Συμφωνία ΕΕ - MERCOSUR: Η επόμενη ημέρα

Του Αλέξανδρου Μαυρικάκη

Με την εμπορική και  πολιτική Συμφωνία ΕΕ και κρατών της Λατινικής Αμερικής που συγκροτούν το μπλοκ των χωρών της Mercosur, μια Συμφωνία ελεύθερου εμπορίου, ανοίγει ο δρόμος για την μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών στο κόσμο.

Την Συμφωνία την καταψήφισαν η Γαλλία, η Πολωνία, η Αυστρία, η Ιρλανδία, η Ουγγαρία και το Βέλγιο ψήφισε αποχή.

Η θετική ψήφος της Ελλάδος δικαιολογήθηκε από την κυβέρνηση με το επιχείρημα πως «η Συμφωνία θα περνούσε ανεξάρτητα από τη στάση της χώρας μας» και πως «θα αυξηθούν οι εξαγωγές».

Το επιχείρημα πως «θα περνούσε ανεξάρτητα από τη στάση της χώρας μας» υποδηλώνει  χάσμα ανάμεσα στις ανάγκες της κοινωνίας και τα συμφέροντα της χώρας, και στην εφαρμοζόμενη κυβερνητική πολιτική. Σε ότι αφορά το έωλο επιχείρημα για «αυξήσεις εξαγωγών» μια απάντηση είναι πως προνομιακοί εξαγωγείς προς τις χώρες τις Λατινικής Αμερικής είναι η Ισπανία και η Πορτογαλία για προφανείς λόγους και η χώρα μας ελάχιστα θα ωφεληθεί.

_______  . _______

Με βάση τη Συμφωνία θα εισάγονται  στην ΕΕ: βοδινό κρέας, πουλερικά, ζάχαρη, ορυκτά προϊόντα (που είναι απαραίτητα για τις βιομηχανίες της Ευρώπης) σόγια για ζωοτροφές, καφές, μέλι, χυμός πορτοκαλιών και εσπεριδοειδή, καπνός, φιστίκια κ.α.

Η ευρωπαϊκή ελίτ (μισο)έκλεισε τα μάτια στη μεγάλη παιδική εργασία που υπάρχει στις χώρες της Συμφωνίας, στην αποψίλωση των δασών του Αμαζονίου για δημιουργία νέας γεωργικής γης, στη καλλιέργεια γενετικά τροποποιημένων προϊόντων και στη χρήση απαγορευμένων χημικών.

Απαγορευμένες ουσίες  εμπεριέχονται σε  φυτοφάρμακα, ζιζανιοκτόνα, μυκητοκτόνα και εντομοκτόνα. Χρησιμοποιούνται επίσης  ορμόνες για την εκτροφή ζώων και μεταλλαγμένοι σπόροι στις καλλιέργειες.   

_______  . _______

Για την μη εισαγωγή στην ΕΕ προϊόντων με υπολείμματα ουσιών, προϊόντων κρέατος με ορμόνες και μεταλλαγμένων  τροφίμων η μόνη δέσμευση είναι η συμμόρφωση των χωρών της Mercosur με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και οι διαδικασίες δειγματοληπτικής ιχνηλασίας.

  Σε μια χώρα, όπως η Ελλάδα, που οι θεσμοί υπολειτουργούν, η διαφθορά αποτελεί μέρος της καθημερινότητας, η κυβέρνηση δεν διαθέτει σαφή ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική διατροφικής επάρκειας και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης «είναι ένα γενικό Λογιστήριο διανομής επιδοτήσεων που δεν επεξεργάζεται πολιτικές» (Καθημερινή 4/1/2026) κανείς δεν αναμένει σοβαρή και ουσιαστική αντιμετώπιση των προβλημάτων που θα προκύψουν.   

Ο μεγάλος εισαγωγικός όγκος προϊόντων από τις χώρες της Mercosur,  με υπηρεσίες υποστελεχωμένες και υποχρηματοδοτούμενες,  θα καταστήσει τον έλεγχο των εισαγόμενων προϊόντων αναποτελεσματικό.

Επίσης υπάρχει και ο φόβος του «εξευρωπαϊσμού» προϊόντων παρόμοιο με την πρακτική των «ελληνοποιήσεων».

  _______  . _______

Η ποιότητα των τροφίμων και ο κίνδυνος για την υγεία των καταναλωτών είναι η μια πλευρά του νομίσματος. Η άλλη πλευρά είναι η συμπίεση που θα υπάρξει στις τιμές των ελληνικών αγροκτηνοτροφικών προϊόντων, λαμβάνοντας υπόψη το υψηλό κόστος λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων, ενέργειας και μηχανημάτων, το κόστος από την κλιματική αλλαγή και βέβαια το κόστος από την υποχρέωση των αγροτών και κτηνοτρόφων να τηρούν αυστηρούς κανόνες στη παραγωγή των διατροφικών προϊόντων.

