Νέο Εργασιακό Πλαίσιο: Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας &  Προκλήσεις

Η ψηφιακή κάρτα εργασίας αποτελεί, ίσως, την πλέον σημαντική μεταρρύθμιση των τελευταίων ετών όσον αφορά τον χρόνο εργασίας. Εισήχθη ως εργαλείο ενίσχυσης της διαφάνειας και της νομιμότητας στις σχέσεις εργασίας, με βασικό σκοπό τη διασφάλιση της τήρησης του δηλωμένου ωραρίου, της καταβολής των αμοιβών που αντιστοιχούν στην (πράγματι) παρεχόμενη εργασία καθώς και της αποτροπής φαινομένων αδήλωτης ή υποδηλωμένης εργασίας. Η εφαρμογή της, όμως, ανέδειξε σειρά προβλημάτων˙ ο πρόσφατος εργασιακός νόμος διαχειρίστηκε κάποια από αυτά:

Η θεσμοθέτηση ευέλικτης προσέλευσης

Η νέα ρύθμιση αφορά τη δυνατότητα γραπτής συμφωνίας μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου για ευέλικτη προσέλευση έως εκατόν είκοσι (120) λεπτά ημερησίως. χωρίς να δημιουργούνται ζητήματα μη συμμόρφωσης.

Η εν λόγω ρύθμιση παρέχει σημαντική ευελιξία, κυρίως, στους εργαζόμενους.

Ο χρόνος προετοιμασίας πριν και μετά την εργασία

Ο χρόνος προετοιμασίας, κατά πάγια νομολογία, δεν θεωρείται χρόνος εργασίας. Ως τέτοιος (:χρόνος προετοιμασίας) νοείται το διάστημα που απαιτείται για ενέργειες όπως η είσοδος στις εγκαταστάσεις, η αλλαγή ενδυμασίας, η μετακίνηση προς τη θέση εργασίας ή το πλύσιμο μετά το πέρας της εργασίας.

Σύμφωνα με τη νέα διάταξη, ως χρόνος προετοιμασίας θεωρείται τριάντα λεπτά (πριν και μετά) όσον αφορά την βιομηχανία και δέκα λεπτά (πριν και μετά) όσον αφορά τους λοιπούς κλάδους.

Η κάρτα σημαίνεται μόνο μετά το πέρας του χρόνου προετοιμασίας, κατά τον χρόνο ανάληψης εργασίας ή πριν από τον χρόνο προετοιμασίας, κατά την  απομάκρυνση από τη θέση εργασίας.

Οι μονές σημάνσεις και το όριο των τριών

Με βάση τη νέα νομοθετική ρύθμιση, οι περισσότερες των τριών (3), μονές σημάνσεις ανά μήνα ανά εργαζόμενο (μόνον, δηλ., κατά την άφιξη ή κατά την αποχώρησή του), εφόσον αυτές οφείλονται σε αμέλεια ή παραδρομή του συνιστούν αιτία ελέγχου από την Επιθεώρηση Εργασίας.

Η θέσπιση της ευέλικτης προσέλευσης, ο ακριβής καθορισμός του χρόνου προετοιμασίας και η ρύθμιση των μονών σημάνσεων θέτουν ένα σαφές κανονιστικό πλαίσιο και περιορίζουν τον κίνδυνο δυσανάλογων προστίμων για αμελείς, μη ουσιώδεις όμως, παραλείψεις.

Το πρόβλημα που παραμένει η πρόταση

Οι τροποποιήσεις του πρόσφατου νόμου συνιστούν μια σημαντική προσπάθεια βελτίωσης των ρυθμίσεων για την ψηφιακή κάρτα. Ένα πρόβλημα, εντούτοις, παραμένει: όχι αμελητέος αριθμός εργαζομένων συνηθίζει να προσέρχεται ελάχιστα πριν την έναρξη του ωραρίου εργασίας ή/και να αποχωρεί ελάχιστα μετά τη λήξη του.

Για την οριστική επίλυση του ζητήματος προτείνεται η προσθήκη ρύθμισης, σύμφωνα με την οποία θα γίνονται αποδεκτές αποκλίσεις διάρκειας έως δέκα πέντε λεπτών μεταξύ του ψηφιακά δηλωθέντος ωραρίου και των σημάνσεων ψηφιακής κάρτας εργασίας των εργαζομένων.

Η ψηφιακή κάρτα εργασίας συνιστά, πράγματι, κατάκτηση για τους εργαζόμενους, για τις επιχειρήσεις που επιλέγουν την νομιμότητα και το κράτος που προσβλέπει στην εφαρμογή της νομοθεσίας, την αντιμετώπιση της αδήλωτης ή υποδηλωμένης εργασίας καθώς και την αντιμετώπιση της εισφοροδιαφυγής. Οι πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις και βελτιώσεις που αφορούν την ψηφιακή κάρτα εργασίας κινούνται προς την κατεύθυνση της εξισορρόπησης της ανάγκης για πιστή τήρηση όσων το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο προβλέπει αλλά και της διαχείρισης πρακτικών προβλημάτων, που έχουν εντοπισθεί από την εφαρμογή της. Καθώς, όμως, δεν αντιμετωπίζεται το σύνολο των σχετικών προβλημάτων, ως αναγκαία αξιολογείται πρόσθετη νομοθετική παρέμβαση-όπως η ανωτέρω προτεινόμενη. Προσβλέπουμε σε επόμενη νομοθετική ρύθμιση.

Σταύρος Κουμεντάκης

Managing Partner

Koumentakis and Associates Law Firm