Απ' έξω Αλέξης και στη… φόδρα Μητσοτάκης!

Η αυλαία της λεγόμενης «πρώτης φοράς Αριστεράς» δεν έκλεισε απλώς με μια εκλογική ήττα, αλλά με έναν βαθύ, θλιβερό θόρυβο εσωτερικής κατάρρευσης. 

Σήμερα, το πολιτικό σκηνικό θυμίζει ένα διασκορπισμένο θίασο, όπου ο Αλέξης Τσίπρας αναδεικνύεται τελικά ως ο ιδανικός «μυλωνάς» στον νερόμυλο του Μητσοτάκη, αλέθοντας συστηματικά τις ελπίδες της παράταξής του και τροφοδοτώντας τη μακροημέρευση των πολιτικών του αντιπάλων. 

Οι πρωταγωνιστές του χθες —αυτοί που κάποτε υπόσχονταν να γκρεμίσουν μνημόνια— τρέχουν τώρα πανικόβλητοι να διασώσουν μια έδρα, ασυνάρτητοι, χωρίς πυξίδα και χωρίς κομματική στέγη. Είναι η απόλυτη ειρωνεία της ιστορίας: οι αυτοαποκαλούμενοι «σωτήρες» της χώρας αδυνατούν πλέον να σώσουν ακόμη και τους εαυτούς τους από την πολιτική ανυποληψία. 

Ο Αλέξης Τσίπρας υπήρξε αναμφίβολα ένα ισχυρό επικοινωνιακό κεφάλαιο, προικισμένος με μια σκηνική παρουσία που γοήτευσε ένα μεγάλο κομμάτι των δημοκρατικών πολιτών, όταν το παραδοσιακό πολιτικό σύστημα κατέρρεε. Του αναγνωρίστηκαν ιστορικές στιγμές, όπως η έντιμη έξοδος από την επιτροπεία και η επίλυση του Μακεδονικού. Ωστόσο, το μεγάλο του έλλειμμα δεν ήταν η έλλειψη ευφυΐας, αλλά η παντελής απουσία ηγετικής τόλμης. 
Αντί να λειτουργήσει ως ο φυσικός μεταρρυθμιστής της μεγάλης Κεντροαριστεράς, εγκλωβίστηκε στον ρόλο ενός ισορροπιστή των εσωκομματικών φατριών. Ανέχτηκε τις ακραίες φωνές και τις γραφικότητες του κυβερνητικού του εταίρου, έδειξε ανεξήγητη ατολμία απέναντι στα εσωτερικά «βαρίδια» και τις τοξικές συμπεριφορές στελεχών του, και προτίμησε τη μικροπολιτική διαχείριση και την τακτική του μαριονετίστα, αντί να προχωρήσει στον ριζικό μετασχηματισμό του κόμματός του όταν το 32% του 2019 του έδινε λευκή επιταγή. 

Οι επιλογές του υπήρξαν συχνά ακατανόητες και αυτοκαταστροφικές. Από την ολέθρια στρατολόγηση του Γιάνη Βαρουφάκη μέχρι τη βιασύνη για πρόωρες εκλογές το 2019 —που παρέδωσαν τα κλειδιά των θεσμών στους πολιτικούς του αντιπάλους— ο κ. Τσίπρας λειτούργησε ως ο μεγαλύτερος χορηγός της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Η δε αντιπολίτευση που άσκησε μετά το 2019, με το παρωχημένο σύνθημα «θα ξαναρθούμε και θα είναι αλλιώς», απλώς τρόμαξε και απομάκρυνε οριστικά τους μετριοπαθείς, δημοκρατικούς ψηφοφόρους. 

Το πιο βαρύ τίμημα όμως για έναν πολιτικό αρχηγό δεν είναι η κριτική των αντιπάλων του, αλλά η αποξένωση των ανθρώπων που τον πίστεψαν και τον στήριξαν. Πολλοί σοβαροί άνθρωποι της δημόσιας σφαίρας και της δημοσιογραφίας έβαλαν το χέρι τους στην τρύπα με τα φίδια, συγκρούστηκαν με συστήματα, έχασαν φίλους και θυσίασαν το δικό τους επαγγελματικό κεφάλαιο για να στηρίξουν την προοπτική που εκείνος υποτίθεται ότι εκπροσωπούσε. 

Η απάντηση του Αλέξη Τσίπρα σε αυτή την ανιδιοτελή προσφορά ήταν μια παγερή, εργαλειακή συμπεριφορά. Η τάση του να αναζητά τυφλούς ακόλουθους ή χρήσιμους ηλίθιους αντί για ισότιμους συνομιλητές, οδήγησε στο σπάσιμο κάθε γέφυρας εμπιστοσύνης. Όταν ακόμα και οι πιο στενοί σου υποστηρικτές αντιλαμβάνονται ότι η σχέση μαζί σου είναι μετέωρη και μονόπλευρη, το πρόβλημα δεν είναι πλέον πολιτικό, είναι βαθιά δομικό. 

Κανένας επικοινωνιολόγος, καμία θεωρία περί «rebranding» και κανένα τεχνητό λίφτινγκ της δημόσιας εικόνας δεν μπορεί να θεραπεύσει την ολική απώλεια αξιοπιστίας. Ο κύκλος έκλεισε οριστικά. Το μάθημα που μένει για τους πολίτες είναι ότι η ψήφος και η πολιτική στράτευση δεν είναι παιχνίδι. 
Και για τον ίδιο τον πρώην Πρωθυπουργό, η διαπίστωση είναι πλέον πικρή: στο πολιτικό ταμείο όπου κάθεται σήμερα, κανένα λάθος δεν αναγνωρίζεται πια.