Η κρίση του νερού στην Ελλάδα: από την ξηρασία στην καταστροφή

Η Ελλάδα βρίσκεται σε κρίσιμη κατάσταση – όχι λόγω πολέμου ή πληθωρισμού, αλλά επειδή το νερό μπορεί σύντομα να τελειώσει. Από τις μειούμενες δεξαμενές γύρω από την Αθήνα μέχρι τα απύθμενα χωράφια της κεντρικής Ελλάδας, τα σημάδια είναι σαφή παντού. Η λίμνη Μαραθώνα βρίσκεται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων χρόνων. Οι αγρότες παρακολουθούν τα χωράφια τους να ξεραίνονται πριν την κορύφωση του καλοκαιριού, και στα νησιά, οι τουρίστες φτάνουν με πλοίο ενώ το νερό μεταφέρεται με φορτηγά.

Ακραίες καιρικές μεταβολές – ξηρασία μετά από πλημμύρες

Η χώρα δεν βιώνει απλά ξηρασία· έχει περάσει από καιρικά φαινόμενα “σειράς”. Τον χειμώνα υπήρξαν βίαιες πλημμύρες, τώρα όμως καταγράφονται ελλείμματα βροχοπτώσεων που φτάνουν έως και το 95% στο ετήσιο διάστημα. Αυτή η μεταβλητότητα – εντονότερη λόγω της ταχείας θέρμανσης της Μεσογείου – προκαλεί την αποκαλούμενη “κλιματική μαστίγα” (climate whiplash): έντονοι και ακραίοι κύκλοι πλημμύρας και ξηρασίας .

Αστικά και γεωργικά προβλήματα

Στην Αττική, το νερό της Μαραθώνας και του Μόρνου είναι σε κρίσιμα επίπεδα. Ειδικοί προειδοποιούν ότι εάν συνεχιστεί αυτή η τάση, ολόκληρη η περιφέρεια θα αντιμετωπίσει σοβαρές ελλείψεις μέσα στα επόμενα 4 χρόνια. Τα αστικά δίκτυα δεν ήταν σχεδιασμένα για να αντέχουν συνεχόμενες χρόνιες ξηρασίες, οι δε διαρροές αγγίζουν το 50% του πόσιμου νερού, ενώ οι ανάγκες αυξάνονται λόγω αστικοποίησης και τουρισμού .

Κοινωνική δικαιοσύνη και προτεραιοποίηση χρήσης νερού

Οι αγρότες στην Κρήτη και τη Θεσσαλία βλέπουν ήδη μειώσεις στις ποσοστώσεις άρδευσης – ελαιώνες και αμπέλια θυσιάζονται για να διασωθεί το αστικό δίκτυο. Στα νησιά (π.χ. Σαντορίνη, Μύκονος), το νερό μεταφέρεται με πλοία δεξαμενόπλοια. Οι κάτοικοι λαμβάνουν οδηγίες για περιορισμό ντους και ποτίσματος κήπων .

Το χρονικό περιθώριο στενεύει

Η Ελλάδα βρίσκεται ήδη σε τροχιά κρίσης: οι αγρότες έχουν χάσει καλλιέργειες, οι οικογένειες κάνουν οικονομία στο νερό, και σε αρκετές πόλεις τα ρολόγια βρύσης στερεύουν ακόμα και πριν φτάσει το μεσημέρι. Αυτή η ξηρή περίοδος δεν είναι πλέον ένα απλώς ανησυχητικό σενάριο· έχει γίνει η νέα κανονικότητα του καλοκαιριού .