδικα στον ευρωπαϊκό χώρο και τη μητέρα του ρωμαϊκού δικαίου και αργότερα του σημερινού  ευρωπαϊκού.

Image

Λίγα χιλιόμετρα από τον Μεγάλο Κώδικα της Γόρτυνας, ο 49χρονος πρόεδρος του χωριού Απεσωκάρι, Αλέξανδρος Δασκαλάκης, έπεσε θύμα άγριας, άδικης, άνανδρης και απάνθρωπης δολοφονίας.

Ο Αλέξανδρος  Δασκαλάκης εκτός των άλλων διατέλεσε μέλος του Δ.Σ. του Δικτύου Συλλόγων Μεσσαράς και πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου. Ο ειλικρινής  χαρακτήρας του, ο ορθολογικός  και καθαρός λόγος του, η αγάπη του για το τόπο του και το χωριό του, ενέπνεε εμπιστοσύνη και όποιος τον γνώριζε από κοντά ήθελε να τον κάνει αδελφικό φίλο. Ήταν καλός άνθρωπος, έντιμος, ωφέλιμος, δραστήριος, αγαπητός στην οικογένειά του και στην κοινωνία, με ψυχική εσωτερική ευγένεια που σπανίζει στις ημέρες μας, αγωνιζόμενος για το δίκαιο της εφαρμογή των νόμων του κράτους στο χωριό του.

Δεν είναι δυνατόν στις μέρες μας να σκοτώνεται άνθρωπος για το κοινό καλό του τόπου του, και όμως στη εκδήλωση που είχε ειρηνικά χαρακτηριστικά, κατά της παραβατικότητας και για την εφαρμογή των νόμων, να είναι απούσα η τοπική αυτοδιοίκηση δευτέρου βαθμού. Οφείλουμε, ωστόσο, να ευχαριστήσουμε την Περιφέρεια Κρήτης για την έμπρακτη στήριξη της, με την εκπροσώπηση από τον αντιπεριφερειάρχη, κ. Εμμανουήλ Καμπουράκη.

Όταν δείχνουμε ανοχή στην παραβατικότητα, δηλαδή στις ενέργειες ενάντια στους νόμους και στους βασικούς κανόνες συμβίωσης, αυτή αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο, με αποτέλεσμα στην κοινωνία να επικρατεί ένας φαύλος κύκλος παρακμής και οι τίμιοι πολίτες να αισθάνονται ότι είναι παγιδευμένοι και κυκλωμένοι από τους παραβατικούς.

Παραβατική συμπεριφορά είναι κάθε πράξη ή στάση που δεν ακολουθεί τους κανόνες, τις ηθικές αξίες ή τους νόμους που οφείλει να τηρεί μια κοινωνία. Με απλά λόγια, είναι η συμπεριφορά που ξεπερνά τα όρια του τι θεωρείται νόμιμο, αποδεκτό ή ηθικό.

Όπως η διαχείριση των αγροτικών επιδοτήσεων μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ και οι διαχρονικές στρεβλώσεις στην κατανομή των ευρωπαϊκών πόρων αποτελούν ένα σοβαρό ζήτημα με βαθιές οικονομικές, κοινωνικές , ηθικές προεκτάσεις με παραβατικές συμπεριφορές για την ελληνική περιφέρεια. Με αποτέλεσμα την έντονη ανησυχία της κοινωνίας και των έντιμων παραγωγών για φαινόμενα κακοδιαχείρισης, τα οποία στερούν πόρους από τη δημόσια ανάπτυξη και υπονομεύουν την αξιοκρατία και ευνοούν τους παραβατικούς.

Image

  Με αυτό τον τρόπο απομονώθηκε ο τίμιος, ηθικός και δραστήριος από τις πολιτικές, κοινωνικές, δημοκρατικές διεργασίες της κοινωνίας μας με την κυριαρχία των παραβατικών σε όλα τα επίπεδα διοίκησης.

Το έλλειμμα δημοκρατίας το διακρίνουμε στο τόπο με τη απουσία συμμετοχικού σχεδιασμού, όταν π.χ. οι αποφάσεις για τη χρήση γης λαμβάνονται ερήμην των πολιτών, εξυπηρετούν αποκλειστικά την ιδιωτική βούληση (π.χ. βοσκών στην περίπτωση της Μεσσαράς) και όχι το δημόσιο συμφέρον. Η έλλειψη δημοκρατικού χωροταξικού σχεδιασμού στον αγροτικό και κτηνοτροφικό χώρο, και η ύπαρξη γκρίζων ζωνών, στις οποίες δεν υπάρχουν οριοθετήσεις και χρήσεις γης συντελούν στις παραβατικές συμπεριφορές.

Στο επίπεδο της δημοσίας διοίκηση, με εκλογικές διαδικασίες,  των επιλογών μας οι εκλογικές διαδικασίες αποτελούν το θεμέλιο της δημοκρατικής λειτουργίας, καθώς επιτρέπουν στους πολίτες να καθορίζουν τη διακυβέρνηση και να ελέγχουν την εξουσία. Στο πλαίσιο των προβληματισμών για τη διαφάνεια, οι εκλογές λειτουργούν ως το βασικό εργαλείο για την ανανέωση του πολιτικού προσωπικού και την καταπολέμηση της διαφθοράς.

