Ρ. Γιανναδάκης: Από το Πανεπιστήμιο Κρήτης στην Καλιφόρνια με τρεις υποτροφίες

Ο ίδιος είναι χαμηλών τόνων. Αυτό που οδηγεί τα βήματά του είναι η αγάπη του για τις κλασικές σπουδές. «Αυτό που εξακολουθεί να με συναρπάζει είναι το άγνωστο που κρύβει κάθε αρχαίο κείμενο και η ενίοτε μάταιη προσπάθεια να το κατανοήσω: να ανακαλύψω πώς οι αρχαίοι εξέφραζαν, μέσα από την ποίηση, τη φιλοσοφία και τη λογοτεχνία εν γένει, τις ιδέες και τον εσωτερικό τους κόσμο», αναφέρει ο Ραφαήλ Γιανναδάκης στο Cretalive.
Το Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης δεν κράτησε τόσο χαμηλό προφίλ και περήφανα ανακοίνωσε πως ο Ραφαήλ «πήρε το πτυχίο του, έβαλε μέσα και το Δίπλωμα στις Ψηφιακές Ανθρωπιστικές Επιστήμες, μάζεψε και τρεις (3) υποτροφίες, την Chancellor’s Fellowship του UC Santa Barbara, το Fulbright Foreign Student Program του 2026–2027 και την υποτροφία του Ιδρύματος Α. Γ. Λεβέντη 2026-2027, και φτιάχνει βαλίτσα για το διδακτορικό πρόγραμμα Κλασικών Σπουδών του University of California, Santa Barbara. 
Θερμά συγχαρητήρια, Ραφαήλ! Συνέχισε να μας κάνεις περήφανες/ους!».

Από την Κρήτη στην Καλιφόρνια

Ο Ραφαήλ Γιανναδάκης είναι απόφοιτος του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, με ειδίκευση στις Κλασικές Σπουδές. Από τον Σεπτέμβριο του 2026 θα συνεχίσει τις σπουδές του στο διδακτορικό πρόγραμμα Κλασικών Σπουδών του University of California, Santa Barbara. Έχει εργαστεί ως βοηθός έρευνας στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Τάλως—Τεχνητή Νοημοσύνη για τις Ανθρωπιστικές και τις Κοινωνικές Επιστήμες» του Πανεπιστημίου Κρήτης, όπου συνέβαλε σε ερευνητικές εργασίες, δημοσιεύσεις και εκπαιδευτικές δράσεις που συνδυάζουν τις Κλασικές Σπουδές, τις Ψηφιακές Ανθρωπιστικές Επιστήμες και την τεχνητή νοημοσύνη.

Τα ακαδημαϊκά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στην ελληνική και λατινική ποίηση, στην αρχαία φιλοσοφία και στη λατινική τραγωδία, με ιδιαίτερη έμφαση στη μελική ποίηση του Πινδάρου και της Σαπφούς, στην πλατωνική φιλοσοφία και στη σενέκεια τραγωδία. Η έρευνά του ενσωματώνει μεθόδους των Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Επιστημών και εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης στις Κλασικές Σπουδές και, ευρύτερα, στις ανθρωπιστικές επιστήμες, διερευνώντας πώς οι προσεγγίσεις αυτές μπορούν να υποστηρίξουν την έρευνα και τη διδασκαλία. Ενδιαφέρεται, επίσης, για τις αναπαραστάσεις των γυναικών και του υλικού πολιτισμού στην αρχαία λογοτεχνία.

Οι διδακτορικές του σπουδές χρηματοδοτούνται από την Chancellor’s Fellowship του UC Santa Barbara και υποστηρίζονται από το Fulbright Foreign Student Program και το Ίδρυμα Α. Γ. Λεβέντη.

