Πόλεμος στο X για την «Οδύσσεια»: Στο στόχαστρο του Μασκ ο Νόλαν - «Βεβηλώνει τον τάφο του Ομήρου»

Ο Έλον Μασκ βρίσκεται στην Κίνα, στο πλευρό του Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο η δημόσια προσοχή δεν στρέφεται στη διπλωματική ή επιχειρηματική διάσταση της παρουσίας του. Αντίθετα, ο δισεκατομμυριούχος επιλέγει να επανέλθει δυναμικά σε ένα άλλο πεδίο: την ενορχήστρωση της διαδικτυακής διαμάχης με αποδέκτη τον Κρίστοφερ Νόλαν και τη νέα του κινηματογραφική ταινία «Οδύσσεια». Ένα χολιγουντιανό πρότζεκτ που έκανε το λάθος να διαθέτει πολυπολιτισμικό καστ.

Μέσα από αναρτήσεις στην πλατφόρμα X, ο Μασκ επιτίθεται στον διάσημο σκηνοθέτη, αναδημοσιεύοντας επικριτικά σχόλια χρηστών και ειρωνευόμενος επιλογές του εξαπολύοντας δριμύτατα ρατσιστικά πυρά.

Από την κινηματογραφική κριτική στη διαδικτυακή πόλωση

Στο επίκεντρο της κριτικής του βρίσκονται οι επιλογές των πρωταγωνιστών, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την «μαύρη» Λουπίτα Νιόνγκο στον ρόλο της ωραίας Ελένης της Τροίας, αλλά και φήμες για τη συμμετοχή στο καστ του Έλιοτ Πέιτζ, του τρανς ηθοποιού που είναι γνωστός για τη ρητορική του υπέρ των ΛΟΑΤΚΙ στον ρόλο του φαντάσματος του Αχιλλέα.

Μάλιστα, ο Μασκ αποδίδει στον Κρίστοφερ Νόλαν κίνητρα που υπερβαίνουν την καλλιτεχνική απόφαση, υποστηρίζοντας ότι η επιλογή ηθοποιών σχετίζεται με την επιδίωξη βραβείων και όχι με τη δραματουργική συνοχή της ταινίας. Στο ίδιο πλαίσιο οι αναρτήσεις του ενισχύουν τους ισχυρισμούς ότι η επιλογή μη λευκών ή τρανς ηθοποιών σχετίζεται με τις προϋποθέσεις συμπερίληψης για τα Όσκαρ.

Παράλληλα, αναπαράγει περιεχόμενο που σατιρίζει ή και χλευάζει τον σκηνοθέτη, σε ύφος που ενισχύει την πολιτισμική διαδικτυακή πόλωση γύρω από το έργο.

Είναι χαρακτηριστικό ότι σε ένα άλλο ποστάρισμά του, ο Μασκ κάνει retweet ένα χιουμοριστικό βιντεάκι μαύρου πάστορα να χορεύει σε εκκλησία, με λεζάντα «ο Κρίστοφερ Νόλαν βεβηλώνει τον τάφο του Ομήρου».

Μια ταινία που προηγείται του εαυτού της

Αξίζει να σημειωθεί πως η πολυαναμενόμενη ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν, με ένα εντυπωσιακό καστ και υψηλές προσδοκίες, δεν έχει ακόμη κυκλοφορήσει, αλλά ήδη βρίσκεται στο επίκεντρο έντονων αντιδράσεων.

Το τρέιλερ της παραγωγής προκάλεσε συζητήσεις στα social media, με μέρος του κοινού να εστιάζει σε υποτιθέμενες ιστορικές ανακρίβειες και στον σύγχρονο τόνο των διαλόγων, μετατρέποντας μια κινηματογραφική μεταφορά του ομηρικού έπους σε πεδίο πολιτισμικής αντιπαράθεσης.

Όλα ξεκίνησαν από αναρτήσεις του συντηρητικού σχολιαστή Ματ Γουόλς, ο οποίος έγραψε πριν από δύο 24ωρα ότι «κανείς στον κόσμο δεν πιστεύει πραγματικά ότι η Λουπίτα Νιόνγκο “είναι η πιο όμορφη γυναίκα στον κόσμο”. Αλλά ο Κρίστοφερ Νόλαν γνωρίζει ότι θα τον έλεγαν ρατσιστή αν έδινε τον ρόλο αυτό σε μια λευκή γυναίκα. Ο Νόλαν είναι τεχνικά ταλαντούχος αλλά δειλός», με τον Μασκ να απαντά «είναι αλήθεια».

