Κρεμλίνο και Άγκυρα, απειλές αστάθειας και αναθεωρητισμού

Του Γιώργου Α. Ζερβάκη
 

Το διαμορφωμένο ασταθές περιβάλλον, σε συνδυασμό με την εκδήλωση αναθεωρητικών αντιλήψεων, την παράθεση θέσεων που αμφισβητούν τις διεθνείς συνθήκες, έχει ως χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την στάση της Τουρκίας έναντι της Συνθήκης της Λωζάνης. Η τουρκική αναθεωρητική λογική του Προέδρου Ερντογάν, εκκολαπτόμενη και λόγω της οικονομικής κατάστασης, προβάλλει και εμμονικά στοιχεία συγκρουσιακού αναθεωρητισμού, ως προς το ζήτημα των συνόρων, τόσο στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή, όσο και εντός διεθνών οργανισμών. Αυτή η προσέγγιση δεν είναι κάτι νέο, χαρακτηρίζει σε βάθος χρόνου το τουρκικό πολιτικό και στρατιωτικό κατεστημένο, το οποίο προβάλλει με κάθε ευκαιρία αυτή την αναθεωρητική του ατζέντα, επιδιώκοντας να προσβάλλει διεθνείς συμφωνίες και συνθήκες που καθορίζουν εδώ και δεκαετίες την ειρηνική συνύπαρξη διαφορετικών κρατών και λαών. 
 

Η ρωσική στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία και η πολεμική αναμέτρηση, θέτει σε δοκιμασία το περιεχόμενο των διπλωματικών στρατηγικών της Άγκυρας. Στρατηγικές που συχνά-πυκνά εκδηλώνονται ακόμα και ως αμφισβήτηση των διεθνών σχέσεων, ενώ την ίδια στιγμή έχει εκπέμψει προσδιορισμούς που άπτονται των ατλαντικών της δεσμεύσεων. Στοιχείο των ταυτίσεων του αναθεωρητισμού με την γεωπολιτική αστάθεια, αποτελούν οι δηλώσεις του Σεργκέϊ Λαβρόφ τον Φεβρουάριο του 2022, δηλώσεις που εξομοίωναν τις αποσχισθείσες «Λαϊκές Δημοκρατίες του Ντονέτσκ και του Λουκάνσκ, με την επονομαζόμενη από την Άγκυρα και χωρίς διεθνή αναγνώριση «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου». 
 

Έναν αναθεωρητισμό που δεν δείχνει να λαμβάνει υπ’ όψιν του αιματηρές συγκρούσεις και τραγωδίες. Ο αναθεωρητισμός αυτός δεν σέβεται το Διεθνές Δίκαιο, στην Ελλάδα έχουμε την επίγνωση των θεωριών των «γκρίζων ζωνών» και της «γαλάζιας πατρίδας», το περιβόητο τουρκολιβυκό μνημόνιο, τις απειλητικές συμπεριφορές στην ελληνική και την κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη. Επαναφέροντας συχνά πυκνά και ζήτημα αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών του Αιγαίου Πελάγους. Αναθεωρητισμοί που από Ελλάδα, την Κύπρο και τους πιο σημαντικούς διεθνείς παράγοντες, όπως οι ΗΠΑ, η ΕΕ, απορρίπτονται ως ανυπόστατοι. Αυτός ο αναθεωρητισμός επιδιώκει να συντηρεί νεοεθνικιστικές αντιλήψεις.
 

Απέναντι σε αυτή την αναθεωρητική, επιθετική λογική Ερντογάν, υπήρξε τα τελευταία χρόνια, με τρόπο εμφατικό και ισχυρό, η ξεκάθαρη βούληση της Ελληνικής Δημοκρατίας στην προάσπιση κάθε απειλής, με την ισχυρή αποτρεπτική παρουσία των Ενόπλων Δυνάμεων στον Έβρο, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, ακυρώνοντας τους τουρκικούς σχεδιασμούς.
 

Η κλιμακούμενη ρωσική απειλή με τις πολεμικές συγκρούσεις στο ρωσοουκρανικό μέτωπο, οι συγκρούσεις στην Μέση Ανατολή και στον Περσικό Κόλπο, συντηρούν ένα περιβάλλον γενικευμένης αστάθειας το οποίο ενισχύεται από αναθεωρητικές προεκτάσεις. Αυτό το μίγμα ενισχύθηκε μετά την εισβολή στην Ουκρανία, με όλες τις συνέπειες που γνωρίζουμε, με διαφορετικούς ανταγωνισμούς ισχύος, όπου εκτός των μεγάλων δυνάμεων, εισέρχονται και περιφερειακοί δρώντες που έλκονται από τον αναθεωρητισμό. Και εντός αυτού του πλαισίου, το ευρωπαϊκό οικοδόμημα επιζητεί προσδιορισμό ρόλου, έχοντας όμως αρκετά βήματα να πραγματοποιήσει για την επίτευξη της πολιτικής ενοποίησης.
 

* Ο κ. Γιώργος Α. Ζερβάκης , είναι εκπρόσωπος των Ευρωπαίων Φεντεραλιστών Κρήτης. Το άρθρο έχει γραφεί για τον ιστότοπο Cretalive.gr