Το κείμενο της συνέντευξης έχει ως εξής:

Τρεις ιδιαίτερα ανταγωνιστικές υποτροφίες και μια θέση σε κορυφαίο Πανεπιστήμιο των ΗΠΑ. Πώς βίωσες αυτή τη διαδρομή και τι θεωρείς ότι έκανε τη διαφορά στην υποψηφιότητά σου;

«Η διαδικασία των αιτήσεων ήταν απαιτητική και γεμάτη αβεβαιότητα, καθώς μέχρι το τέλος της δεν γνωρίζεις αν η προσπάθειά σου θα οδηγήσει σε εισαγωγή και χρηματοδότηση. Παράλληλα, όμως, ήταν και μια βαθιά δημιουργική διαδρομή αυτογνωσίας. Οι αιτήσεις σε καλούν να σκεφτείς πιο καθαρά ποιος είσαι, τι έχεις κάνει μέχρι σήμερα, ποια ερωτήματα σε ενδιαφέρουν πραγματικά και προς ποια κατεύθυνση θέλεις να εξελιχθείς ως ερευνητής, δάσκαλος, αλλά και άνθρωπος.

Πιστεύω ότι σημαντικό ρόλο στην υποψηφιότητά μου διαδραμάτισαν η πορεία των σπουδών μου στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και η ερευνητική εμπειρία που απέκτησα στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος Τάλως. Τίποτε από τα δύο, βέβαια, δεν θα ήταν εφικτό χωρίς τις καθηγήτριες και τους καθηγητές μου. Ήταν, είναι και θα είναι πρότυπα για εμένα, πίστεψαν στις δυνατότητές μου, με ενθάρρυναν και με στήριξαν έμπρακτα και ακούραστα σε κάθε στάδιο. Πολύτιμη ήταν επίσης η σταθερή στήριξη της οικογένειάς μου, που με προέτρεπε πάντα να ακολουθήσω το όνειρό μου. Αισθάνομαι βαθιά ευγνωμοσύνη προς όλες και όλους.»

Επέλεξες να συνεχίσεις στις Κλασικές Σπουδές, έναν κλάδο που αρκετοί θεωρούν περιορισμένων επαγγελματικών προοπτικών. Τι είναι αυτό που σε γοητεύει και σε οδήγησε σε αυτή την επιλογή;

«Πάντα αντιλαμβανόμουν τη σημασία της επαγγελματικής αποκατάστασης, αλλά αυτό το κριτήριο από μόνο του δεν μου ήταν ποτέ αρκετό για να επιλέξω τις σπουδές μου, ιδίως στη σημερινή ρευστή πραγματικότητα. Η αγάπη μου για τις Κλασικές Σπουδές ξεκίνησε στη Γ΄ Γυμνασίου, με αφορμή μια επίσκεψή μου σε εισαγωγικό μάθημα της κυρίας Λουκίας Αθανασάκη, ομότιμης πλέον καθηγήτριας του Τμήματος Φιλολογίας, όπου ανακάλυψα τη γοητεία της αρχαίας ελληνικής ποίησης. Αργότερα, στο Λύκειο, γνώρισα και τον Πλάτωνα και ερωτεύτηκα την ποιητική του γλώσσα.

Αυτό που εξακολουθεί να με συναρπάζει είναι το άγνωστο που κρύβει κάθε αρχαίο κείμενο και η ενίοτε μάταιη προσπάθεια να το κατανοήσω: να ανακαλύψω πώς οι αρχαίοι εξέφραζαν, μέσα από την ποίηση, τη φιλοσοφία και τη λογοτεχνία εν γένει, τις ιδέες και τον εσωτερικό τους κόσμο. Με γοητεύει αυτή η επίμονη και επίπονη αναζήτηση, είτε γίνεται με ένα λεξικό και ένα συντακτικό είτε με ψηφιακές μεθόδους και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης• προσεγγίσεις που, φυσικά, λειτουργούν συμπληρωματικά.»

Μετά το διδακτορικό, σκέφτεσαι να επιστρέψεις στην Ελλάδα ή θεωρείς ότι οι καλύτερες προοπτικές για ακαδημαϊκή εξέλιξη βρίσκονται στο εξωτερικό; Υπάρχει χώρος για έναν νέο ερευνητή των Κλασικών Σπουδών στην Ελλάδα;

«Δεν αντιμετωπίζω την Ελλάδα και το εξωτερικό ως ένα απόλυτο δίλημμα. Νομίζω ότι η ζωή ενός ερευνητή σήμερα είναι διεθνής και βασίζεται στη μετακίνηση, στις συνεργασίες και στη συνεχή ανταλλαγή ιδεών. Θα ήθελα να αξιοποιήσω τις ευκαιρίες που θα μου προσφερθούν στο εξωτερικό, χωρίς όμως να αποκλείω την επιστροφή μου στην Ελλάδα, εφόσον υπάρξουν οι κατάλληλες συνθήκες. Είναι, άλλωστε, η χώρα μου, όπου ξεκίνησε η πορεία μου και με την οποία συνδέεται άμεσα ένα σημαντικό μέρος του αντικειμένου των σπουδών μου.

