Ο πόλεμος στο Ιράν φέρνει το Ηνωμένο Βασίλειο πιο κοντά στην ΕΕ

Η κυβέρνηση της Βρετανίας αναμένεται να ανακοινώσει τον επόμενο μήνα νομοθεσία που θα φέρει τη χώρα πιο κοντά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν επιβαρύνει τη λεγόμενη «ειδική σχέση» του Ηνωμένου Βασιλείου με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η απρόβλεπτη στάση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και οι συνεχείς προσβολές προς έναν ιστορικό σύμμαχο των ΗΠΑ ενισχύουν την προσπάθεια του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ να εμβαθύνει τους δεσμούς με το μπλοκ των 27 χωρών, μια δεκαετία μετά το οριακό αποτέλεσμα με το οποίο οι Βρετανοί ψήφισαν υπέρ της εξόδου από την ΕΕ.

«Έχουμε μια κυβέρνηση που ήδη επιθυμεί να έρθει πιο κοντά στην ΕΕ και τα γεγονότα στο Ιράν προσφέρουν την ευκαιρία να επιταχυνθεί αυτή η διαδικασία», δήλωσε στο AFP η Έβι Άσπιναλ, διευθύντρια της δεξαμενής σκέψης British Foreign Policy Group.

Η κυβέρνηση Στάρμερ ετοιμάζει ένα νομοσχέδιο «επανεκκίνησης» των σχέσεων με την ΕΕ, το οποίο θα δίνει στους υπουργούς τη δυνατότητα να ευθυγραμμίζουν τα βρετανικά πρότυπα με τους κανόνες της ενιαίας αγοράς της ΕΕ καθώς αυτοί εξελίσσονται — μια πρακτική γνωστή ως «δυναμική ευθυγράμμιση».

Ο βασιλιάς Κάρολος θα ανακοινώσει τη νομοθεσία στις 13 Μαΐου, όταν θα παρουσιάσει το νομοθετικό πρόγραμμα της κυβέρνησης για τους επόμενους μήνες, σύμφωνα με κυβερνητικό αξιωματούχο που μίλησε στο AFP.

Ο Στάρμερ έχει επανειλημμένα ζητήσει βαθύτερη οικονομική και αμυντική συνεργασία με την Ευρώπη από τότε που το Εργατικό Κόμμα κέρδισε τις εκλογές του 2024, εκτοπίζοντας τους Συντηρητικούς που είχαν υλοποιήσει το δημοψήφισμα του Brexit το 2016. Τις τελευταίες ημέρες ενέτεινε αυτές τις εκκλήσεις, λέγοντας στον Ολλανδό ηγέτη Ρομπ Γέτεν ότι «πιστεύει πως η συνεργασία μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ένωσης πρέπει να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες προκλήσεις».

Η ΕΕ αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Βρετανίας, ενώ το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποίησε αυτή την εβδομάδα ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα είναι η ανεπτυγμένη οικονομία που θα πληγεί περισσότερο από τη σύγκρουση με το Ιράν.

«Σαφώς το Ιράν καθιστά την επανεκκίνηση πιο επίκαιρη», δήλωσε ο Βρετανός αξιωματούχος.

«Πρέπει να οικοδομήσουμε οικονομική ανθεκτικότητα σε ολόκληρη την ήπειρο», πρόσθεσε.

Ο Στάρμερ αρνήθηκε να εμπλέξει τη Βρετανία στις αρχικές επιθέσεις ΗΠΑ- Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, προκαλώντας την οργή του Τραμπ, αν και στη συνέχεια επέτρεψε στις αμερικανικές δυνάμεις να χρησιμοποιήσουν βρετανικές βάσεις για «περιορισμένους αμυντικούς σκοπούς».

Ενώ δέχεται πιέσεις στο εσωτερικό της χώρας του λόγω της καταστροφικής απόφασής του να διορίσει τον Πίτερ Μάντελσον, πρώην συνεργάτη του Τζέφρι Έπστιν, ως πρέσβη στην Ουάσιγκτον, ο Στάρμερ έχει λάβει επαίνους επειδή αντιστάθηκε στον Τραμπ απέναντι στις επανειλημμένες προκλήσεις του Αμερικανού προέδρου.