Έχουμε ταυτίσει όμως την δραστηριότητα ως βασική μας επιλογή ψήφου  για την εκπροσώπηση  μας στη βουλή ή στη τοπική αυτοδιοίκηση, φορέων, συλλόγων, συνεταιρισμών κλπ  (π.χ. περισσότερο την κομματική τους ιδιότητα ή οικογενειοκρατίας και πελατειακών σχέσεων, στερούμενη δημοκρατικής ηθικής. Όταν η επιλογή στην κάλπη δεν είναι προϊόν ελεύθερης βούλησης αλλά καταναγκασμού, η δημοκρατική διαδικασία υπονομεύεται) ως ικανότητα διαχείρισης των κοινωνικών αγαθών και τους ψηφίζουμε για την διαχείριση των κοινωνικών αγαθών.

Οι ηγέτες ενός τόπου πρέπει να οδηγούν,  το κάρο με τα άλογα πρώτα,  και όχι με το κάρο πρώτο, που είναι φυσικό θα πέσει κάποια στιγμή σε γκρεμνό. Οι ηγέτες πρέπει να είναι καταλυτές εύρεση δραστήριων, ικανών και ηθικών ανθρώπων μέσα από την κοινωνία, στο στενό περιβάλλον τους,  για να τους βοηθούν στο έργο τους και να τους πλαισιώνουν για να υλοποιήσουν το όραμα τους.
Ως λαός, το εθνικό μας σπορ , βλέπουμε το πρόβλημα και αντί να το λύσουμε την στιγμή που το εντοπίζουμε, το βάζουμε κάτω από το χαλί, και κάνουμε ότι δεν το βλέπουμε και μόλις σκάσει ως βόμβα τότε πλέον είναι αργά, και όλοι κάνουμε τους εξυπνάκιας ότι το λέγαμε αλλά δεν μας άκουγαν, όπως είναι το φαινόμενο της παραβατικότητας.

Θα μιλήσω με όρους οικονομία όπως π.χ.  δραστήριο έξυπνος και τίμιος είναι τα διαμάντια της κοινωνία μας. Είναι όμως σπάνιο είδος κοινωνικό είδος. Κανονικά αυτοί πρέπει να μας διοικούνε.

Η αειφόρος ανάπτυξη, που την ακούμε τελευταία στο τόπο μας, ως καραμέλα ανάπτυξης,  δεν αφορά μόνο το περιβάλλον, αλλά στηρίζεται σε τρεις ισοβαρείς πυλώνες: την οικονομία, την κοινωνία και το περιβάλλον. Η παραβατικότητα δρα ως «σαμποτέρ» και στους τρεις αυτούς πυλώνες. Με απλά λόγια εάν δεν λυθεί ή μειωθεί η παραβατικότητα δεν υπάρχει αειφόρος ανάπτυξη.

Αλλά επειδή έχομε αναπτύξει ως κοινωνία το μοντέλο της κοινωνικής ισοπέδωσης,  δηλαδή ο άσχετος  εργάτης σε θέλει χειρότερό του για να αισθάνεται,  καλύτερος υπάρχει πρόβλημα για την επιλογής των στα κοινά. Για αυτό το λόγο επικρατούν οι φελλοί στο τόπο μας και όχι οι δραστήριοι, τίμιοι και ηθικοί.

Όμως δραστήριοι κουτοπόνηροι και ανήθικοι είναι ωρολογιακή  βομβά για την κοινωνία μας όταν μας διοικούν, είναι δυστυχώς πολλοί, και δεν πρέπει να μας διοικούν. Αυτοί βοηθάνε και στην αύξηση της παραβατικότητας.

Για αυτό πρέπει να επιλέγομε μέτριους δραστήριους ,μέτριος έξυπνους μέτριους τίμιους και ζητώντας την εφαρμογή των νόμων του κράτους με  δημοκρατικούς κανόνες και αρχές για να τους ελέγχομε. 

Η ιστορία όταν την γνωρίζομε μας δίδει πολλά μαθήματα το πώς πρέπει να πορευτούμε. Το 1.200 π.Χ. ενέσκηψε παγκόσμια περιβαλλοντική κρίση και κατέρρευσαν μεγάλες αυτοκρατορίες, όπως και μυκηναϊκός πολιτισμός. Προκλήθηκαν κοινωνικές αναταραχές, με ανομβρία και μείωση της γεωργικής παραγωγής, λιμό και αύξηση των ασθενειών. Η περιβαλλοντική κρίση πυροδότησε εσωτερικές εξεγέρσεις, κατάρρευση των εμπορικών δρόμων και μαζικές μεταναστεύσεις πληθυσμών για να βρουν πόρους.

