Τρεις συμπεριφορές των γονιών που αποδυναμώνουν την αυτοπεποίθηση του παιδιού

Κάθε γονιός επιθυμεί το παιδί του να μεγαλώσει με αυτοπεποίθηση, συναισθηματική ασφάλεια και εμπιστοσύνη στις δυνατότητές του. Ωστόσο, ακόμη και αντιδράσεις που προκύπτουν από καλή πρόθεση μπορεί να μεταφέρουν άθελά τους ένα διαφορετικό μήνυμα.

Ο ψυχολόγος Jeffrey Bernstein, Ph.D., επισημαίνει σε άρθρο του στο Psychology Today ότι ο τρόπος με τον οποίο οι γονείς αντιμετωπίζουν τις προσπάθειες, τις επιδόσεις και τα συναισθήματα των παιδιών επηρεάζει σημαντικά την αυτοεικόνα τους. Σύμφωνα με τον ίδιο, τρεις συνηθισμένες συμπεριφορές χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή.

Διορθώνετε συνεχώς τα λάθη τους

Η φράση «Μπράβο, αλλά μπορούσες να το κάνεις καλύτερα» χρησιμοποιείται συχνά με στόχο την ενθάρρυνση και τη βελτίωση. Όταν, όμως, σχεδόν κάθε προσπάθεια ακολουθείται από μια διόρθωση ή παρατήρηση, το παιδί ενδέχεται να πιστέψει ότι τίποτα από όσα κάνει δεν είναι αρκετά καλό.

Εάν ακούει διαρκώς τι πρέπει να βελτιώσει και σπανιότερα τι έχει ήδη καταφέρει, μπορεί σταδιακά να χάσει την εμπιστοσύνη στις ικανότητές του.

Ο ειδικός προτείνει στους γονείς να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην προσπάθεια και την πρόοδο. Αντί να επισημαίνουν αμέσως τα λάθη, μπορούν να ρωτούν: «Τι σου άρεσε περισσότερο σε αυτό που έκανες;». Έτσι, το παιδί μαθαίνει να αξιολογεί μόνο του την εξέλιξή του και να αναγνωρίζει τα δυνατά του σημεία.

Το συγκρίνετε με αδέλφια ή συνομηλίκους

Οι συγκρίσεις αποτελούν μία από τις συχνότερες παγίδες στην ανατροφή των παιδιών. Κάθε παιδί, όμως, διαθέτει διαφορετική προσωπικότητα, ικανότητες και ταλέντα.

Η επαναλαμβανόμενη σύγκριση με ένα αδέλφι, έναν συμμαθητή ή κάποιο άλλο παιδί μπορεί να καλλιεργήσει το αίσθημα της ανεπάρκειας και να πλήξει την αυτοεκτίμησή του.

Πιο ωφέλιμο είναι οι γονείς να αναγνωρίζουν τις ξεχωριστές δυνατότητες κάθε παιδιού, χωρίς να χρησιμοποιούν τους άλλους ως πρότυπο ή μέτρο σύγκρισης. Κάθε παιδί χρειάζεται να αισθάνεται ότι εκτιμάται γι’ αυτό που πραγματικά είναι.

Υποβαθμίζετε τα συναισθήματά του

Φράσεις όπως «μη στενοχωριέσαι» ή «μην το σκέφτεσαι» λέγονται συχνά σε μια προσπάθεια να καθησυχάσουν το παιδί. Ωστόσο, όταν τα συναισθήματά του αγνοούνται ή υποβαθμίζονται συστηματικά, μπορεί να αρχίσει να πιστεύει ότι δεν αξίζει να τα εκφράζει ή ότι είναι λάθος να αισθάνεται έτσι.

Η πρώτη αντίδραση του γονέα δεν χρειάζεται πάντοτε να είναι η άμεση αναζήτηση λύσης. Αρχικά αρκεί η αναγνώριση του συναισθήματος, με μια φράση όπως: «Βλέπω ότι αυτό σε στενοχώρησε πολύ».

Όταν το παιδί αισθανθεί ότι κάποιος το ακούει και το καταλαβαίνει, είναι ευκολότερο στη συνέχεια να δεχθεί βοήθεια και να διαχειριστεί όσα το απασχολούν.

Η αυτοεκτίμηση καλλιεργείται καθημερινά

Η αυτοπεποίθηση δεν χτίζεται μέσα από μία μεγάλη συζήτηση, αλλά μέσα από μικρές καθημερινές αλληλεπιδράσεις. Η ενθάρρυνση, η αποδοχή και η αναγνώριση της προσπάθειας βοηθούν το παιδί να σχηματίσει μια θετική εικόνα για τον εαυτό του.

Όπως καταλήγει ο ειδικός, τα μικρά βήματα των γονιών για να ακούσουν, να επιβεβαιώσουν και να ενθαρρύνουν τα παιδιά μπορούν να τα βοηθήσουν να εξελιχθούν σε ενήλικες με αυτοπεποίθηση και ψυχική ανθεκτικότητα.