Πριν από λίγες ημέρες, ο Τραμπ απείλησε σε τηλεφωνική συνέντευξη στο Sky News να ακυρώσει εμπορική συμφωνία ΗΠΑ–Ηνωμένου Βασιλείου που περιόριζε τις επιπτώσεις των δασμών του στη Βρετανία.

«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπάρχει πλέον δυναμική στη σχέση ΗΒ–ΕΕ, εν μέρει λόγω της αναξιόπιστης συμπεριφοράς του Τραμπ», δήλωσε στο AFP ο Ντέιβιντ Χένιγκ, ειδικός στην εμπορική πολιτική της Βρετανίας μετά το Brexit.

«Η ανεξάρτητη εμπορική πολιτική του Ηνωμένου Βασιλείου φαίνεται πολύ πιο δύσκολη, ενώ οι προοπτικές συνεργασίας με την ΕΕ πολύ πιο θετικές».

Μεταμέλεια για το Brexit

Η κυβέρνηση Στάρμερ ελπίζει να καταθέσει τη σχετική νομοθεσία τους επόμενους μήνες, κάτι που μπορεί να συμπέσει με τη 10η επέτειο του δημοψηφίσματος για το Brexit, που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2016. Οι βουλευτές θα κληθούν να εγκρίνουν αν θα δοθεί στην κυβέρνηση η δυνατότητα να υιοθετεί κανόνες της ΕΕ —σε ορισμένες περιπτώσεις χωρίς πλήρη κοινοβουλευτική ψηφοφορία— σε τομείς όπου έχουν ήδη συναφθεί συμφωνίες με την Ένωση.

Σε αυτούς περιλαμβάνονται εμπορική συμφωνία για τη μείωση της γραφειοκρατίας στις εξαγωγές τροφίμων και φυτών, καθώς και σχέδια για συμφωνία στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας που θα ενσωματώσει τη Βρετανία στην εσωτερική αγορά ενέργειας της ΕΕ.

Η Βρετανία και η ΕΕ επιδιώκουν επίσης να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις για ένα πρόγραμμα κινητικότητας για νέους, ώστε να είναι έτοιμο για την κοινή σύνοδο κορυφής που αναμένεται να πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες τέλη Ιουνίου-αρχές Ιουλίου.

Ο Στάρμερ έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο επανένταξης στην ενιαία αγορά ή επιστροφής στην ελεύθερη μετακίνηση. Οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες, το παραδοσιακό τρίτο κόμμα της Βρετανίας, τον καλούν να παραβιάσει μία «κόκκινη γραμμή» του και να διαπραγματευτεί την επανένταξη της χώρας στην τελωνειακή ένωση της Ε.Ε.

«Πρέπει να ενισχύσουμε τις σχέσεις με αξιόπιστους εταίρους που μοιράζονται τα συμφέροντα και τις αξίες μας», δήλωσε ο εκπρόσωπος εξωτερικών υποθέσεων του κόμματος, Κάλουμ Μίλερ.

Ωστόσο, το Brexit παραμένει ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα και το ακροδεξιό κόμμα Reform UK, που προηγείται σε δημοσκοπήσεις και ηγείται ο ευρωσκεπτικιστής Νάιτζελ Φάρατζ, χαρακτήρισε τη νομοθεσία «προδοσία» του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος.

Παράλληλα, δημοσκοπήσεις δείχνουν πλέον ότι η πλειοψηφία των Βρετανών μετανιώνει για την αποχώρηση από την ΕΕ, κάτι που ο Στάρμερ ελπίζει να αξιοποιήσει πολιτικά.

Οι αυξανόμενες πιέσεις από το κόστος ζωής, τις οποίες η υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς αποδίδει στον Τραμπ για την έναρξη του πολέμου «χωρίς σαφές σχέδιο εξόδου», ενδέχεται επίσης να επηρεάσουν την κοινή γνώμη.

«Όταν η σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες επιδεινώνεται, μειώνεται και η αντίσταση του κοινού σε μια στενότερη σχέση με την ΕΕ», κατέληξε η Άσπιναλ.