Η πνιγηρή αυτή Συμφωνία θα οδηγήσει την οικογενειακή γεωργία και κτηνοτροφία στην σύνθλιψη, την ύπαιθρο στην εγκατάλειψη, τα χωριά στην ερήμωση και στην ταχύτερη δημογραφική συρρίκνωση.      

_______  . _______

Στις αντιδράσεις για την υπογραφή της Συμφωνίας η κυβέρνηση υπόσχεται διασφαλίσεις και προστασία των ελληνικών Προϊόντων Προστασίας Προέλευσης και Γεωγραφικής Ένδειξης. Με βάση τη Συμφωνία η πλήρης προστασία 21 ελληνικών προϊόντων ΠΟΠ θα επιτευχθεί σταδιακά σε ένα μεταβατικό διάστημα 7 ετών με ξεχωριστές διασφαλίσεις για την φέτα.

Σχετικά με τα «αντισταθμιστικά οφέλη» προς τους παραγωγούς για την άμβλυνση των επιπτώσεων, αυτά θα δοθούν ως προκαταβολή από την επόμενη και μειωμένη οικονομικά ΚΑΠ

_______  . _______

Η Συμφωνία αυτή δεν αφορά μονάχα τον αγροκτηνοτροφικό πληθυσμό αλλά όλο τον ελληνικό λαό. Η διατροφική ανεξαρτησία της χώρας και η διατροφική επάρκεια με όρους ποιότητας, ασφάλειας τροφίμων και  προσιτών τιμών, θα υποστεί πλήγμα  με μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τόσο στην οικονομία όσο και στην υγεία του πληθυσμού.

Σε ότι αφορά την διατροφή θα δημιουργηθούν δυο κατηγορίες καταναλωτών. Αυτούς που έχουν υψηλά εισοδήματα και θα αγοράζουν προϊόντα με υψηλές ποιοτικές προδιαγραφές και αυτούς που  έχουν χαμηλά εισοδήματα και θα αναγκάζονται  να αγοράζουν προϊόντα αμφιβόλου ποιότητας σε βάρος της υγείας τους.

Η οικονομική ανισότητα δημιουργεί και διατροφικές ανισότητες.

Και μάλιστα σε μια χώρα, όπως η Ελλάδα, που καταλαμβάνει τη χειρότερη θέση στην ΕΕ στους δείκτες φτώχειας (κίνδυνος φτώχειας, υποκειμενική φτώχεια, παιδική φτώχεια).

_______  . _______

Το ερώτημα είναι γιατί η ελληνική κυβέρνηση υπέγραψε αυτή την ασύμμετρη Συμφωνία και μάλιστα χωρίς καμία ανάλυση επιπτώσεων.

Από την Συμφωνία αυτή ωφελείται η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία, εξυπηρετούνται τα συμφέροντα των χωρών με βιομηχανική παραγωγή (μηχανήματα και συσκευές, χημικά και φαρμακευτικά προϊόντα, εξοπλισμός μεταφορών) και κερδίζουν οι μεγάλες εταιρείες τροφίμων.   

Στην Ελλάδα το ποσοστό των αγροτών επί του οικονομικά ενεργού πληθυσμού ανέρχεται στο 9%, χωρίς να  συνυπολογίζεται το ποσοστό των πολιτών που δεν είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες αλλά έχουν εισόδημα (χρηματικό ή σε είδος) από μικρές αγροτικές εκμεταλλεύσεις.

Την δεκαετία του ΄80 το ποσοστό αυτό ανερχόταν στο 30% και   με βάση την εθνικά παγιδευτική Συμφωνία μάλλον στόχος είναι να μειωθεί ο αγροτικός πληθυσμός στο 3,8% δηλαδή στον μέσο όρο της ΕΕ.

Οι αρχογλυπτάδες που ψήφισαν ως εντολοδόχοι αυτή τη Συμφωνία θα οδηγήσουν τους αγροκτηνοτρόφους στην εγκατάλειψη της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριότητας με τους ζητωκραυγαστές των κυβερνητικών πολιτικών  να αδιαφορούν που μια  χώρα  θα μετατραπεί σε χώρο διακοπών και ΚΑΠΗ για τους «έχοντες και κατέχοντες».   

Ο χρόνος δεν θα μετριέται πλέον με «εποχές παραγωγής» αλλά με «τουριστικές σαιζόν» και η φράση «έχουμε καλή βεντέμα» θα αντικατασταθεί από τις φράσεις «ρεκόρ αφίξεων», «ρεκόρ τουριστών», «ρεκόρ επισκεπτών».

Και οι οιηματίες της κυβέρνησης  θα συνεχίσουν, με το γερασμένο λεξιλόγιο τους, να υπόσχονται «εκσυγχρονισμό», «Ελλάδα που κοιτάζει μπροστά» και «μερίσματα από την μελλοντική ανάπτυξη», ψέλνοντας προς την Γερμανία (και τελευταία  προς τις ΗΠΑ) το «Κύριε, δίδαξόν με τα δικαιώματα σου».