Οι δυσκολίες για έναν νέο ερευνητή είναι υπαρκτές και, δυστυχώς, οι διαθέσιμες θέσεις περιορισμένες. Παρ’ όλα αυτά, θέλω να πιστεύω ότι, όταν κάποιος εργάζεται με συνέπεια πάνω σε αυτό που αγαπά, μπορεί αργά ή γρήγορα να βρει τον χώρο του, είτε στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό.»

Πόσο συνέβαλε το Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης στη διαμόρφωση της ακαδημαϊκής σου πορείας και ποια εφόδια θεωρείς ότι σου προσέφερε για να διεκδικήσεις αυτές τις διακρίσεις;

«Η συμβολή του Τμήματος Φιλολογίας στη διαμόρφωση της πορείας μου ήταν καθοριστική. Το πρόγραμμα σπουδών μού προσέφερε ισχυρή γλωσσική και φιλολογική κατάρτιση, με επίκεντρο την προσεκτική μελέτη και ερμηνεία των αρχαίων κειμένων, ενώ παράλληλα με έφερε σε επαφή με τα πεδία της βυζαντινής και της νεοελληνικής φιλολογίας, της γλωσσολογίας, της θεατρολογίας και του κινηματογράφου.

Μέσα από το Σύντομο Πρόγραμμα Σπουδών στις Ψηφιακές Ανθρωπιστικές Επιστήμες και, στη συνέχεια, την εργασία μου ως βοηθού έρευνας στο πρόγραμμα Τάλως, απέκτησα πολύτιμες ψηφιακές και ερευνητικές δεξιότητες. Έμαθα να συνδυάζω τη φιλολογική έρευνα με σύγχρονες ψηφιακές μεθόδους και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Η εμπειρία αυτή μού έδωσε τη δυνατότητα να αναπτύξω ερευνητική δραστηριότητα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Εξίσου σημαντική υπήρξε η στήριξη των καθηγητριών, των καθηγητών και του προσωπικού του Τμήματος, ακόμη και μετά την αποφοίτησή μου. Η επικοινωνία μας δεν σταμάτησε: συνέχισαν να ενδιαφέρονται για την πορεία μου, να με συμβουλεύουν και να με στηρίζουν σε όλη τη διαδικασία των αιτήσεων. Τα εφόδια που αποκόμισα από το Τμήμα ήταν, επομένως, τόσο επιστημονικά όσο και βαθιά ανθρώπινα.»

Ποιο μήνυμα θα έστελνες σε έναν νέο που σκέφτεται να σπουδάσει Κλασικές Σπουδές αλλά ανησυχεί για τις επαγγελματικές προοπτικές του;

«Σε έναν νέο που νιώθει ότι κάθε αρχαίο κείμενο και κάθε ποίημα μπορεί να ανοίξει έναν καινούργιο κόσμο, θα έλεγα να μην αγνοήσει αυτό που τον εμπνέει και τον συγκινεί. Οι δυσκολίες και η αβεβαιότητα υπάρχουν, ιδιαίτερα στις ανθρωπιστικές επιστήμες. Ωστόσο, μια τέτοια πορεία αξίζει να τη διεκδικήσει κανείς με επιμονή, δουλειά και ανοιχτό μυαλό.

Στη δική μου διαδρομή υπήρξαν άνθρωποι που με άκουσαν, πίστεψαν σε εμένα και με βοήθησαν: η οικογένειά μου, ο Τομέας Κλασικών Σπουδών, η ομάδα του Τάλως, καθώς και το Τμήμα Φιλολογίας. Δυσκολεύτηκα, προβληματίστηκα, εμπνεύστηκα, πέτυχα και συνεχίζω να ονειρεύομαι. Αυτό ακριβώς θα ευχόμουν και σε εκείνον.»