Ωστόσο ήδη από τον Φεβρουάριο, όταν ο ρόλος της Νιόνγκο ήταν απλώς μια φήμη, ο Έλον Μασκ συμφώνησε και επαύξησε όταν ένας χρήστης του X που ισχυρίστηκε ότι θα ήταν «προσβολή» για τον Όμηρο αν η ηθοποιός υποδυόταν την Ελένη της Τροίας επειδή ο Έλληνας ποιητής περιέγραψε τον φανταστικό χαρακτήρα ως «ξανθό με ανοιχτόχρωμο δέρμα» και «το πρόσωπο που καθέλκυσε χίλια πλοία επειδή ήταν τόσο όμορφη που οι άντρες ξεκίνησαν πόλεμο γι' αυτήν».

Ο Μασκ σχολίασε αργότερα στην ανάρτηση: «Ο Κρις Νόλαν έχει χάσει την ακεραιότητά του».

Η αισθητική του meme και η μετατόπιση της κριτικής

Η παρέμβαση του Έλον Μασκ εντάσσεται σε ένα ευρύτερο φαινόμενο, όπου η κινηματογραφική κριτική, η πολιτισμική ανάλυση και ο διαδικτυακός σαρκασμός τείνουν να συγχωνευθούν.

Από ειρωνικά retweets έως αιχμηρά ή προκλητικά σχόλια, το όριο ανάμεσα στην άποψη και το meme γίνεται ολοένα και πιο δυσδιάκριτο.

Σε αυτό το περιβάλλον, η αξιολόγηση ενός δημιουργού όπως ο Κρίστοφερ Νόλαν δεν αφορά μόνο το ίδιο το έργο, αλλά και τους τρόπους με τους οποίους αυτό «διαβάζεται», αναπαράγεται και μετασχηματίζεται μέσα από αλγορίθμους, αντιδράσεις χρηστών και διαδικτυακές κοινότητες.

Μύθος, αγορά και αλγόριθμος

Η «Οδύσσεια», παρότι δεν έχει ακόμη κυκλοφορήσει στις αίθουσες, έχει ήδη μετατραπεί σε πεδίο πολλαπλών συγκρούσεων: ανάμεσα στην καλλιτεχνική πρόθεση και την ψηφιακή ειρωνεία, ανάμεσα στην κινηματογραφική αφήγηση και τη λογική των πλατφορμών.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Όμηρος-έστω και έμμεσα- μετατρέπεται σε υλικό μιας σύγχρονης αφηγηματικής συνθήκης, όπου τα έργα δεν ζουν μόνο στην οθόνη, αλλά αναδιαμορφώνονται διαρκώς μέσα από αναρτήσεις, αντιδράσεις και διαδικτυακή απήχηση.

Ένα τρέιλερ που άναψε τη συζήτηση

Το επίσημο τρέιλερ παρουσιάζει τον Οδυσσέα, τον οποίο υποδύεται ο Ματ Ντέιμον, σε σκηνές μάχης με τον Κύκλωπα, ενώ ο Ρόμπερτ Πάτινσον εμφανίζεται ως Αντίνοος, στον ρόλο του βασικού ανταγωνιστή που επιχειρεί να καταλάβει τον θρόνο της Ιθάκης.

Η οπτική προσέγγιση και ο σύγχρονος τόνος των διαλόγων έχουν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με μέρος του κοινού να μιλά για δημιουργικές ελευθερίες που απομακρύνονται από το κλασικό επικό ύφος.

Ένα καστ υψηλών προσδοκιών και αντιδράσεων

Στην ταινία συμμετέχουν επίσης η Αν Χάθαγουεϊ ως Πηνελόπη, η Ζεντάγια ως θεά Αθηνά και η Σαρλίζ Θερόν ως Κίρκη, συνθέτοντας ένα σύνολο ηθοποιών που ενισχύει τον χαρακτήρα υπερπαραγωγής.

Η επιλογή του καστ δεν έμεινε χωρίς κριτική, με συζητήσεις να επικεντρώνονται τόσο στις ερμηνευτικές απαιτήσεις των ρόλων όσο και στις αισθητικές επιλογές της παραγωγής.

Μικρότερη σε διάρκεια από το «Oppenheimer»

Παρά τις επικές της φιλοδοξίες, η ταινία δεν θα είναι η μεγαλύτερη σε διάρκεια στο φιλμογραφικό σύμπαν του Κρίστοφερ Νόλαν. Ο ίδιος ο σκηνοθέτης έχει επιβεβαιώσει ότι η «Οδύσσεια» θα είναι μικρότερη από το βραβευμένο «Oppenheimer», το οποίο είχε διάρκεια 180 λεπτών.

Έτσι, το νέο κινηματογραφικό εγχείρημα ισορροπεί ανάμεσα στην επική κλίμακα του μύθου και σε μια πιο συμπυκνωμένη αφηγηματική φόρμα, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την προσμονή για την τελική του αποτύπωση στη μεγάλη οθόνη.