Οι διάφορες κοινωνικές ομάδες, αγρότες, έμποροι, κτηνοτρόφοι, τεχνίτες, αγγειοπλάστες που ζούσαν στην ίδια περιοχή αποφάσισαν να ενωθούν πολιτικά γύρω από ένα κοινό κέντρο, συνήθως μια οχυρωμένη ακρόπολη που εξυπηρετούσε την ανάγκη για ασφάλεια και έτσι δημιουργήθηκαν οι πόλεις-κράτη. Κάθε πόλη-κράτος ήταν ανεξάρτητη από κάθε άλλη ξένη δύναμη με ικανότητα να παράγει τα δικά της αγαθά για να ζήσουν οι πολίτες της. Η πόλη- κράτος  περιελάμβανε το άστυ (το τείχος, την αγορά, την ακρόπολη) και την χώρα (τα γύρω χωριά και τα χωράφια που εξασφάλιζαν την τροφή), ήταν ανεξάρτητη και με δικούς της νόμους. Οι νόμοι ήταν γραμμένοι πάνω σε πέτρες, από πωρόλιθο, σε κεντρικό χώρο σε κοινή θέα. Αυτό βοήθησε καθοριστικά στην επιβίωση και στη σταθερότητα με συνέπεια την αύξηση του πληθυσμού. Μετά από αιώνες φτώχειας και ανασφάλειας το νέο αυτό σύστημα πρόσφερε τις κατάλληλες συνθήκες για να ορθοποδήσει η κοινωνία, προσφέροντας στους πολίτες δικαιοσύνη και προστασία από την αυθαιρεσία των ευγενών, μειώνοντας τους εμφύλιους σπαραγμούς που απειλούσαν την επιβίωσή τους.

Σήμερα δυστυχώς ο πληθυσμός έχει μειωθεί και έχει ερημοποιηθεί η ύπαιθρος από την ανυπαρξία του κράτους και της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Το Δίκτυο Συλλόγων Μεσσαράς αφιέρωσε, στο Αλέξανδρο Δασκαλάκη από το Απεσωκάρι, την συναυλία για την Φεγγαροβραδιά, στις 28 Αυγούστου 2026 στη Αρχαία Γόρτυνα, κοντά στο χώρο που βρίσκεται ο κώδικας της Γόρτυνας, η «Μεγάλη Επιγραφή», η οποία σώζεται χαραγμένη σε τοίχο του δικαστηρίου της αρχαίας πόλης. Η εκδήλωση, η οποία είχε καθαρά συμβολικό στόχο, σε κοινωνικό, πολιτικό και πολιτιστικό επίπεδο αλλά και ανθρωπιάς, είχε μεγάλη επιτυχία με την προσέλευση πλήθους κόσμου.

Ο χώρος που ζούμε και εργαζόμαστε, το κράτος και οι νόμοι, μας δίνουν την ευκαιρία να ζήσουμε όλοι αρμονικά με κοινωνική ειρήνη και δικαιοσύνη και να ευημερήσουμε με αλληλεγγύη, σεβασμό και υπερηφάνεια για το τόπο μας: τον τόπο που γέννησε τον Μύθο των Μύθων του Δυτικού Πολιτισμού και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο.

Μήπως πρέπει να επιστρέψουμε στην εποχή που οι νόμοι πρέπει να είναι χαραγμένοι στο μάρμαρο και να εκτίθενται στην πλατεία κάθε χωριού, όπως έκαναν οι αρχαίοι προγονοί μας, προκειμένου να εφαρμοστούν οι νόμοι σε όλα τα επίπεδα της κοινωνία και της διοίκησης;

Συνδιοργάνωνες της συναυλία ήταν η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηρακλείου , η Περιφέρεια Κρήτης, ο Δήμος Γόρτυνας και το Δίκτυο Συλλόγων Μεσσαράς.

Στη παράσταση «Η ΚΡΗΤΗ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΣΥΝΘΕΤΩΝ», ξεδιπλώθηκε ένα μουσικό αφιέρωμα στους τέσσερις πυλώνες του ελληνικού πολιτισμού: τον Μίκη Θεοδωράκη, τον Μάνο Χατζιδάκι, τον Γιάννη Μαρκόπουλο και τον Χρήστο Λεοντή με καταγωγή από την Κρήτη. Με Συντελεστές τους Θανάσης Βασιλάκης, Εμμανουέλα Μανιδάκη, Στέφανος Κουρουπάκης, Μάριος Χριστονάκης, Σωτήρης Αλεξάκης,  Απόστολος Ξυριτάκης.

Ευχαριστούμε το προσωπικό του αρχαιολογικού χώρου Γόρτυνας της ΕΦΑΗ, τον Δήμο Γόρτυνα και τους συλλόγους Αποσωκάρι, Χουστουλιανιά και Πόμπια για τις καρέκλες , το προσωπικό του περιπτερού Γόρτυνας και το πρώην Δήμαρχων Μοιρών Παναγιώτης Σφακιανάκη για την ομιλία του, που αφιερώθηκε στη μνήμη του Αλέκου Δασκαλάκη.

Ένα μεγάλο ευχαριστώ τον κόσμο που στήριζε την ειρηνική συναυλία κατά της παραβατικότητας και για την εφαρμογή των νόμων».

Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη και το Ηράκλειο